Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade - 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa

Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade

Inleiding
Op 23 september 1941 vond in Schotland de oprichting plaats van de Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade (1 Polska Samodzielna Brygada Spadochronowa). De troepen waren afkomstig uit de 4th (Polish) Cadre Rifle Brigade. Het initiatief hiertoe was genomen door de Poolse Generale Staf. Met deze brigade trachtte de Poolse regering in ballingschap te Londen een middel in handen te krijgen dat ingezet zou kunnen worden om de geplande opstand tegen de Duitse bezetter te ondersteunen. Hiermee zou kunnen worden voorkomen dat het Sovjetleger ongestoord Polen zou kunnen innemen en zo de ballingen buiten spel zou zetten.

De leiding over de brigade kwam in handen van General-Major Stanislaw Sosabowski. De brigade kreeg de beschikking over drie parachutistenbataljons en zwaarder materieel.
De training van de Polen was zo intensief en professioneel, dat vele landen hun commando-eenheden voor specialistische training naar de Polen stuurden.
Toen in augustus 1944 de opstand in Warschau uitbrak, dacht men dat de inzet van de Poolse para's heel snel zou komen. Het was dan ook logisch dat zowel de Poolse parachutisten als de opstandelingen in Warschau allen goede hoop hadden dat de brigade snel zou worden overgevlogen. Anderhalve maand later, in september 1944, werden de para's ook daadwerkelijk ingezet. Echter niet in Warschau, maar tijdens Market Garden, de operatie die zou uitmonden in de Slag om Arnhem.

De Slag om Arnhem
De vuurproef voor een deel van de brigade kwam op 19 september 1944, toen zij met zweefvliegtuigen werden afgezet nabij Wolfheze. De landing werd uitgevoerd onder zwaar Duits vuur, aangezien de Britse 1st Airborne Division slechts beperkte controle had weten te krijgen over de Landing Zones (LZ). Pas op 21 september waren voldoende vliegtuigen beschikbaar om de rest van de Poolse brigade in te vliegen. De situatie ten noorden van de Rijn was toen al dusdanig dat besloten werd om de Polen ten zuiden van de Rijn aan de grond te zetten in de buurt van het plaatsje Driel. De Polen zouden dan de rivier moeten oversteken om de Britten te helpen. Het veer bij Westerbouwing was echter al door de Duitsers tot zinken gebracht, zodat besloten werd de Polen met rubberbootjes in de nacht over te varen. Onder zeer zwaar vuur werd slechts een gedeelte van de troepen overgezet. Uiteindelijk zouden de overgebleven Britse troepen uit Oosterbeek naar het gebied ten zuiden van de Rijn worden teruggehaald, waarmee een einde kwam aan Market Garden, zonder dat de brug bij Arnhem in geallieerde handen kwam.
De kritiek die Sosabowski op de plannen voor Market Garden had geuit, ging nu tegen hem werken. Ongeacht of hij gelijk had werd juist Sosabowski al snel afgeschilderd als de falende zondebok, met name door de Britse bevelhebber Browning. Deze zaak zou zo hoog oplopen dat het uiteindelijk zelfs de carriŤre van Sosabowski zou kosten.

De meeste veteranen uit de 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade kozen na de oorlog voor een gedwongen verblijf in het Westen. Pas 15 tot 20 jaar later konden zij voor het eerst weer hun vaderland bezoeken. Het zou echter nog zeker 60 jaar duren voordat er enig eerherstel zou komen voor de rol die de Polen hebben gespeeld. Formeel eerherstel dan, want de bevolking in de Betuwe en Arnhem en de Britse para's hebben de rol van de Poolse parachutisten altijd erkend. Nederland reikte op 31 mei 2006 de hoogste militaire onderscheiding, de Militaire Willemsorde uit aan de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade voor haar inzet in de Slag om Arnhem en postuum†de Bronzen†Leeuw aan General-major Stanisław Sosabowski.

Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade
1 Polska Samodzielna Brygada Spadochronowa
 23-09-1941 tot 27-12-1944 Major General Stanislaw Sosabowski
27-12-1944 tot 03-1944 Lieutenant Colonel S. Jachnik
03-1945 tot 13-04-1945 Major Tonn
13-04-1945 tot einde Colonel A. Szczerbo-Rawicz
  Brigade HQ CO: Maj.Gen S. Sosabowski
   Deputy Brigade CO: Lt.Col. S. Jachnik
Glider Pilot Detachment
  1st Parachute Battalion CO : Lt.Col. M. Tonn
1 batalion spadochronowy
   1st Parachute Company
2nd Parachute Company
3rd Parachute Company
  2nd Parachute Battalion CO: Lt.Col. W. Ploszewski
2 batalion spadochronowy
   4th Parachute Company
5th Parachute Company
6th Parachute Company
  3rd Parachute Battalion CO: Maj. W. Sobocinski
3 batalion spadochronowy
   7th Parachute Company
8th Parachute Company
9th Parachute Company
  Airborne Anti-tank Battery CO: Capt. J. Wardzala
   1st Airlanding AT Troop
2nd Airlanding AT Troop
3rd Airlanding AT Troop
  Airborne Engineer Company CO: Capt. P. Budziszewski
kompania saperůw
  Airborne Light Anti- Aircraft Battery
dywizjon artylerii p-panc
   1st Airlanding AA Troop
2nd Airlanding AA Troop
3rd Airlanding AA Troop
  Airborne Light Artillery Battery CO: Maj. J. Bielecki
dywizjon artylerii lekkiej
   1st Light Artillery Battery
  Airborne Signals Company CO: Capt. J. Burzawa
  Airborne Medical Company CO: Lt. J. Mozdzierz
  Transport and Supply Company CO: Capt. A. Siudzinski


Operatie Gebieden
23 september 1941 -21 september 1944 Groot-BrittanniŽ
21 september 1944 - 07 oktober 1944 Nederland
07 oktober 1944 - 11 oktober 1944 BelgiŽ
11 oktober 1944 - 08 mei 1945 Groot-BrittanniŽ
08 mei 1945 - 19 mei 1947 Duitsland

Definitielijst

Brigade
Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.

Bronnen

- Cholewczynski G.F., Poles Apart, Sarpedon Publishers, 1993
- Cholewczynski G.F., De Polen van Driel, Uitgeverij Lunet, 1990
- Garliński J., Poland in the Second World War, 1939-1945 , London, 1985
- Sosabowski S., Freely I served, Battery Press Inc., 1982
- Wikipedia
- The Poles on the Front of World War Two

Afbeeldingen


Het Poolse Para borstembleem
(Bron: Wilco Vermeer)


General-major Sosabowski
(Bron: Public Domain)


Poolse Para's in actie
(Bron: Public Domain)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
11-05-2006
Laatst gewijzigd:
04-03-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.