Lichte kruisers van de K-klasse

K-klasse

Inhoudsopgave

Het eerste grote oorlogsschip wat de Duitsers na de Eerste Wereldoorlog bouwden was de lichte kruiser Emden in 1921. Dit schip had nog veel weg van de laatste lichte kruisers uit de Eerste Wereldoorlog van de Cöln II-klasse. Het had alle hoofdkanonnen in enkele geschutstorens, net als in de Eerste Wereldoorlog. Maar vier van deze geschutstorens stonden op de middellijn.

In 1926 begon de bouw aan de eerste kruiser van de K-klasse, de Königsberg. Dit schip had de 9 hoofdkanonnen verdeeld in drie geschutstorens. Hierdoor werd de romp ook wat korter. Alle drie de torens stonden op de middellijn van het schip. Eén van de geschutstorens stond op de boeg (Anton) en de andere twee stonden op het achterdek. Een interessant detail is dat de achterste geschutstoren (Cäsar) iets meer naar stuurboord stond en de op één na achterste (Bruno) iets meer naar bakboord stond, zodat ze beter konden vuren. Het achterste geschut kon, als de lopen helemaal omhoog stonden, ook over de schoorstenen naar voren schieten. Hierdoor konden alle kanonnen gebruikt worden als het schip recht naar voren op een vijand afvoer.

De schepen konden goed manoeuvreren maar bleken wel wat onbetrouwbaar te zijn. Ze waren namelijk ongeschikt om lang op zee of in zware zee te verblijven. De bebouwing had weinig gewicht en net als het dek weinig pantser waardoor ze wat kwetsbaar waren. Ook waren de schepen voor 85 % gelast en dit leidde soms wel eens tot scheuren. Vooral het midden van het schip was hier gevoelig voor. De Karlsruhe moest vanwege dit soort beschadigingen ook tijdens een reis in april 1936 in San Diego gerepareerd worden. De rompen moesten dan ook extra versterkt worden.

De schepen waren oorspronkelijk bedoeld als verkenningsschepen of als schepen om koopvaardijschepen aan te vallen, maar hun bereik was niet groot genoeg om in de Atlantische Oceaan te kunnen kruisen. Verder was de Kriegsmarine een kleine marine die geen grote zeeslagen zou gaan voeren. Er waren dus ook geen verkenningskruisers voor zo’n strijdmacht nodig. Het bereik van de lichte kruisers was ook niet groot genoeg om de grote marineschepen bij te houden, ze waren te klein om alleen te opereren en te groot om kustoperaties uit te voeren. De marine had dus duidelijk geen goede ideeën hoe ze de lichte kruisers moest gebruiken.

220 miljoen Reichsmark werd uitgegeven aan de lichte kruisers, zonder dat zij iets bereikten. Ze hadden met zijn zessen samen bijvoorbeeld maar één schip (een motortorpedoboot) tot zinken gebracht. Ze brachten ook veel tijd door als trainingsschepen zonder te kunnen bewijzen wat ze waard waren.

Het eerste oorlogsjaar was een ramp voor de lichte kruisers. Twee van deze schepen (Königsberg en Karlsruhe) gingen in april 1940 verloren en twee schepen (Leipzig en Nürnberg) werden in december 1939 beschadigd. In mei 1940 was nog maar één lichte kruiser operationeel, de Köln (De Emden deed toen dienst als trainingsschip). De Köln en de Emden werden aan het eind van de oorlog in de havens tot zinken gebracht en de Nürnberg en de Leipzig overleefden de oorlog.

Technische gegevens:

Klasse: K-klasse
Aantal in klasse: 3
Land: Duitsland
Type: Lichte kruiser
Kosten: Königsberg 38 miljoen Reichsmark, Karlsruhe en Köln 36 miljoen Reichsmark
Scheepswerf: Königsberg: Reichsmarinewerft, Wilhelmshaven
Karlsruhe: Deutsche Werke AG, Kiel
Köln: Reichsmarinewerft, Wilhelmshaven
Kiel gelegd: Königsberg: 12-04-1926
Karlsruhe: 27-07-1926
Köln: 07-08-1926
Te water gelaten: Königsberg: 26-03-1927
Karlsruhe: 20-08-1927
Köln: 25-05-1928
In dienst gesteld: Königsberg: 17-04-1929
Karlsruhe: 06-11-1929
Köln: 15-01-1930
Einde: Königsberg: Tot zinken gebracht 10-04-1940
Karlsruhe: Tot zinken gebracht 09-04-1940
Köln: Tot zinken gebracht 31-03-1945
Bemanning: 514 - 800 man
Lengte: (Over alles) 174 meter, waterlijn 169 meter
Breedte: 15,2 meter (Karlsruhe 16,8 meter vanaf 1939)
Diepgang: (Beladen) 6,28 meter
Vermogen: 65.000 shp
Maximumbereik: 8.800 zeemijl bij 10 knopen
7.300 zeemijl bij 17 knopen
5.700 zeemijl bij 19 knopen
Waterverplaatsing: Standaard 6.650 / beladen 8.130 ton
Maximumsnelheid: 32,5 knopen
Aandrijving: 3 schroeven, 2 geschakelde turbines
6 ketels
2 MAN 10-cilinder viertakt-diesels
Bepantsering: Pantsergordel 50-70 mm
Dek 38 mm
Geschutstorens 32 mm
Commandotoren 102 mm
Bewapening: 9 x 15 cm SK/L-60 C-25 (3 x 3)
2 x 8,8 cm L/45 C/32 (1 x 2) luchtafweer, (Königsberg 6 sinds 1940, Karlsruhe en Köln 4 vanaf 1933, 6 vanaf 1936, na ombouw 10,5 cm)
8 x 3,7 cm L/83 C-30 (4 x 2) luchtafweer (sinds 1934)
8 x 2 cm L/83 (4 x 1) luchtafweer (Köln 18 sinds 1945)
12 x 50 cm (vanaf 1934 53,3 cm) (4 x 3) torpedolanceerbuizen
Königsberg en Köln 2 x Heinkel He 60 watervliegtuigen (tot 1935), later 2 x Arado Ar 196 watervliegtuigen

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De Königsberg.
(Bron: Warships of World War II)


De Emden.
(Bron: www.karolkeane.webpark.pl)

Informatie

Artikel door:
Auke de Vlieger
Geplaatst op:
12-02-2005
Laatst gewijzigd:
23-02-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.