Verhoor Fritz Sauckel 1

Middagzitting 1 28-05-1946

Inhoudsopgave

De PRESIDENT: Raadsman voor beklaagde Sauckel.
Dr. SERVATIUS: Met toestemming van het Tribunaal roep ik nu beklaagde Sauckel naar de beklaagdenbank.
De PRESIDENT: Zeker.
(Beklaagde Sauckel gaat naar de beklaagdenbank).
De PRESIDENT: Wilt u uw volledige naam zeggen?
FRITZ SAUCKEL (Beklaagde): Ernst Friedrich Christoph Sauckel.
De PRESIDENT: Wilt u mij deze eed nazeggen: Ik zweer bij God, de Almachtige en Alomtegenwoordige, dat ik de zuivere waarheid zal spreken, niets zal verzwijgen en niets zal toevoegen.
(De beklaagde herhaalt de eed).
De PRESIDENT: Gaat u zitten.
Dr. SERVATIUS: Getuige, wilt u uw loopbaan voor het Tribunaal beschrijven?
SAUCKEL: Ik was het enige kind van de postbode Friedrich Sauckel; ik ben geboren in Hassfurt am Main bij Bamberg. Ik bezocht de lagere school in Schweinfurt en de middelbare school.
Dr. SERVATIUS: Hoe lang heeft u op de middelbare school gezeten?
SAUCKEL: Vijf jaar. Omdat mijn vader slechts een nederige functie bekleedde, was het mijn moeder, een naaister, die het mij mogelijk maakte naar die school te gaan. Toen ze door hartproblemen ernstig ziek werd, zag ik dat het voor mijn ouders onmogelijk was mijn studie te betalen en ik kreeg hun toestemming om naar zee te gaan en daar een carrière voor mijzelf te beginnen.
Dr. SERVATIUS: Ging u naar de koopvaardij, of waar ging u heen?
SAUCKEL: Allereerst ging ik naar de Noorse en Zweedse koopvaardij zodat ik grondig kon worden geoefend in zeemansschap op de grote zeilschepen en clippers.
Dr. SERVATIUS: Hoe oud was u toen?
SAUCKEL: Ik was toen 15 en een half.
Dr. SERVATIUS: Wat verdiende u?
SAUCKEL: Als kajuitjongen op een Noors zeilschip verdiende ik vijf Kroon, bovenop mijn kost.
Dr. SERVATIUS: En toen, tijdens uw loopbaan op zee, waar ging u toen heen?
SAUCKEL: In de loop van mijn carrière als zeeman, en gedurende mijn opleiding die ik later aan boord van Duitse schepen voortzette, bevoer ik alle zeeën en ging naar alle delen van de wereld.
Dr. SERVATIUS: Kwam u in contact met buitenlandse gezinnen?
SAUCKEL: Via de Y.M.C.A., voornamelijk in Australië en Noord-Amerika, en ook in Zuid-Amerika, kwam ik in contact met gezinnen in die landen.
Dr. SERVATIUS: Waar was u toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak?
SAUCKEL: Ik was toevallig aan boord van een Duits zeilschip op weg naar Australië toen het schip in beslag werd genomen en ik midden op zee door de Fransen gevangen werd genomen.
Dr. SERVATIUS: Hoe lang bleef u gevangen?
SAUCKEL: Vijf jaar, tot november 1919.
Dr. SERVATIUS: En keerde u toen naar huis terug?
SAUCKEL: Ja, ik keerde toen terug naar huis.
Dr. SERVATIUS: En wat deed u toen?
SAUCKEL: Hoewel ik mijn zeemansopleiding had afgerond, kon ik niet terug naar zee en examen doen want mijn gedurende die jaren op zee opgespaarde geld was door de inflatie in Duitsland waardeloos geworden. Er waren ook weinig schepen en heel veel werkloze Duitse zeelui, dus besloot ik werk te zoeken in een fabriek in mijn woonplaats Schweinfurt.
Dr. SERVATIUS: Bleef u in uw woonplaats?
SAUCKEL: Eerst bleef ik in mijn woonplaats. Ik volgde een opleiding tot draaier en monteur in de kogellagerfabriek van Fischer om te sparen zodat ik later naar een technische school kon, een technische hogeschool.
Dr. SERVATIUS: Stelde u in die tijd al belang in politiek?
SAUCKEL: Hoewel ik als zeeman politiek verafschuwde -ik hield van het zeemansleven en doe dat nog steeds- dwongen omstandigheden mij een standpunt in te nemen over politieke problemen. In die tijd kon niemand in Duitsland moeilijk anders. Vele jaren daarvoor had ik een prachtig land en een rijke natie verlaten en zes jaar later keerde ik naar dat land terug en trof het wezenlijk veranderd aan, in een staat van ontreddering en in grote spirituele en materiële nood.
Dr. SERVATIUS: Werd u lid van een of andere partij?
