Tussen december 1942 en januari 1944 werden twaalf nieuwe SS-divisies opgericht. In mei 1940 telde de Waffen-SS nog 100.000 man, in de herfst van 1942 was dit aantal gegroeid tot 240.000 man. De groei van De Waffen-SS ging echter door en aan het eind van 1943 telde de organisatie 500.000 man. Aan het eind van 1944 was dit aantal opgelopen tot 910.000, maar tegen die tijd waren dat niet allemaal meer vrijwilligers.
De massaliteit van de Waffen-SS dateert dus uit de tweede helft van de oorlog en van de Waffen-SS als elitekorps was toen zeker geen sprake meer. De toelatingseisen en de training van de manschappen in de laatste oorlogsjaren waren niet meer te vergelijken met die uit de beginperiode van de Waffen-SS. Himmler rekruteerde verder en om aan meer manschappen te komen werd ook het principe van de Waffen-SS als vrijwilligerseenheid aangetast. Weliswaar bleef de Waffen-SS officieel een vrijwilligersleger, maar leden van de Allgemeine-SS werden onder dwang gerekruteerd en ook in de in februari 1943 opgerichte SS-Panzergrenadier-Division Hitlerjugend werden leden van de Hitlerjugend misleid en geworven voor de Waffen-SS. Door manschappen te werven door middel van dwang en misleiding werd de nationaalsocialistische geest van de Waffen-SS steeds twijfelachtiger. Steeds meer manschappen hadden weinig sympathie voor de SS-ideologie. Hiervan was zeker ook sprake in de buitenlandse eenheden die in aantal nog steeds groeiden.
In Hongarije, Joegoslavië en vooral Roemenië leefden veel etnische Duitsers die gerekruteerd werden voor de Waffen-SS. Inmiddels konden zij hun dienstplicht vervullen in de Waffen-SS en vanaf de winter van 1943 werden alle weerbare etnisch Duitse mannen opgeroepen voor militaire dienst. Het gevolg hiervan was dat ongeveer een kwart van de manschappen van de Waffen-SS uit de Balkan kwam. In de jaren 1943-1944 bestonden de meeste nieuwe troepen uit etnische Duitsers. Dit zorgde voor een vermindering van de kwaliteit want veel van deze mannen konden geen Duits lezen en schrijven en ze begrepen de Duitse commandotaal niet. Bovendien waren deze mannen, in tegenstelling tot een groot deel van de Duitse vrijwilligers in de Duitse divisies, niet in hoge mate bereid om hun leven te riskeren voor Duitsland.
Hoewel het rekruteren van 'niet-Germanen' eerst een enorm taboe vormde binnen de Waffen-SS brak er uiteindelijk een periode aan dat Himmler zijn oorspronkelijke raciale normen volledig negeerde en ook 'niet-Germanen' uit de Baltische landen toeliet binnen zijn elitekorps. In oktober 1942 was al een Estlands SS-legioen opgericht en in februari 1943 werd de Lettische SS-Freiwilligen-Division opgericht. Nazi-filosoof Alfred Rosenberg had nota bene de Litouwers beschreven als “raciaal grotendeels minderwaardig” en de Letten waren volgens hem “hoge mate door Russische bevolkingsgroepen geïnfiltreerd”. De vrijwilligers uit de Baltische landen hoopten door mee te strijden aan de zijde van Duitsland hun onafhankelijkheid terug te krijgen en waren dus gemotiveerd in hun strijd tegen de Sovjet-Unie. De prestaties van de Esten en Letten waren goed en deden niet onder voor bepaalde Reichsdeutsche of Volksdeutsche divisies. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de later opgerichte Wit-Russische divisie.
Door de uitbreidingen van de Waffen-SS kunnen uiteindelijk drie soorten divisies onderscheiden worden:
- Reichsdeutsche divisies die vooral bestonden uit soldaten uit het Reich.
- Vrijwilligersdivisies van overwegend Volksdeutsche soldaten en buitenlanders die werden beschouwd als Germanen.
- Divisies die bestonden uit manschappen die niet beschouwd werden als Germanen waarvan het merendeel werd aangeduid als Waffen-Grenadier-Division der SS.
Meerdere divisies bestonden echter ook uit combinaties van de verschillende groepen (Reichsdeutsche, Volksdeutsche, buitenlandse ‘Germanen’ en buitenlandse ‘niet-Germanen’). In principe kunnen we alleen de Reichdeutsche divisies enigszins als elite beschouwen, maar door de zware verliezen en het gebrek aan ervaren officieren en onderofficieren raakten ook deze divisies in de problemen. De opleidingsfaciliteiten van de Waffen-SS, voornamelijk de Junkerschulen, konden de verliezen en de groei van de organisatie niet bijbenen en regelmatig volgden SS-officieren cursussen bij de Wehrmacht. Ook werden meerdere officieren van de generale staf van de Wehrmacht overgeplaatst naar leidinggevende functies binnen de Waffen-SS, net zoals er een vast percentage van Wehrmacht rekruten werd toegewezen aan de Waffen-SS. Vooral binnen de Hitlerjugenddivisie was een groot tekort aan leidinggevenden. Officieren van de Wehrmacht die ooit leiding hadden gegeven binnen de Hitlerjugend, werden hierdoor overgeplaatst naar de Hitlerjugenddivisie. De Waffen-SS stond dus niet alleen in oorlogsgebied onder bevel van de Wehrmacht, maar was ook op andere manieren afhankelijk van de Wehrmacht. Het gebrek aan officieren was in de niet-Duitse divisies overigens nog veel groter doordat de buitenlandse manschappen vrijwillig in de Waffen-SS dienden en niet bereid waren om door te groeien.
De deur was inmiddels opengezet voor 'niet-Germaanse' vrijwilligers en tot het einde van de oorlog werden ook Wit-Russen, Russische moslims en kozakken opgenomen binnen de Waffen-SS. Al vanaf het voorjaar van 1943 was Himmler tevens begonnen met de ontwikkeling van een SS-divisie voor Bosnische moslims. Himmler kon profiteren van de eeuwenoude oorlog tussen christenen en moslims in Bosnië-Herzegovina en door de levering van wapens konden de Bosnische moslims op hun beurt hun eigen strijd voortzetten. De in maart 1943 opgerichte Kroatische SS-Freiwilligen-Division zou in mei 1944 uitgroeien tot 13. Waffen-Gebirgs-Division der SS “Handschar” (Kroatische Nr. 1). In de herfst van 1944 deserteerden echter veel manschappen van deze divisie omdat de Wehrmacht zich terugtrok uit Bosnië.
