Treblinka

Het verzet

Aanvankelijk was er geen georganiseerd verzet in Treblinka. Er waren wel enkele individuele verzetacties en ontsnappingspogingen.

De eerste bekende actie was de moord op de SS’er Max Biala. Hij werd op 11 september 1942 neergestoken door Meir Berliner, één van de Arbeitsjuden die enige dagen ervoor uit Warschau was aangekomen. De andere bewakers openden onmiddellijk het vuur waarbij Berliner en nog tien andere gevangenen om het leven kwamen. Toen de situatie weer onder controle was, werd er opnieuw een appèl gehouden. Daarbij werden tien gevangenen willekeurig uit de rijen gehaald en geëxecuteerd. De dag erna werden 150 gevangenen tijdens het ochtendappèl naar het Lazarett gebracht en doodgeschoten. Op die manier wilden de bewakers de anderen zodanig afschrikken dat ze het voorbeeld van Berliner niet zouden volgen.

Na dit voorval vonden de bewakers het raadzamer om de Arbeitsjuden langer “in dienst” te houden en niet meer om de paar dagen om het leven te brengen zoals tot dan de gewoonte was. Zo hoopten ze dat dergelijke individuele wanhoopspogingen niet meer zouden gebeuren.

Er trachtten ook mensen uit Treblinka te ontsnappen, vooral in de eerste maanden. Sommigen slaagden daarin, anderen werden gesnapt. Precieze cijfers over hoeveel ontsnapten er waren, zijn er niet. In ieder geval hebben enkelen na hun ontsnapping nog een rol van betekenis gespeeld. David Nowodworski, Avraham (Jacob) Krzepicki en Lazar Szerszein slaagden er na hun ontsnapping in om Warschau te bereiken, waar ze als lid van Zydowska Organizacja Bojowa (Joodse Strijdorganisatie) deelnamen aan de opstand in het getto van Warschau. In december 1942 trachtten zeven mannen van het Blauwe Commando te ontvluchten. Ze werden echter betrapt en doodgeschoten door Kurt Franz. In een speciaal appèl kondigde Franz aan dat hij voor iedere ontsnappingspoging voortaan tien anderen zou terechtstellen. Toch probeerden nadien nog Joden te ontsnappen. Het werd echter steeds moeilijker, omdat de veiligheidsmaatregelen steeds strenger werden.

Definitielijst

Zydowska Organizacja Bojowa
De Joodse Strijdorganisatie die door het Joodse verzet in het getto van Warschau werd opgericht om te strijden tegen de Duitsers wanneer het getto ontruimd zou worden. Dit gebeurde in het voorjaar van 1943. Van 19 april tot 16 mei vocht de Zydowska Organizacja Bojowa, afgekort ZOB, tegen de Duitse troepen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Max Biala
(Bron: Holocaust Research Project)

Informatie

Artikel door:
Gerd Van der Auwera
Geplaatst op:
08-08-2007
Laatst gewijzigd:
03-07-2013
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.