Kristallnacht

De ochtend na de Kristallnacht

In de ochtend van 10 november 1938 bepaalde de schade die de afgelopen nacht was aangericht het straatbeeld in de Duitse steden. Het meest duidelijk zichtbaar waren de ingeslagen ramen en de glasscherven die op de stoepen lagen. Vanwege deze glasscherven kreeg de nacht in de volksmond de spottende en bagatelliserende naam Kristallnacht of Reichskristallnacht. Deze eufemistische term werd veelvuldig gebruikt in de nazi-propaganda, want de glans en glittering van kristal paste prima in de positieve benadering van de pogrom die men propageerde. Bovendien gaf deze benaming de indruk dat er enkel wat ruiten gesneuveld waren, wat natuurlijk helemaal niet overeenkwam met de waarheid. Alhoewel tegenwoordig in de Nederlandse taal de term Kristallnacht nog steeds veelvuldig gebruikt wordt, is de term in het buitenland enigszins controversieel. In Engelstalige bronnen wordt soms de term The Night of Broken Glass gebruikt om het ironische Kristallnacht te vermijden. In de Duitse taal geven sommigen de voorkeur aan de term Pogromnacht, al is deze term, in tegenstelling tot Kristallnacht, eigenlijk te algemeen om de uniekheid van deze gebeurtenis uit te drukken. Zowel in het Nederlands, Duits als Engels wordt ook de term novemberpogrom gebruikt, maar een feit is dat over het algemeen de term Kristallnacht het meest passend is om deze historische gebeurtenis aan te duiden.

Gedurende de gehele ochtend werden rapporten over de vernielingen doorgestuurd naar de nazi-autoriteiten. Joseph Goebbels besprak de situatie met Adolf Hitler en onder invloed van de toenemende kritiek vanuit de hoogste nazi-gelederen werd besloten dat er een einde aan de protestactie gemaakt moest worden. Goebbels vaardigde een decreet uit waarin hij cynisch schreef dat wanneer men het geweld langer toestond "allerlei gespuis mee gaat doen". In een officiŽle verklaring stelde hij dat hij de gewelddaden "de gerechtvaardigde en begrijpelijke woede van het Duitse volk over de lafhartige moord op een Duits diplomaat" vond. Hij ontkende de vele plunderingen en sprak slechts over "een paar geÔsoleerde gevallen" waarbij "oude vrouwen misschien wat snuisterijen of kledingstukken meegenomen hadden als kerstcadeau. Er heeft geen diefstal of poging tot diefstal plaatsgevonden."

Ook Hermann GŲring bagatelliseerde de gewelddadigheden. Volgens hem was "geen enkele Jood (Ö) een haar op zijn hoofd gekrenkt. Dankzij de uitnemende discipline van het Duitse volk zijn er bij de rellen slechts enkele ruiten gesneuveld." In de nazi-propaganda werd de pogrom afgeschilderd als een spontane uitbarsting van volkswoede. Dat er vanuit de overheid was aangezet tot openbare geweldpleging werd ontkend. Vermoedelijk werd aan dit officiŽle standpunt nooit veel waarde gehecht, want men had met eigen ogen kunnen zien dat het vooral leden van de SA en andere aan de partij gelieerde organisaties waren die betrokken waren bij de vernielingen. Ook de rechtbank van de partij gaf later toe "dat politieke acties, zoals die van 9 november, georganiseerd en uitgevoerd worden door de partij, of die dat nu toegeeft of niet."

Definitielijst

nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
propaganda
Vaak misleidende informatie die gebruikt wordt om aanhangers / steun te winnen. Vaak gebruikt om ideele en politieke doelen te verwezenlijken.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Ingeslagen ruiten op de ochtend na de Kristallnacht.
(Bron: National Archives)


Kinderen bekijken hoe de brandweer van Ober Ramstadt de dag na de Kristallnacht voorkomt dat de brand in de synagoge overslaat naar andere panden.
(Bron: USHMM)

Bekijk video
Bekijk video

Een slachtoffer vertelt over de Kristallnacht.
(Bron: USHMM)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
28-12-2005
Laatst gewijzigd:
07-06-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.