SAUCKEL: Nee. Ik werkte in een fabriek die de mensen in mijn woonplaats omschreven als "extreem-Rood". Ik werkte in de instrumentmakerij en rechts en links van mij werkten Sociaal-Democraten, Communisten, Socialisten en anarchisten -waaronder mijn huidige schoonvader- en tijdens de pauzes vonden er steeds discussies plaats zodat men betrokken raakte bij de sociale problemen van die tijd, of men nou wilde of niet.
Dr. SERVATIUS: U noemde uw schoonvader. Bent u toen getrouwd?
SAUCKEL: In 1923 trouwde ik met de dochter van een Duitse arbeider die ik toen ontmoet heb. Ik ben nog steeds gelukkig met haar getrouwd en we hebben tien kinderen.
Dr. SERVATIUS: Wanneer werd u lid van de Partij?
SAUCKEL: Ik werd in 1923 definitief lid van de Partij na er al eerder sympathiek tegenover gestaan te hebben.
Dr. SERVATIUS: Waarom deed u het?
SAUCKEL: Op een van die dagen hoorde ik een toespraak van Hitler. In deze toespraak zei hij dat de Duitse fabrieksarbeider en de Duitse landarbeider gemene zaak moest maken met de Duitse hoofdarbeider. De tegenstellingen tussen het proletariaat en de middenklasse moesten worden opgeheven en overbrugd door elkaar te leren kennen en begrijpen. Hierdoor zou een nieuwe gemeenschap van mensen opgroeien en alleen zo'n gemeenschap, niet gebonden aan middenklasse of proletariaat, zou de ernstige noden van die dagen en de opsplitsing van de Duitse natie in partijen en ideologieën het hoofd kunnen bieden. Deze verklaring nam bezit van mij en raakte mij zo diep dat ik mijn leven wijdde aan het idee van het wegnemen van schijnbaar onoverbrugbare tegenstellingen. Ik deed het te meer omdat ik mij bewust was van het feit, als ik dat zo mag zeggen, dat het Duitse volk en het Duitse karakter in het algemeen neigt naar het extreme. Ik moest een grondig zelfonderzoek doen om voor mij persoonlijk de juiste weg te vinden. Zoals ik al eerder heb gezegd, had ik nauwelijks belang gesteld in politieke vraagstukken. Mijn lieve ouders, die niet meer leven, hebben mij opgevoed in een strikt Christelijke, maar ook in een zeer patriotische geest. Toen ik naar zee ging, leefde ik het leven van een zeeman: ik laadde salpeter in Chili, ik deed zwaar werk met hout in Canada, in Quebec, ik verstouwde kolen aan de evenaar en ik ben verscheidenen malen rond Kaap Hoorn gevaren. Dit alles was zwaar werk. Ik vraag ...
Dr. SERVATIUS: Wilt u alstublieft teruggaan naar de vraag over de Partij?
SAUCKEL: Dit heeft te maken met de vraag over de Partij want we moeten toch allemaal een reden hebben hoe we daartoe gekomen zijn. Ik zelf ....
De PRESIDENT: Dr. Servatius, ik heb aan het begin van de zaak van beklaagde gesteld dat we dit verhaal al van Beklaagde Göring hebben gehoord en dat we niet van plan waren het van 20 beklaagden nogmaals te horen. Het lijkt me toe dat we het van bijna iedere beklaagde moeten aanhoren.
Dr. SERVATIUS: Ik meen, Meneer de President dat het van belang is, een bepaalde indruk van beklaagde zelf te krijgen. Vanuit verschillende oogpunten bezien, lijken de feiten te verschillen. Ik zal nu kort ...
De PRESIDENT: Dat is volkomen waar, Dr. Servatius maar we hebben het nu al bijna een half uur aangehoord.
Dr. SERVATIUS: Ik zal het kort maken. De Partij werd in 1923 ontbonden en in 1925 nieuw opgericht. Werd u toen weer lid?
SAUCKEL: Ja.
Dr. SERVATIUS: Nam u actief deel in de Partij of was u alleen maar lid?
SAUCKEL: Vanaf 1925 nam ik actief deel.
Dr. SERVATIUS: Welke functie bekleedde u toen?
SAUCKEL: Ik was toen Gauleiter in Thüringen.
Dr. SERVATIUS: Deed u dat om aan werk te komen, om in uw onderhoud te voorzien of om welke reden?
SAUCKEL: Als Gauleiter in Thüringen verdiende ik 150 Mark. In ieder ander beroep zou ik een huis hebben gehad en meer geld verdiend.
Dr. SERVATIUS: Wanneer maakte u kennis met Hitler?
SAUCKEL: Ik ontmoette hem vluchtig in 1925.
Dr. SERVATIUS: Wanneer werd u Gauleiter?
SAUCKEL: Ik werd in 1927 Gauleiter.
Dr. SERVATIUS: En hoe kreeg u die aanstelling?
SAUCKEL: Ik werd per brief aangesteld.
Dr. SERVATIUS: Kreeg u speciale opdrachten die in de richting wezen van geheime bedoelingen van de Partij?
SAUCKEL: In die tijd werd ons heel duidelijk gezegd dat er onder geen enkele voorwaarde binnen de Partij geheime agenda's of andere geheimen zouden zijn, alles moest openlijk gebeuren.
