Organisatie Reichsführung-SS

Reichssicherheitshauptamt (RSHA)

Het Reichssicherheitshauptamt was het meest machtige én gevreesde hoofdbureau binnen de SS. Het RSHA hield zich bezig met veiligheidszaken en was het overkoepelende orgaan voor diverse (geheime) politie- en inlichtingenorganisaties. Dit hoofdbureau stond onder leiding van de volgende personen:

SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich (27 september 1939 - 27 mei 1942)
Reichsführer-SS Heinrich Himmler (mei 1942 - januari 1943)
SS-Obergruppenführer Ernst Kaltenbrunner (31 januari 1943 - 8 mei 1945)

Het Reichssicherheitshauptamt werd op 27 september 1939 opgericht vanuit twee bestaande hoofdbureaus: het Hauptamt Sicherheitspolizei en het Sicherheits Hauptamt. Beide hoofdbureaus stonden reeds onder leiding van Chef der Sicherheitspolizei und der Sicherheitsdienst Reinhard Heydrich. Hij was de eerste leider van het RSHA, maar op 4 juni 1942 kwam aan zijn machtsperiode een eind toen hij overleed aan de verwondingen die het gevolg waren van een aanslag door Tsjechische verzetsstrijders. Door de Sicherheitspolizei en de Sicherheitsdienst (SD) samen te voegen binnen het RSHA creëerde Heydrich gedurende zijn machtsperiode een uiterst invloedrijke en gevreesde organisatie die een uiterst belangrijke spil vormde binnen het nazi-terreurapparaat.

De Sicherheitspolizei (SIPO) bestond uit de Gestapo (geheime staatspolitie) en de Kriminalpolizei (recherche); beide overheidsorganisaties bestonden reeds voordat Adolf Hitler aan de macht kwam. De Sicherheitsdienst (SD) werd echter pas opgericht in maart 1934 en was een partijorganisatie verantwoordelijk voor het vergaren van inlichtingen ten behoeve van de veiligheid van de NSDAP en haar partijleden. De SD ontwikkelde zich echter tot de belangrijkste inlichtingendienst die zich in samenwerking met de Gestapo vooral bezighield met het opsporen van politieke en 'raciale' vijanden van het Duitse Rijk. Binnen het RSHA waren deze twee organisaties niet alleen verantwoordelijk voor de arrestatie van Joden en andere ‘vijanden’ van het Rijk, maar ook voor de deportatie naar getto’s en concentratie- en vernietigingskampen. Onder andere Adolf Eichmann hield zich binnen de Joodse sectie van de Gestapo bezig met de organisatie van de uitroeiing van het Europese Jodendom. Het RSHA dient dus beschouwd te worden als de organisatie die de holocaust vorm gaf.

In 1941 bestond het RSHA uit de volgende zeven afdelingen:

AMT I Personal Organisation
AMT II Verwaltung
AMT III Sicherheitsdienst Inland (Deutsche Lebensgebiete)
AMT IV Gestapo
AMT V Reichskriminalpolizeiamt (RKPA)
AMT VI Sicherheitsdienst Ausland (Auslandsnachrichtendienst)
AMT VII Weltanschauliche Forschung und Auswertung Archiv

AMT I hield zich bezig met de dagelijkse organisatie van het RSHA en personeelszaken en AMT II verzorgde de administratie. AMT III en VI waren afdelingen van de Sicherheitsdienst. AMT III was verantwoordelijk voor de SD binnen het Duitse Rijk en AMT VI voor de SD in het buitenland. AMT VII hield zich onder andere bezig met onderzoek naar diverse bevolkingsgroepen waaronder Joden, marxisten en vrijmetselaars en droeg daarnaast de zorg over het archief en de bibliotheek van het RSHA.De Gestapo was georganiseerd binnen AMT IV en de Kriminalpolizei binnen AMT V. Al deze afdelingen waren verdeeld in meerdere subafdelingen die op hun beurt ook weer verdeeld waren in meerdere onderdelen. Een uiterst complexe en veelomvattende organisatie was het gevolg.

Een belangrijke component van het RSHA die niet onbesproken kan blijven waren de Einsatzgruppen. Vooral vanuit de verschillende takken binnen het RSHA formeerde Heydrich, zowel tijdens de Duitse inval in Polen als in de Sovjet-Unie, zogenaamde Einsatzgruppen die de taak hadden om achter het front raciale en politieke vijanden uit te roeien. In Polen had men het vooral gemunt op de Poolse intelligentsia en Joden met belangrijke functies, maar in de Sovjet-Unie gingen de Einsatzgruppen veel verder. De massale moordpartijen op (Joodse) burgers in de Sovjet-Unie vormden het begin van de georganiseerde uitroeiing van het Europese Jodendom.

Definitielijst

getto
Grotendeels van de buitenwereld afgescheiden stadswijk voor Joden. Het aanstellen van getto's had als doel om Joden uit het dagelijkse leven te weren. Vanuit getto's konden Joden bovendien gemakkelijker gedeporteerd worden naar de concentratie- en vernietigingskampen. Ook bekend als 'Judenviertel' ofwel 'Joodse wijk'.
holocaust
Aanduiding voor de vernietiging van het Europese Jodendom door de nazi's. Holokauston is de Griekse benaming voor een geheel verbrande offergave.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
Sicherheitsdienst (SD)
De nationaal-socialistische inlichtingen en (contra)spionagedienst van de SS.
SIPO
Sicherheitspolizei. Samenvoegingsverband (sinds 1936) van de Gestapo en Kriminalpolizei
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Reinhard Heydrich, de eerste leider van het RSHA.
(Bron: KZ Gedenkstaette Dachau)


Ernst Kaltenbrunner, de opvolger van Heydrich.

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
17-04-2005
Laatst gewijzigd:
31-10-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.