Schutzstaffel (SS)

Frontbann en de oprichting van de Schutzstaffel

Terwijl Hitler in de gevangenis zat, was Ernst Röhm niet van plan om zijn strijd voor een nationaalsocialistische machtsovername op te geven. Dat de NSDAP en de SA verboden waren, weerhield Röhm niet van zijn plannen. Als vervanging voor de SA richtte hij de Frontbann op. Binnen de Frontbann werden diverse paramilitaire organisaties gebundeld en mede dankzij de inspanningen van Röhm onderging de organisatie een enorme groei. De SA telde in november 1923 nog 2.000 leden, toen Hitler in december 1924 uit de gevangenis vrijgelaten werd, had Röhms Frontbann maar liefst 30.000 leden. Hitler gaf echter na zijn vrijlating te kennen dat hij geen behoefte meer had aan een paramilitaire organisatie, hij was namelijk niet meer van plan om met geweld de macht over te nemen in Duitsland. Tevens had hij geen vertrouwen meer in een partijleger waar hij geen grip op had.

Toen op 27 februari 1925 het verbod op de NSDAP en de SA beëindigd werd, wilde Hitler dat de Frontbann opgenomen werd binnen de partij. De organisatie zou ook weer gewoon SA genoemd worden. Hitler wilde de leden van de SA slechts nog inzetten als bewakers tijdens partijbijeenkomsten en voor propagandadoeleinden. Röhm was het pertinent oneens met Hitlers plannen en na een openlijke ruzie met Hitler vertok hij op 30 april 1925 naar Bolivia waar hij ging werken als militair instructeur. Van 1926 tot 1930 was Franz Pfeffer von Salomon de leider van de SA. Hij wilde weliswaar niet dat de SA een slaafse ondergeschiktheid had aan de partij, maar hij ambieerde niet de vergaande machtsplannen die Röhm voor ogen had. Zonder de charismatische Ernst Röhm was de SA beroofd van haar boegbeeld en werd het belang van de SA beperkt. Iedere plaatselijke SA-afdeling ging haar eigen gang en de organisatie was dus geen gevaar meer voor de machtspositie van Hitler.

Hitler had weer de alleenheerschappij over de nationaalsocialistische beweging en met de mislukte putsch en de machtsstrijd van de SA in zijn achterhoofd richtte hij in april 1925 een nieuwe lijfwacht op: de Schutzstaffel. Dit veiligheidsescorte moest hem ook beveiligen voor potentiële opponenten binnen de partij of de SA. Hitler verklaarde zijn besluit tot de oprichting van een nieuwe lijfwacht als volgt:

“Destijds zei ik bij mezelf dat ik een lijfwacht nodig had die, hoe klein ook, me onvoorwaardelijk was toegewijd en zelfs tegen zijn eigen broeders zou optrekken. Liever twintig man uit één stad – op voorwaarde dat je absoluut van hen aan kon – dan een onbetrouwbare massa.”

Julius Schreck moest de SS oprichten en werd tevens de eerste leider van de SS, de Reichsführer-SS. In hetzelfde café-restaurant waar de Stoßtrupp Adolf Hitler was opgericht, werden in april 1925 de Stoßtrupp-leden door Julius Schreck bijeengeroepen. De taak van de SS bleef hetzelfde als die van de Stoßtrupp, maar in tegenstelling tot deze eerdere beweging die slechts actief was in München, werd de SS ook in andere steden opgericht. Deze plaatselijke SS-eenheden (Standarten) werden bewust klein gehouden. Van 1926 tot 1928 telde de SS 12 Standarten. De opzet van deze lokale eenheden bestond uit een groepje van 20 man met elk een eigen aanvoerder. Alleen de Duitse hoofdstad Berlijn had de beschikking over twee leiders met elk 20 manschappen. Aangezien de SS formeel nog een onderdeel van de SA was, droegen de mannen de bruine SA-uniformen. Ze waren echter te herkennen aan de zwarte pet met het doodshoofd en een zwartomrande hakenkruisband om hun arm.

Alhoewel de selectiecriteria van de SS enkele jaren later als elitair werden beschouwd, waren ze bij de oprichting eerder kleinburgerlijk. Eén van de criteria was bijvoorbeeld dat “chronische drinkers, kletskousen en mensen behept met andere ondeugden” niet in aanmerking kwamen voor lidmaatschap. Ondanks deze kortzichtige eisen zagen de mannen van de SS zich als een Pretoriaanse Garde. Net als de legionairs in de tijd van de Romeinen beschermden de SS’ers hun leider met hun leven. Als elitecorps zwoeren ze onvoorwaardelijke trouw aan Adolf Hitler. Naast de eerdergenoemde selectiecriteria moesten de mannen ook voldoen aan de volgende eisen: ze moesten tussen de 23 en 25 jaar oud zijn; twee mensen moesten borg voor hen kunnen staan; ze moesten gezond en krachtig gebouwd zijn; minimaal 1,70 meter lang zijn en uiteraard moesten ze "Arisch" zijn. Selectiecriteria en onvoorwaardelijke trouw aan de Führer vormden de basis en gedurende het bestaan van de SS bleven deze voorwaarden van groot belang binnen de organisatie. De criteria waren echter aan verandering onderhevig en tevens werden er in de loop van de geschiedenis van de SS vele praktische uitzonderingen gemaakt.

Het eerste publiekelijke optreden van de SS was tijdens de partijdag op 3 en 4 juli 1926 in Weimar. 3.600 SA’ers en 116 SS’ers waren aanwezig. Deze partijdagen, met een programma van rituelen, toespraken en marsen, zouden vanaf 1927 in Neurenberg worden georganiseerd. Op de partijdag in Weimar werd de zogenaamde ‘Blutfahne’ (bloedvlag) overgedragen aan de SS. Dit was de met bloed bevlekte vlag die tijdens de Bierkeller-putsch na de confrontatie met de politie op de Odeonsplatz was blijven liggen. De vlag kreeg een belangrijke status binnen de NSDAP en met het overdragen van deze vlag aan de SS gaf Hitler zijn zegen aan de elitebeweging. De vlag werd voortaan tijdens SS-rituelen gedragen door SS-Truppführer Jakob Grimmberger en ook tijdens de partijdagen in Neurenberg werd de bloedvlag gepresenteerd.

Definitielijst

Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
putsch
Staatsgreep, vaak gepaard gaand met het gebruik van geweld.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Leden van de SS houden de uitzinnige menigte in bedwang.
(Bron: Max Williams Archive)


De bloedvlag gedragen door Jacob Grimminger tijdens een bijeenkomst in 1931.
(Bron: Max Williams Archive)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
17-04-2005
Laatst gewijzigd:
18-03-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.