Dr. SERVATIUS: Wie was uw voorganger?
SAUCKEL: Dr. Dinter.
Dr. SERVATIUS: Waarom werd hij uit zijn functie gezet?
SAUCKEL: Dr. Dinter werd ontslagen omdat hij een nieuwe religieuze beweging binnen de Partij wilde stichten.
Dr. SERVATIUS: In 1929 werd u lid van het Thüringer Parlement?
SAUCKEL: Ja.
Dr. SERVATIUS: Werd u daarin gekozen?
SAUCKEL: Ik werd in het parlement gekozen op dezelfde wijze als bij elke andere parlementaire verkiezing.
Dr. SERVATIUS: Heerste er toen al een dictatuur?
SAUCKEL: Dat was niet mogelijk; de provincie werd bestuurd volgens de grondwet van Thüringen.
Dr. SERVATIUS: Hoe lang was u lid van het parlement?
SAUCKEL: Ik was lid van het parlement zolang dat bestond, tot mei 1933.
Dr. SERVATIUS: Hoe werd het ontbonden?
SAUCKEL: Het parlement werd volgens een decreet van de Reichsregierung ontbonden.
Dr. SERVATIUS: Toen, in 1932 was u lid van het Provinciaal bestuur van Thüringen. Hoe kwam u op die post?
SAUCKEL: In 1932, in juni, werden er verkiezingen gehouden voor het Thüringer parlement en de NSDAP won 26 van de 60 zetels.
Dr. SERVATIUS: Werd er ooit gezegd dat er naar een dictatuur gestreefd moest worden?
SAUCKEL: Nee, er werd een regering benoemd volgens parlementaire principes.
Dr. SERVATIUS: Goed, u had de meerderheid in de Thüringer regering niet waar en u kon uw invloed aanwenden?
SAUCKEL: Samen met de bourgeoisie partijen werd een Nationaal-Socialistische regering gekozen met een absolute meerderheid.
Dr. SERVATIUS: Wat gebeurde er met de voormalige ambtenaren? Werden die ontslagen?
SAUCKEL: Ikzelf werd President en Minister van Binnenlandse Zaken in die regering; de voormalige ambtenaren bleven zonder uitzondering op hun posten.
Dr. SERVATIUS: En waarmee hield die eerste Nationaal-Socialistische regering zich bezig op het gebied van binnenlandse politiek?
SAUCKEL: Op het gebied van binnenlandse politiek was er toen maar één kwestie en dat was het lenigen van een onbeschrijflijke nood die alleen maar wordt overtroffen door die van vandaag.
Dr. SERVATIUS: In dit verband, Meneer de President, wil ik graag twee regeringsrapporten overleggen en kort uw aandacht op twee passages vestigen. Een is het verslag, opgenomen in Document 96 dat de activiteiten van de regering beschrijft en haar strijd tegen sociale nood. Wat van bijzonder belang is als u het vluchtig doorleest, is wat er niet in staat, er wordt niets gezegd over oorlog of iets dergelijks, maar steeds weer wordt het lenigen van de nood genoemd. En belangrijk is ook het werk dat werd gedaan, Dat staat in Document 97. In dit boek, op pagina 45 staat een verklaring over het werk, ondernomen door de regering: bruggenbouw, wegenbouw, enz. en dit werk had op geen enkele wijze iets met oorlog te maken.
En dan dien ik in Document 95 uit dezelfde periode. Het is een boek, getiteld: "Sauckel's toespraken". Hier is het boek ook opmerkelijk om wat er niet in staat, namelijk de voorbereidingen op oorlog. In plaats daarvan legt het de nadruk op de nood die gelenigd moet worden. Het wordt uit de individuele artikelen duidelijk dat dit toespraken zijn die gedurende een aantal jaren zijn gehouden die op overeenkomstige wijze aantonen wat de bezigheden van Beklaagde Sauckel geweest zijn. Het begint in 1932 met een toespraak waarin de ellende van die tijd wordt behandeld en eindigt met de uiteindelijke kwestie waar nogmaals wordt verwezen naar het lenigen van sociale nood en het handhaven van de vrede. Het Tribunaal kan deze artikelen lezen in het Documentenboek.
In 1933 werd u ook Reichsregent van Thüringen. Hoe kwam u aan die functie?
SAUCKEL: Ik werd door Feldmarschall Von Hindenburg, die toen Reichspräsident was, benoemd tot Reichsregent van Thüringen.
Dr. SERVATIUS: Wat waren de instructies die u kreeg toen u uw ambt aanvaardde?
SAUCKEL: Toen ik de functie van Reichsregent overnam, kreeg ik instructie om een nieuwe regering in Thüringen te vormen, want de Reichsregent mocht zich niet bemoeien met de bestuurlijke zaken van een Duitse staat.
Dr. SERVATIUS: U hoeft ons de technische details niet te vertellen. Ik bedoel welke politieke opdrachten kreeg u?
SAUCKEL: Ik kreeg de politieke opdracht Thüringen als Reichsregent te besturen binnen de heersende Reichsgesetze en de geldende Grondwet en de eenheid van het Reich te garanderen.
