Organisatie Reichsführung-SS

De ontwikkeling van het SS-Amt tot de Reichsführung-SS

Inhoudsopgave

Op het hoogtepunt van haar macht werd de Schutzstaffel (SS) geleid vanuit twaalf zogenaamde SS-Hauptämter (SS-hoofdbureaus), die gezamenlijk de Reichsführung-SS (rijksleiding van de SS) vormden. Deze hoofdbureaus waren ingedeeld in Amtsgruppen en Ämter die verder werden ingedeeld in ondergeschikte bureaus. De basis voor het uit twaalf bureaus bestaande bestuursorgaan van de SS kwam voort uit de organisatiestructuur van de Sturmabteilung (SA), waar de SS tot de ‘Nacht van de Lange Messen’ in juni 1934 deel van uitmaakte. De leiding van de SA voerde formeel het commando over de SS, maar zorgde ook voor de rekrutering van manschappen uit de SA voor de SS. De SS viel toen direct onder de Oberste SA Führung, het commandocentrum van de SA onder leiding van de Oberste SA-Führer. Van 1926 tot 1930 werd deze functie vervuld door de ex-Freikorpsleider Felix Pfeffer von Salomon. In 1930 werd de functie van Oberste SA-Führer veranderd in Chef des Stabs. Voormalig Reichswehr-officier en persoonlijke vriend van Adolf Hitler, Ernst Röhm, vervulde deze functie van 1931 tot 1934. Zowel Von Salomon als Röhm creëerden een organisatiestructuur die als grondslag diende voor de uiteindelijke structuur van de SS.

In 1929 kreeg Heinrich Himmler het commando over de SS. Op dat moment had hij minder dan driehonderd man onder zich en de controle over de SS was dus nog redelijk eenvoudig. Himmler ontwikkelde echter een grote hoeveelheid leidinggevende niveaus en overdreef het aantal manschappen waaraan hij leiding gaf. Het aandikken van machtsniveaus en manschappen zou gedurende Himmlers machtsperiode één van zijn kenmerkende werkwijzen zijn. Himmler richtte het SS-Amt op als leidinggevend orgaan van de SS en experimenteerde verder met verschillende bureaus binnen dit oppercommando. Gedurende de geschiedenis van de SS veranderden diverse van deze (hoofd)bureaus van vorm, naam en functie. Himmler voerde zelf het opperbevel over het SS-Amt, maar de operationele leiding was in handen van de volgende SS-officieren:

Dr. Ernst Bach (december 1932 tot 12 juni 1933)
Siegfried Seidel-Dittmarsch (12 juni 1933 tot 1 februari 1934)
Kurt Wittje (1 februari 1934 tot 30 januari 1935)

Gedurende de vroege jaren van de SS werd de SS-Oberstab door Himmler opgericht, maar deze staforganisatie werd na korte tijd ontbonden. Ook experimenteerde hij begin jaren 30 met een verbindingsbureau dat de communicatie tussen de SS en andere NSDAP-organisaties moest coördineren. Deze organisatie stond bekend als de Führungsstab en werd geleid door Himmlers vroegere adjudant Siegfried Seidel-Dittmarsch. Toen Seidel-Dittmarsch overleed, betekende dit ook het einde van de Führungsstab. Een soortgelijk verbindingsbureau was de Gruppenstab z.b.V. (staf voor speciale taken), dat informatie moest uitwisselen tussen de SS en staats- en NSDAP-organisaties, maar ook dit bureau verdween in de zomer van 1935.

Twee bureaus, die reeds bestonden voordat de Reichsführung-SS met haar twaalf bureaus ontwikkeld werd en uiteindelijk in 1931 hierin ook opgenomen werden, waren het Rasse und Siedlungshauptamt en de Ic Dienst (inlichtingendienst). Het Rasse und Siedlungshauptamt werd één van de twaalf hoofdbureau’s en de Ic Dienst werd opgenomen binnen één van de hoofdbureaus. Ook Himmlers persoonlijke staf werd uiteindelijk ontwikkeld tot een hoofdbureau. Uiteraard was Himmler als Reichsführer-SS de commandant over alle hoofdbureaus. Deze bureaus stonden onder de dagelijkse leiding van een chef of stafchef, meestal met de rang van SS-Obergruppenführer of SS-Oberst-Gruppenführer. Deze leiders van de Reichsführung-SS hadden een rang binnen de Allgemeine-SS, maar in de meeste gevallen ook een rang binnen de Duitse politie, de Waffen-SS of een ander onderdeel van de Gesamt-SS (totale SS). Meerdere hoofdbureaus hadden niet alleen bepaalde verantwoordelijkheid over de SS, maar ook over onderdelen binnen de Duitse politie. Naast Reichsführer-SS was Himmler namelijk vanaf juni 1936 ook Chef der Deutschen Polizei. De organisatiestructuren van de SS en de Duitse politie waren vanaf dat moment zeer nauw met elkaar verbonden.

Definitielijst

Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
Nacht van de Lange Messen
Nacht van 30 juni op 1 juli 1933 waarin Hitler op bloedige wijze afrekende met de veeleisende leiders van de SA, waaronder Ernst Röhm.
Reichswehr
Duitse leger in de tijd van de Weimarrepubliek.
Sturmabteilung
Semi-militaire afdeling van de NSDAP. Opgericht in 1922 ter beveiliging van bijeenkomsten en leiders van de NSDAP. Hun toenemende macht werd gebroken tijdens de "Nacht van de Lange messen" (29-30 juni 1934).

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Reichsführer-SS Heinrich Himmler in gesprek met zijn manschappen.
(Bron: USHMM)


Een beknopt overzicht van de organisatiestructuur van de SS.


Mouwbanden en onderscheidingstekens van de diverse onderdelen van de SS.
(Bron: Organisationshandbuch der NSDAP (1939))

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
17-04-2005
Laatst gewijzigd:
31-10-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.