Operatie Market Garden

Plan en voorbereidingen

Inhoudsopgave

De geallieerde strijdkrachten die op 6 juni 1944 in NormandiŽ waren geland, waaierden in de zomermaanden van 1944 over Frankrijk uit. Het zag er zelfs even naar uit dat West-Europa binnen enkele weken bevrijd zou zijn van de nazi's. Begin september 1944 waren Brussel en Antwerpen al door het Britse XXX Corps van Lieutenant General Brian Horrocks bevrijd. Het duurde dan ook niet lang voordat de geallieerde troepen aan de Belgisch-Nederlandse grens stonden. Er waren nu twee opvattingen over het voortzetten van de strijd. De geallieerde opperbevelhebber Dwight Eisenhower wilde Duitsland over een breed front aanvallen. De Brit Field Marshal Bernard Montgomery wilde door Nederland naar het IJsselmeer oprukken en vervolgens naar het oosten Duitsland binnen trekken. Op deze manier zouden de Duitse troepen in West-Nederland geÔsoleerd worden en werd om de Siegfriedlinie, een sterke verdedigingslinie, heen getrokken. Zo zou de oorlog hoogstwaarschijnlijk vůůr Kerstmis 1944 beŽindigd zijn. Uiteindelijk werden op 10 september 1944 twee belangrijke besprekingen gehouden, ťťn te Brussel waar Montgomery de toestemming kreeg van Eisenhower om zijn plannen voor deze operatie verder uit te werken, en ťťn in het oude clubhuis van het Moor Park-golfterrein te Londen waar de divisiecommandanten op de hoogte werden gebracht van de eerste, en nog verder uit te werken, plannen. Deze operatie zou als naam meekrijgen: Operatie Market Garden.Dit plan bestond uit twee delen.

ĎMarketí was de codenaam voor de Airborne-acties. Voor het succes van zoín onderneming waren luchtlandingstroepen het aangewezen middel. Die speciale troepen stonden de geallieerden ter beschikking. In Engeland was namelijk de First Allied Airborne Army gecreŽerd dat onder commando stond van de Amerikaanse Lieutenant General Lewis Brereton en zijn plaatsvervangend commandant, de Brit Lieutenant General Frederick ĎBoyí Browning. Drie geallieerde luchtlandingsdivisies zouden volgens plan afspringen in de omgeving van Eindhoven, Nijmegen en Arnhem en vervolgens een weg vrijmaken voor het Britse XXX Corps dat in de buurt van Neerpelt bij de Belgisch-Nederlandse grens stond. Dit XXX Corps zou dan op de eerste dag een verbinding moeten vormen met de luchtlandingstroepen bij Eindhoven, op de tweede dag met de luchtlandingstroepen bij Nijmegen en op de derde dag met de luchtlandingstroepen bij Arnhem.

  1. De Amerikaanse 82nd Airborne Division onder commando van Major General James Gavin zou in de omgeving van Groesbeek, Overasselt en Grave landen en had als taak om de brug over de Waal bij Nijmegen, de brug over de Maas bij Grave en minimaal ťťn brug over het Maas-Waal Kanaal te veroveren en bezet houden.
  2. De Amerikaanse 101st Airborne Division onder commando van Major General Maxwell Taylor zou in de omgeving van Best, Son, St.Oedenrode en Veghel landen. De divisie had als taak om de bruggen over rivier de Aa en de Zuidwillemsvaart bij Veghel te veroveren. Tevens moesten de manschappen van Taylor de brug over de Dommel in St.Oedenrode en de brug over het Wilhelminakanaal bij Son veroveren en bezet te houden. Tot slot moest de divisie Eindhoven innemen en daar het eerste contact leggen met de oprukkende grondtroepen.
  3. De Britse 1st Airborne Division onder commando van Major General Robert Urquhart zou in de omgeving van Wolfheze en Oosterbeek landen. De divisie had als doel om de verkeersbrug in Arnhem te veroveren en minimaal voor 48 uur bezet te houden totdat de versterkingen vanuit het zuiden waren gearriveerd. De Britten zouden later ook nog hulp krijgen van de 1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade onder commando van Majoor-Generaal Stanislaw Sosabowski.

ĎGardení was de codenaam voor de grondtroepen. Het Britse XXX Corps onder commando van Lieutenant General Brian Horrocks moest uit het bruggenhoofd over het Maas-Scheldekanaal bij Neerpelt oprukken over de door de luchtlandingstroepen gelegde loper. Ze moesten de route volgen langs de as Eindhoven, Sint Oedenrode, Veghel, Uden, Grave, Nijmegen, Arnhem en daarna doorstoten naar het IJsselmeer om de Duitse troepen in West-Nederland af te snijden. Daarna zou het XXX Corps bruggenhoofden over de IJssel moeten slaan bij Doesburg, Zutphen en Deventer van waaruit men in het Ruhrgebied zou kunnen doordringen. De voorhoede van het XXX Corps zou worden gevormd door een pantserdivisie van de Guards, met daarachter de 43th Wessex en de 50th (Northumbrian) Infantry Division en ten slotte de 8th Armoured Division en de Nederlandse brigade Prinses Irene. Dit legerkorps omvatte meer dan 22.000 voertuigen en meer dan 100.000 man, die allemaal over een smalle weg moesten die daardoor tijdens de operatie de naam Hellís Highway meekreeg. Belangrijk in dit hele plan was natuurlijk de verovering van de bruggen, maar ook dit alles binnen een vooraf gestelde tijdsperiode. Binnen twee dagen na het van start gaan van deze enorme operatie zouden de Britse luchtlandingstroepen bij de brug in Arnhem bereikt moeten zijn, dus de factor tijd was essentieel in dit plan.

Het begin van Operatie Market Garden werd vastgesteld op zondag 17 september 1944. Men had dus slechts zeven dagen om de grootste luchtlandingsoperatie aller tijden voor te bereiden. Met zoín gigantisch grote operatie kwamen natuurlijk ook de eerste praktische problemen. Er waren namenlijk onvoldoende vliegtuigen om zoveel troepen tegelijk te vervoeren. Volgens de planning zouden er zelfs drie dagen nodig zijn om alle troepen af te zetten. De Britten eisten meer vliegtuigen omdat zij in de meest kwetsbare positie verkeerden. Het was echter duidelijk van essentieel belang dat de Amerikanen zo snel mogelijk hun bruggen veroverden teneinde de opmars van de grondtroepen mogelijk te maken. Zodoende werd aan de eis van de Britten geen gehoor gegeven. Mede omdat de Britse landing- en dropzones zo ver van de doelen aflagen, betekende dit echter dat een aanzienlijk deel van de Britse eerste lift gedurende drie dagen gebonden was aan de verdediging van deze landing- en dropzones. Hierdoor kon slechts een beperkte groep de eerste dag oprukken naar de brug. Het slagen van de operatie rond Arnhem zou veel afhangen van de snelheid waarmee de tweede lift kon worden uitgevoerd.

Definitielijst

Brigade
Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
bruggenhoofd
Een aan de andere kant van een (natuurlijk)opstakel veroverd stuk land waaruit de aanvaller zijn aanval verder kan voorzetten.
divisie
Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Geallieerde luchtlandingstroepen tijdens Operatie Market Garden.


Generaal Dwight Eisenhower


Veldmaarschalk Bernard Montgomery

Informatie

Artikel door:
Hans Molier
Geplaatst op:
16-08-2004
Laatst gewijzigd:
18-03-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.