Dr. SERVATIUS: Betekenden de woorden: "de eenheid van het Reich te garanderen" anderen uit hun macht te ontzetten, in het bijzonder de autoriteiten in Thüringen?
SAUCKEL: Nee, de autoriteiten bleven op hun post.
Dr. SERVATIUS: U bekleedde zowel de functie van Gauleiter als van Reichsregent. Wat was daar de bedoeling van?
SAUCKEL: Beide functies waren geheel verschillend van opzet. Onder de Regent vielen ambtenaren en onder de Gauleiter medewerkers van de Partij. Beide functies werden gescheiden van elkaar uitgeoefend, zoals dat in iedere andere staat het geval is waar partijleden gelijktijdig partij officials en leider zijn en beide functies gelijktijdig uitoefenen.
Dr. SERVATIUS: U kreeg dus geen opdracht om de ene functie op te laten gaan in de andere?
SAUCKEL: Nee, zulke instructies had ik niet. De taken waren volledig verschillend.
Dr. SERVATIUS: Was u lid van de SA?
SAUCKEL: Ikzelf ben nooit een SA man geweest. Ik had de honoraire rang van Obergruppenführer in de SA.
Dr. SERVATIUS: Hoe kreeg u die aanstelling?
SAUCKEL: Dat kan ik u niet zeggen. Het was een honoraire functie.
Dr. SERVATIUS: Werd u door Himmler benoemd tot Obergruppenführer?
SAUCKEL: Nee, de Führer benoemde mij zonder speciale reden tot honorair Obergruppenführer zonder verplichtingen.
Dr. SERVATIUS: Bent u lid geweest van de Reichstag?
SAUCKEL: Ja, vanaf 1933.
Dr. SERVATIUS: Als lid van de Reichstag, wist u van te voren iets over het begin van een oorlog? Werd u geïnformeerd?
SAUCKEL: Ik werd nooit van te voren ingelicht over het begin van een oorlog of over politieke ontwikkelingen in het buitenland. Ik herinner me alleen maar dat we nogal plotseling, het kan tussen 24 augustus en eind augustus geweest zijn, voor een zitting van de Reichstag naar Berlijn opgeroepen werden. Deze zitting werd toen afgelast en later kregen we opdracht naar de Führer te komen, dat wil zeggen, de Gauleiter en de Reichsleiter. Maar een aantal was al vertrokken zodat de groep niet compleet was. De vergadering, of Hitler's toespraak, duurde niet lang. Hij zei ongeveer dat de zitting van de Reichstag niet door kon gaan omdat er nog zaken in ontwikkeling waren. Hij was ervan overtuigd dat er geen oorlog zou komen. Hij zei dat hij hoopte dat het op een of andere manier tot een overeenkomst zou komen en daarmee bedoelde hij, zo moest ik vaststellen, een oplossing zonder delen van Boven-Silezië die in 1921 verloren waren gegaan. Hij zei -en dat herinner ik me goed- dat Danzig weer Duits zou worden en dat bovendien Duitsland een spoorweg zou krijgen met meerdere sporen, als een Reichsautobahn, met links en rechts daarvan een strook land. Hij zei ons naar huis te gaan en ons voor te bereiden op de Reichsparteiversammlung, waar we elkaar weer zouden ontmoeten.
Dr. SERVATIUS: Had u een nauwe betrekkingen met de Führer?
SAUCKEL: Zelf koesterde ik, voor zover ik hem kende, een grote mate van bewondering voor de Führer. Maar ik had geen nauwe band met hem die men kan omschrijven als persoonlijk. Ik had een aantal besprekingen met hem over het bestuur van mijn Gau en in het bijzonder over de door hem gewenste aandacht die moest worden gegeven aan culturele gebouwen in Thüringen -in Weimar, Eisenach en in Meiningen; later ontmoette ik hem vaker in mijn hoedanigheid als Algemeen Gevolmachtigde voor de Arbeitseinsatz.
Dr. SERVATIUS: Daar komen we later aan toe. Wat voor betrekkingen had u met de Reichsleiter?
SAUCKEL: Mijn betrekkingen met de Reichsleiter verschilden niet van die met de Führer. Die waren van een officieel karakter en vanwege Partij aangelegenheden. Wat persoonlijke betrekkingen betreft kan ik niet zeggen dat ik bijzondere persoonlijke betrekkingen had met wie dan ook.
Dr. SERVATIUS: Wat voor contacten had u met de Rijksministers?
SAUCKEL: Mijn contacten met de Rijksministers waren van zuiver officiële aard en zeer zeldzaam.
Dr. SERVATIUS: En wat betreft de Wehrmacht?
SAUCKEL: Ik kon niet de eer hebben een Duits soldaat te zijn vanwege mijn gevangenschap tijdens de Eerste Wereldoorlog. En de Führer weigerde mij toe te staan als soldaat in deze wereldoorlog te dienen.
Dr. SERVATIUS: Getuige, u bekleedde diverse hoge functies en posities. U kende de Reichsminister en de Reichsleiter. Kunt u alsublieft uitleggen waarom u toen aan boord van die duikboot ging?
