Opstand en liquidatie van het getto van Warschau

Aanvals- en verdedigingsplannen

De definitieve ontruiming van het getto begon op 19 april 1943 aan de vooravond van het Joodse paasfeest, Pesach. Alhoewel ontruimingen van getto’s wel vaker plaatsvonden op Joodse feestdagen omdat de Joden dan minder alert waren, is het niet bekend of daarom bewust voor deze datum gekozen werd. De verjaardag van Adolf Hitler op 20 april kan ook meegespeeld hebben, want mogelijk wilde men de ontruiming van het getto als geschenk aan de Führer voorstellen. Het eerste Duitse aanvalsplan werd voor de komst van Jürgen Stroop samengesteld door Ferdinand von Sammern-Frankenegg. Zijn plan was om het getto aan de buitenkant te omsingelen met mitrailleurnesten en om vervolgens vanuit een centraal punt groepen manschappen gelijktijdig naar verschillende locaties in het getto te sturen om hier Joden op te pakken. Hoeveel Joden er op dat moment nog in het getto verbleven, is moeilijk na te gaan, omdat een groot aantal van hen ondergedoken was en niet geregistreerd stond. Vermoedelijk betrof het maximaal 70.000 personen.

De tactiek die de ZOB ondertussen had ontwikkeld, bestond uit twee onderdelen: allereerst zou men de binnenrukkende vijand aanvallen vanuit schuilplaatsen achter vensters en op zolders en daken. Het doel hiervan was om het binnentrekken van de vijand te bemoeilijken. Na deze tactiek van aanvallen ging men over op een tactiek van uitvallen. Men zou zich telkens weer terugtrekken in bunkers en schuilplaatsen, maar op onverwachte momenten de aanval heropenen. Het ZOB-commando onder leiding van chef-staf Mordechai Anielewicz werd opgesplitst in vier gevechtsgroepen waar de ZZW ook onderdeel van uitmaakte. De eerste gevechtsgroep bezette het centrale getto, door de Duitsers aangeduid als het Restgetto, waar ook de basis van de ZOB-staf gevestigd was. De tweede groep was werkzaam in het gebied van de borstelfabrieken. De derde groep was verantwoordelijk voor het gebied rond het Muranowskiplein. Het zogenaamde productiegetto werd toebedeeld aan de vierde gevechtsgroep. De kern van de opstandelingenstrijd was in handen van de ZOB, maar daarnaast waren ook andere gevechtsgroepen gevormd, onder andere door arbeiders uit de werkplaatsen.

De ZOB en de ZZW beschikten samen over op zijn hoogst 1.000 manschappen, terwijl Stroop de beschikking had over minstens 2.000 manschappen uit verschillende gelederen van de bezettingsmacht, waaronder de Waffen-SS, de Wehrmacht en de Ordnungspolizei. Tot de beschikbare troepen behoorde ook een bataljon Trawniki-mannen, voornamelijk Oekraïense vrijwilligers uit het trainingskamp Trawniki die ook werden ingezet ter bewaking van de vernietigingskampen van Aktion Reinhard. Hieronder een overzicht, opgesteld door Stroop, van de manschappen die ingezet werden ter onderdrukking van de opstand. De aantallen in de rechterkolom zijn respectievelijk de hoeveelheid officieren en manschappen.

Waffen-SS:
SS-Panzer-Grenadier Battalion 3, Warschau 4 / 440
SS- Kavallerie Detachement, Warschau 5 / 381
Ordnungspolizei:
SS-Polizei Regiment 22 I Battalion 3 / 94
SS-Polizei Regiment 22 III Battalion 3 / 134
Technische Nothilfe 1 / 6
Poolse politie 4 / 363
Poolse brandweer 166
Sicherheitspolizei: 3 / 32
Wehrmacht:
Leichte Flakalarmbatterie III/8, Warschau 2 / 22
Pionierkommando, Rembertow 2 / 42
Reserve Pionier-Battalion 14, Gora-Kalwaria 1 / 34
Buitenlandse bewakingstroepen:
Bataljon Trawniki-mannen 2 / 335

In tegenstelling tot de Joodse strijders hadden de Duitse troepen een uitgebreid wapenarsenaal tot hun beschikking, waaronder tanks, pantserwagens, verschillende artilleriestukken en vlammenwerpers. Door de overmacht in zowel manschappen als wapens rekende Stroop erop dat de ontruiming van het getto hoogstens drie dagen zou duren. Dat hij het Joodse verzet sterk onderschatte, bleek echter al snel.

Definitielijst

Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
getto
Grotendeels van de buitenwereld afgescheiden stadswijk voor Joden. Het aanstellen van getto's had als doel om Joden uit het dagelijkse leven te weren. Vanuit getto's konden Joden bovendien gemakkelijker gedeporteerd worden naar de concentratie- en vernietigingskampen. Ook bekend als 'Judenviertel' ofwel 'Joodse wijk'.
Regiment
Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De troepen van Jürgen Stroop hadden geschut tot hun beschikking.
(Bron: NARA)


Ook 337 Trawniki-mannen werden door Stroop ingezet tijdens de liquidatie van het getto.
(Bron: NARA)


Het getto werd omsingeld door Duitse troepen met machinegeweren.
(Bron: NARA)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
19-02-2007
Laatst gewijzigd:
26-10-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.