Opstand en liquidatie van het getto van Warschau

Kiem van het verzet

Ondanks de erbarmelijke levensomstandigheden in het getto organiseerden ondergrondse Joodse organisaties er tal van politieke, educatieve en culturele activiteiten. Er verschenen bijvoorbeeld illegale publicaties en er werden cursussen, opleidingen en muziekvoorstellingen gegeven. Ook schrijvers, dichters en historici zetten illegaal hun werk voort. De ondergrondse organisaties die ontstonden wortelden in verschillende politieke partijen en zionistische jeugdbewegingen. Er werd getracht om een samenwerking tussen al deze organisaties tot stand te brengen, maar dit faalde doordat de ideologieŽn van de verschillende bewegingen te ver uit elkaar lagen en er sprake was van onderling wantrouwen. Enkele organisaties verenigden zich echter in het Antifascistische Blok. Eťn van deze organisaties was de links-zionistische jeugdbeweging Hashomer Hatzair van Mordechai Anielewicz. Door het Antifascistische Blok werd een gevechtsorganisatie opgericht die zich niet alleen verzette tegen de Duitsers, maar ook tegen de leden van de Joodse Raad en de Joodse politie Ė de gewraakte Ordedienst Ė die zij beschouwden als verraders van hun eigen volk. Er werden door hen tevens contacten gelegd met het Poolse verzet buiten het getto en met verzetstrijders in andere gettoís.

Tot afkeer van de Joodse Raad, die koos voor gehoorzaamheid aan de Duitsers, publiceerde het Antifascistische Blok pamfletten die de Joodse bevolking opriepen tot verzet en hen op de hoogte brachten van de activiteiten van de Poolse verzetsbeweging en het algemene verloop van de oorlog. Zo bereikte het getto bijvoorbeeld het nieuws dat Reinhard Heydrich op 4 juni 1942 was omgekomen als gevolg van een aanslag door Tsjechische verzetsstrijders. Mede door de inspanningen van de Antifascistische Bond kwam het verzet onder de bevolking van het getto van Warschau langzaamaan op gang. Steeds vaker kreeg de Joodse politie te maken met tegenstand en werd er gestaakt door de arbeiders van de werkplaatsen en door ziekenhuispersoneel.

De Duitse autoriteiten kregen al gauw hoogte van de illegale activiteiten in het getto. Hiertegen werd keihard opgetreden. In april en mei 1942 vonden verschillende razziaís plaats en werd het getto opgeschrikt door collectieve moordpartijen. Met hulp van Joodse collaborateurs werden vele verzetsstrijders, waaronder de leiders van het Antifascistische Blok, en intellectuelen door de SS gearresteerd of vermoord. Juist aan de vooravond van de massadeportaties richting Treblinka was het Antifascistische Blok buitenspel gezet. De kiem van het verzet was echter gezaaid.

Definitielijst

getto
Grotendeels van de buitenwereld afgescheiden stadswijk voor Joden. Het aanstellen van getto's had als doel om Joden uit het dagelijkse leven te weren. Vanuit getto's konden Joden bovendien gemakkelijker gedeporteerd worden naar de concentratie- en vernietigingskampen. Ook bekend als 'Judenviertel' ofwel 'Joodse wijk'.
ideologie
Het geheel van beginselen en ideeŽn van een bepaald stelsel.
Joodse Raad
Tijdens de bezetting een door de Duitsers ingesteld joods bestuur, dat onder andere mee moest werken aan de deportatie van joodse Nederlanders.
razzia
Georganiseerde drijfjacht op een groep mensen. Dat konden joden zijn, maar ook onderduikers of andere groeperingen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Joodse meisjes leren naaien in een weeshuis in het getto.
(Bron: USHMM)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
19-02-2007
Laatst gewijzigd:
26-10-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.