SAUCKEL: Ik had herhaaldelijk schriftelijke verzoeken aan de Führer gericht om toestemming te krijgen, als gewoon soldaat bij de Wehrmacht te gaan. Hij weigerde mij deze toestemming te geven. Ik regelde dus in het geheim dat iemand mijn plaats zou innemen en ging, met zijn toestemming, aan boord van Kapitein Salmann's duikboot. Als voormalig zeeman en nu politicus op een hoge post wilde ik deze dappere duikbootmensen een bewijs leveren van mijn kameraadschap, mijn begrip voor hen en mijn plichtsbesef. Bovendien had ik 10 kinderen voor wie ik, als hun vader, ook iets moest doen.
Dr. SERVATIUS: Ik wil nu, in een aantal vragen, stilstaan bij uw bezigheden. Bent u lid geweest van een vakbond?
SAUCKEL: Nee.
Dr. SERVATIUS: Weet u wat de doelstellingen van de Duitse vakbonden waren?
SAUCKEL: Ja, dat weet ik.
Dr. SERVATIUS: Waren die economisch of politiek?
SAUCKEL: Voor zover ik die, als arbeider, leerde kennen waren de doelstellingen van de Duitse vakbonden politiek en er waren een aantal verschillende vakbonden met verschillende politieke standpunten. Ik vond dat een groot nadeel. Als arbeider in de werkplaats had ik ervaring met de argumenten tussen de leden van de vakbonden -tussen de Christelijk-Socialistische vakbonden en de Rode vakbonden, tussen de syndicalistische, de anarchistische en de Communistische vakbonden.
Dr. SERVATIUS: De vakbonden in uw Gau werden toen ontbonden. Werden de leiders toen gearresteerd?
SAUCKEL: Nee.
Dr. SERVATIUS: Stemde u in met het ontbinden van de vakbonden?
SAUCKEL: De ontbinding van de vakbonden hing toen in de lucht. De kwestie werd binnen de Partij langdurig besproken en we konden het in het geheel niet eens worden over de positie die de vakbonden zouden innemen, noch over hun noodzakelijkheid, hun nut of hun aard. Maar er moest een oplossing worden gevonden want de vakbonden die wij, of de Führer of Dr. Ley ontbonden hadden allemaal verschillende politieke opvattingen. Vanaf die tijd was er echter maar één partij in Duitsland en het was noodzakelijk, daarvan ben ik me volledig bewust, om tot een definitief besluit te komen met betrekking tot de feitelijke plichten van de vakbonden, de noodzakelijke plichten die onmisbaar zijn voor ieder beroep en voor alle arbeiders waar dan ook.
Dr. SERVATIUS: Was het doel van de ontbinding van de vakbonden niet om iedere oppositie die een agressieve oorlog in de weg zou kunnen staan de kop in te drukken?
SAUCKEL: Ik kan met een gerust geweten zeggen dat in die jaren niemand van ons ooit aan een oorlog dacht. We moesten zulke grote problemen overwinnen dat we allang blij waren geweest als het Duitse economische leven weer in vrede kon worden aangevangen en de Duitse arbeider, die het meest had geleden onder die vreselijke depressie, weer werk en voedsel kon krijgen.
Dr. SERVATIUS: Ondervonden leden van vakbonden econmisch nadeel van de ontbinding?
SAUCKEL: Geenszins. Mijn eigen schoonvader, die vakbondslid was en nog steeds is, die ik herhaaldelijk om informatie heb gevraagd en die ik nooit heb overgehaald om lid van de Partij te worden, was Sociaal-Democraat en nooit lid van de Partij, bevestigde het feit dat toen hij ouder werd en niet meer kon werken, het Deutsche Arbeiter Front hem nooit de rechten die hem als oud vakbondslid en op grond van zijn langdurige lidmaatschap toekwamen had ontzegd maar hem alle voordelen had toegekend. Aan de andere kant, de Duitse staat -want in Duitsland werden pensioenen, ziektekosten en ongevallenverzekering enzovoorts door de staat geregeld en betaald- de Nationaal-Socialistische Staat garandeerde hem deze rechten en betaalde volledig uit.
Dr. SERVATIUS: Werden alle Communistische leiders in uw Gau gearresteerd toen de Partij aan de macht kwam?
SAUCKEL: Nee, Voor zover ik weet, werden in mijn Gau alleen die Communisten gearresteerd die zich tegen de Staat hadden gekeerd.
Dr. SERVATIUS: En wat gebeurde er met hen?
SAUCKEL: De Staatspolitie arresteerde hen, ondervroeg hen en sloot hen op naar gelang hun bevindingen.
Dr. SERVATIUS: Waren er in uw Gau Kreisleiter die leden van een voormalige oppositie partij waren geweest?
SAUCKEL: De activiteiten van de Partij bestonden uit recruteren. Ons meest intensieve werk was het overhalen van politieke tegenstanders. Ik ben erg trots op het feit dat veel werkers in mijn Gau, veel voormalige Communisten en Sociaal-Democraten naar onze kant werden overgehaald en plaatselijke groepsleiders en Partijfunctionaris werden.
