Prieto, Indalecio

Indalecio Prieto (1883-1962)

Indalecio Prieto werd geboren op 30 april 1883 in Bilbao, Spanje. Toen hij zes jaar oud was kwam zijn vader te overlijden. Indalecio groeide hierna op in grote armoede. Als kind verdiende hij geld door het verkopen van kranten. Op 16-jarige leeftijd, in 1899, werd hij lid van de Partido Socialista Obrero Español (PSOE) en vier jaar later hielp hij met het oprichten van de Juventudes Socialistas Unificadas (JSU).

Indalecio Prieto werkte als stenograaf bij La Voz de Vizcaya en als redacteur bij El Liberal. Hij werd in 1911 als eerste socialist gekozen in een provinciaal parlement. Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde hij zich in Baskenland tot de leider van de PSOE. Hij was één van de organisatoren van de grote politieke stakingen in 1917, waarbij meer democratie, arbeidersrechten, open en vrije verkiezingen en een eind aan de inflatie werden geëist.

De leiders van deze staking in Madrid (Julián Besteiro en Francisco Largo Caballero) werden gearresteerd en tot levenslang veroordeeld. Prieto vreesde dat hem hetzelfde zou gebeuren en vluchtte tijdelijk naar Frankrijk. In april 1918, nadat ook Besteiro en Caballero weer waren vrijgelaten, keerde hij terug naar Spanje en werd al snel daarna gekozen tot volksvertegenwoordiger in het Spaanse parlement, de Cortes.

Toen in september 1923 in Spanje een militaire dictatuur werd gevestigd door Miguel Primo de Rivera ontstond er een tegenstelling binnen de PSOE, tussen Francisco Largo Caballero, die voor verregaande samenwerking was met de gevestigde dictatuur en Indalecio Prieto die hier faliekant op tegen was.
Caballero nam deel aan de regering van Primo de Rivera. Prieto voerde hiertegen fel oppositie. In augustus 1930 keerde het tij toen Prieto deelnam aan het Pact van San Sebastián, de vorming van een Republikeinse coalitie tegen de dictatuur. Door de ontwikkelingen in de dictatuur, was Francisco Largo Caballero van zijde gewisseld en steunde nu de oppositie. Toen koning Alfonso XIII in april 1931 afstand deed van de troon, werd Prieto Minister van Financiën binnen het kabinet van Niceto Alcala Zamora. De regering verzandde in een financiële crisis en in december 1931 werd Zamora als premier vervangen door Manuel Azaña en werd Prieto Minister van Openbare Werken. Gedurende de hierop volgende periode was Prieto verantwoordelijk voor de voltooiing van vele hydro-elektrische werken, irrigatiewerken, grote wegenbouwprojecten en een spoornetwerk in Madrid. In september 1933 viel de regering en verlieten alle socialistische ministers hun post. Bij de daaropvolgende verkiezingen won de rechtse Confederación Española de Derechas Autónomas (CEDA) en vormde een nieuwe regering.
Om bij volgende verkiezingen te kunnen winnen, wist Indalecio Prieto dat een coalitie noodzakelijk was. In januari 1936 vormde hij samen met onder andere Manuel Azaña een samenwerkingsverband tussen diverse organisaties, waaronder de PSOE, de Partido Communista de España (PCE) en Republikeinen. Dit Frente Popular (Volksfront) streed voor autonomie voor onder andere Catalonië, amnestie voor politieke gevangenen en landbouwhervormingen. De anarchisten en rechtse partijen bestreden deze coalitie. De anarchisten riepen de kiezers zelfs op om de komende verkiezingen te boycotten. Rechts vormde een tegencoalitie met onder andere de CEDA en de Carlisten. De rechtse Falange Española nam formeel geen deel aan dit Frente Nacional, maar de meeste leden steunde het wel. Bij de verkiezingen van 16 februari 1936 won het Frente Popular met een kleine meerderheid (4.654.116 tegen 4.503.505 stemmen). Het Frente Popular kon nu wel de nieuwe regering formeren.

Over het algemeen werd er vanuit gegaan dat Indalecio Prieto de nieuwe premier zou worden, maar hier werd door partijleider Francisco Largo Caballero een stokje voor gestoken. De nieuwe premier werd José Giral. Vele veranderingen werden gelijk doorgevoerd. Landbouwhervormingen veroorzaakten veel onrust bij grootgrondbezitters en rechtse militaire leiders, zoals Francisco Franco, werden overgeplaatst naar posten buiten Spanje. Samen met diverse andere maatregelen was hiermee de voedingsbodem voor de Spaanse Burgeroorlog ontstaan. Mensen als Prieto en Caballero raakten langzaam maar zeker in onmin met Giral. Prieto steunde hierbij de poging van Francisco Largo Caballero om zelf premier te worden. Tijdens de regering van Caballero, werd Prieto Minister van Marine en Luchtmacht (van september 1936 tot mei 1937). Na het vertrek van Caballero, werd Prieto Minister van Oorlog in het kabinet van Juan Negrin (mei 1937 tot maart 1938).
Tegen die tijd werden de regering en het openbare leven echter gedomineerd door de PCE, die eveneens de Catalaanse socialisten (PSUC), de vakbond Union General de Trabajadores (UGT) en de jongerenorganisatie van de PSOE, de Juventudes Socialistas Unificadas (JSU) achter zich kreeg. Prieto leidde nu de PSOE, maar werd in april 1938 door Juan Negrin uit alle belangrijke posities verwijderd.

Toen Francisco Franco in maart 1939 de Spaanse Burgeroorlog won, moest Prieto vluchten. Hij vertrok uiteindelijk naar Mexico, waar hij de leider werd van de aldaar in ballingschap verblijvende PSOE. Tussen 1945 en 1947 was Indalecio Prieto ondervoorzitter van de Spaanse Republikeinse Regering in ballingschap.

Indalecio Prieto overleed na een hartaanval op 11 februari 1962 in Mexico.

Definitielijst

democratie
Letterlijk: demos (volk) kratein (regeert). Democratie is een bestuursvorm waar de regering door een meerderheid van het volk gekozen wordt en waarbij het volk de leiders op het rechte pad houdt door de mogelijkheid deze regering weg te sturen als een meerderheid van het volk het niet meer eens is met de regering.
dictatuur
Staatsvorm waarbij de macht in een land in de handen is van één persoon, de dictator. Oorspronkelijk een Romeinse staatsvorm voor tijden van nood, waarbij de totale macht 6 maanden in de handen lag van één persoon om de crisis het hoofd te bieden.
Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
inflatie
Een langdurig economisch proces van algemene prijsstijging en geldontwaarding (koopkrachtdaling van het geld).

Afbeeldingen



(Bron: Wilco Vermeer)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
22-10-2005
Laatst gewijzigd:
07-11-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.