Dr. SERVATIUS: Maar werden er door u niet twee extreem-linkse Kreisleiter benoemd?
SAUCKEL: Er werd een extreem-linkse Kreisleiter benoemd. Naast een aantal andere leiders had de districtsleider van het DAF in het Gau langdurig tot extreem-links behoord.
Dr. SERVATIUS: Hoe trad u zelf op tegen politieke tegenstanders?
SAUCKEL: Politieke tegenstanders die zich niet tegen de Staat keerden werden in mijn Gau met rust gelaten.
Dr. SERVATIUS: Kent u de Socialistische afgevaardigde Fröhlich?
SAUCKEL: De Socialistische afgevaardigde August Fröhlich was mijn sterkste en belangrijkste tegenstander. Hij was de leider van de Sociaal-Democraten in Thüringen en was jaren lang de Sociaal-Democratische Minister-president van Thüringen. Ik had groot respect voor hem als tegenstander. Hij was een eerwaardig en oprecht man. Op 20 juli 1944 liet ik hem op mijn eigen initiatief ontslaan uit gevangenschap. Hij stond op de lijst met samenzweerders van de 20ste juli maar persoonlijk had ik zoveel respect voor hem dat ik ondanks dat om zijn vrijlating vroeg en die kreeg.
Dr. SERVATIUS: Behandelde u andere tegenstanders net zo?
SAUCKEL: Ik liet ook een politicus van de Centrum Partij in mijn woonplaats Schweinfurt in vrijheid stellen.
Dr. SERVATIUS: Het concentratiekamp Buchenwald lag in uw Gau. Hebt u het opgericht?
SAUCKEL: Het kamp Buchenwald ontstond op¨de volgende manier: De Führer, die heel vaak naar Weimar kwam vanwege het theater, stelde voor dat een bataljon van zijn SS Leibstandarte in Weimar gelegerd zou worden. Omdat de Leibstandarte beschouwd werd als een eliteregiment, stemde ik niet alleen toe maar was ook zeer tevreden want in een stad als Weimar willen de mensen graag een garnizoen hebben. Op verzoek van de Führer richtte de Staat Thüringen, de regering van Thüringen een gebied in het Ettersburger woud in, ten noorden van de heuvel buiten de stad. Na enige tijd deelde Himmler mij echter mee dat hij geen bataljon van de SS Leibstandarte naar Weimar kon overplaatsen omdat hij het regiment niet kon opsplitsen, maar dat er een nieuw gevormd Totenkopfverband zou komen, en Himmler zei dat dat ongeveer op hetzelfde zou neerkomen. Pas enige tijd later, toen het terrein al ter beschikking van de Staat was gesteld verklaarde Himmler dat hij nu met die Totenkopfverbände een soort concentratiekamp moest inrichten op dit zeer geschikte terrein. Ik protesteerde hier eerst tegen want ik vond een concentratiekamp helemaal geen goede zaak voor een stad als Weimar met zijn tradities. Hij -ik bedoel Himmler- gebruikmakend van zijn positie weigerde iedere discussie erover. En dus werd het kamp ingericht, niet tot mijn tevredenheid, noch tot die van de bevolking van Weimar.
Dr. SERVATIUS: Had u later iets te maken met de leiding van het kamp?
SAUCKEL: Ik heb nooit iets te maken gehad met de leidng van het kamp. De regering van Thüringen heeft destijds een poging gedaan invloed uit te oefenen op de bouw door te zeggen dat de bouwinspectie van Thüringen opdracht wilde geven voor de sanitaire voorzieningen in het kamp. Himmler wees dit op grond van zijn positie af, hij zei dat hij zijn eigen bouwbedrijf had en dat de plek nu aan het Reich toebehoorde.
Dr. SERVATIUS: Hebt u ooit het kamp bezocht?
SAUCKEL: Voor zover ik me kan herinneren, bij één gelegenheid eind 1937 of begin 1938; ik bezocht en inspecteerde het kamp met een Italiaanse commissie.
Dr. SERVATIUS: Vond u er iets verkeerds?
SAUCKEL: Ik vond er niets verkeerds. Ik inspecteerde de huisvesting -ik heb zelf vijf jaar gevangen gezeten en het interesseerde me dus. Ik moet toegeven dat er toen geen enkele reden tot klagen bestond. De huisvesting was verdeeld in een dag- en een nachtgedeelte. De bedden waren met blauwe en witte lakens opgemaakt; de keukens, wasruimten en toiletten waren piekfijn in orde zodat de Italiaanse officier of officieren die met mij het kamp inspecteerden, zeiden dat ze in Italië hun eigen soldaten geen betere huisvesting gaven.
Dr. SERVATIUS: Hoorde u later over de gebeurtenissen in dat kamp zoals die hier zijn genoemd?
SAUCKEL: Ik heb nooit iets gehoord over gebeurtenissen, zoals die hier zijn genoemd.
Dr. SERVATIUS: Had u iets te maken met de evacuatie van het kamp tegen het einde van de oorlog, toen het Amerikaanse leger naderde?
SAUCKEL: Toen de burgemeester van Weimar mij meedeelde dat men van plan was het kamp Buchenwald te evacueren en de bewakers in te zetten om tegen de Amerikaanse troepen te vechten, maakte ik daar zeer ernstige bezwaren tegen.
Omdat ik geen zeggenschap had over het kamp en omdat ik om diverse redenen, vanwege mijn andere functie, grote meningsverschillen met Himmler had en hem niet wenste te spreken, belde ik met het hoofdkwartier van de Führer in Berlijn en zei dat in ieder geval een evacuatie of een overplaatsing van gevangenen naar het gebied ten oosten van de Saale onmogelijk en waanzinnig was en niet kon worden uitgevoerd vanwege de bevoorrading. Ik eiste dat het kamp op een ordelijke wijze aan de Amerikaanse bezetter moest worden overgedragen. Ik kreeg als antwoord dat de Führer Himmler instructie zou geven aan mijn verzoek te voldoen. Ik bracht hierover kort verslag uit aan enkele van mijn collega's en ben toen uit Weimar vertrokken.
Dr. SERVATIUS: De getuige Dr. Blaha [zie: verhoor Dr. Blaha] heeft verklaard dat u ook ter gelegenheid van een inspectie in het concentratiekamp Dachau bent geweest.
SAUCKEL: Nee, ik ben nooit in het concentratiekamp Dachau geweest en voor zover ik me kan herinneren heb ik ook geen deel genomen aan het bezoek van de Gauleiter aan Dachau in 1935. Ik heb in geen enkel geval deelgenomen aan een inspectie in Dachau zoals Dr. Blaha dat heeft beschreven; en bovendien heb ik geen werkplaatsen of iets dergelijks bezocht.
Dr. SERVATIUS: Kreeg u als Gauleiter geen officiële rapporten over de gebeurtenissen in het concentratiekamp, dat wil zeggen, bevelen die via het bestuur van de Gau naar en uit het kamp kwamen?
SAUCKEL: Nee. Ik kreeg geen instructies voor het Kamp Buchenwald en ook geen rapporten. Het was niet alleen mijn persoonlijke opvatting maar ook de mening van oude ervaren Gauleiter dat het een ramp was, vanuit bestuurlijk oogpunt gezien, dat Himmler al vanaf 1934-35 het uitvoerend bestuur ging scheiden van het algemene binnnenlands bestuur. Er waren regelmatig klachten van veel Gauleiter en Duitse proviciale bestuurders. Het hielp echter allemaal niets want tegen het einde lijfde Himmler zelfs de gemeentelijke brandweer bij zijn Rijkspolitie organisatie in.
Dr. SERVATIUS: Had u in Weimar enige persoonlijke betrekkingen met de politie en de SS?
SAUCKEL: Ik had helemaal geen persoonlijke betrekkingen met de politie of de SS. Ik had er officiële betrekkingen mee voorzover de douane en de gemeentepolitie van kleine dorpen nog onder het binnenlands bestuur van de staat Thüringen vielen.
Dr. SERVATIUS: Had de politie in Weimar zijn hoofdkwartier niet vlak bij u?
SAUCKEL: Nee, het was het idiote deel van de ontwikkeling in die tijd, zoals ik een keer aan de Führer uitlegde, dat we veranderd waren van een Partijstaat, en een staat bestaande uit provincies, in een staat bestaande uit ministeries. De Rijksministeries hadden zich sterk ontwikkeld, hun afdelingen duidelijk omlijnd en de individuele districtsbesturen van de ministeries waren het onderling niet eens. Tot aan 1934 had Thüringen zijn eigen onafhankelijke politiebestuur binnen het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Maar vanaf die tijd werd het hoofdkwartier van de Höhere SS und Polizeiführer naar Kassel verplaatst zodat Himmler, in tegenstelling tot de rest van de Staats- en Partijorganisaties, nieuwe werkterreinen voor zijn politie kreeg. Hij toonde dit aan in midden-Duitsland waar bijvoorbeeld de Höhere SS und Polizeiführer voor Weimar en de Staat Thüringen in Kassel was gevestigd, en voor het Pruisische deel van de Gau Thüringen -dat wil zeggen Erfurt wat 20 kilometer van Weimar af ligt- de Höhere SS und Polizeiführer en het provinciale bestuur hun zetel in Maagdenburg hadden. Het is duidelijk dat wij als Gauleiter op geen enkele wijze met een dergelijke ontwikkeling in konden stemmen en er heerste dan ook grote verontwaardiging onder de ervaren bestuurders.
Dr. SERVATIUS: De vraag is: Werkte u samen met deze diensten en had u vriendschappelijke betrekkingen met de ambtenaren van het regime en wist u dus wat er in Buchenwald gebeurde?
SAUCKEL: In tegendeel, het was een voortdurende strijd. Iedere organisatie sloot zich af voor de andere. In een periode van wereldontwikkeling was dit hoogst ongelukkig. Voor de mensen was het een nadeel en het maakte voor ieder bestuur de zaken bijna onmogelijk.
Dr. SERVATIUS: Werden de Joden in uw Gau vervolgd?
SAUCKEL: Nee.
Dr. SERVATIUS: Hoe staat het met de wetten met betrekking tot de Joden en de uitvoering van die wetten?
SAUCKEL: Die Jodenwetten waren in Neurenberg uitgevaardigd. Er waren in feite maar weinig Joden in Thüringen.
Dr. SERVATIUS: Ontstond er geen geweld in verband met bekende gebeurtenissen, volgend op de moord op Zaakgelastigde Von Rath in Parijs, die regelmatig onderwerp van discussie zijn geweest tijdens dit Proces?
SAUCKEL: Ik kan me de gebeurtenissen in Thüringen niet tot in bijzonderheden herinneren. Zoals ik u al zei, er waren slechts weinig Joden in Thüringen. De Gauleiter waren toen in München en hadden in het geheel geen invloed op de gebeurtenissen want het gebeurde op de avond waarop alle Gauleiter in München waren.
Dr. SERVATIUS: Mijn vraag is deze: Wat gebeurde er in uw Gau Thüringen en welke instructies gaf u als gevolg daarvan?
SAUCKEL: Er zullen in Thüringen misschien een paar steden zijn geweest waar ramen in werden gegooid of zoiets. Ik kan u geen bijzonderheden geven. Ik kan u zelfs niet vertellen of er wel of geen synagoges in Thüringen waren.
Dr. SERVATIUS: Nu een vraag over uw financiële positie. Bij gelegenheid van uw vijftigste verjaardag deed de Führer u een schenking. Hoe hoog was die?
SAUCKEL: Op mijn vijftigste verjaardag in oktober 1944 werd ik verrast met een brief van de Führer via een van zijn adjudanten. In die brief zat een cheque voor 250.000 Mark. Ik zei de adjudant dat ik dat onmogelijk kon aannemen - ik was er zeer door verrast. De adjudant van de Führer -het was kleine Bormann, de oude Bormann, niet Reichsleiter Bormann- vertelde me dat de Führer heel goed wist dat ik noch geld noch goederen bezat en dat dit een zekerheid voor mijn kinderen zou zijn. Hij zei me de gevoelens van de Führer niet te kwetsen. De adjudant ging gauw weg en ik liet Demme komen, die zowel een collega als een vriend van mij was, en president van de Staatsbank van Thüringen. Hij werd helaas geweigerd als getuige omdat hij niet van belang was .....
De PRESIDENT: Ik denk dat het genoeg is als we weten of hij het uiteindelijk aannam.
Dr. SERVATIUS: Laat die vraag maar schieten. Wat gebeurde er met het geld?
SAUCKEL: Via de president van de staatsbank in kwestie werd het geld op een rekening bij de Staatsbank van Thüringen gestort.
Dr. SERVATIUS: Wat was uw andere inkomen uit uw officiële functies?
SAUCKEL: Het enige inkomen dat ik uit mijn officiële functies had, was het salaris van een Reichsregent.
Dr. SERVATIUS: Hoeveel was dat?
SAUCKEL: Het salaris van een Reichsregent? Ik kan u niet precies vertellen hoeveel het was. Ik maakte me daar nooit druk om. Het was zoiets als 30.000 Mark.
Dr. SERVATIUS: Wat voor middelen hebt u nu, afgezien van die schenking op die bankrekening?
SAUCKEL: Ik heb geen spaargeld en goederen heb ik nooit gehad.
Dr. SERVATIUS: Daarmee, Meneer de President, ben ik klaar met de algemene vragen en kom ik nu toe aan de vragen met betrekking tot de Arbeitseinsatz.
De PRESIDENT: Ik schors de zitting.

Definitielijst

Arbeitseinsatz
Gedwongen tewerkstelling in Duitsland. Circa 11 miljoen Europese burgers werden in dit kader opgeroepen om dwangarbeid te verrichten in het Derde Rijk. Niet te verwarren met de Arbeidsdienst, een organisatie opgericht als nationaal-socialistisch vormingsinstituut voor Nederlandse jongeren.
dictatuur
Staatsvorm waarbij de macht in een land in de handen is van één persoon, de dictator. Oorspronkelijk een Romeinse staatsvorm voor tijden van nood, waarbij de totale macht 6 maanden in de handen lag van één persoon om de crisis het hoofd te bieden.
Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Führer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
Gau
Door de NSDAP ingesteld landsdistrict van het Duitse Rijk.
Gauleiter
Leider en vertegenwoordiger van de NSDAP in een Gau.
ideologie
Het geheel van beginselen en ideeën van een bepaald stelsel.
inflatie
Een langdurig economisch proces van algemene prijsstijging en geldontwaarding (koopkrachtdaling van het geld).
regiment
Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Fritz Sauckel, Algemeen Gevolmachtigde van de Arbeitseinsatz, tijdens het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg.

Informatie

Vertaald door:
Arnold Palthe
Geplaatst op:
24-02-2007
Laatst gewijzigd:
18-04-2010
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.