Dick van Faassen, oorlogsbeleving van een jongetje uit Lutten

Begin van de oorlog

In 1940, toen Nederland in de Tweede Wereldoorlog werd betrokken, was ik 9 jaar. Toch kan ik mij nog levendig voor de geest halen hoe dat op mij overkwam. In de vroege ochtend van 10 mei werden we wakker door ontploffingen. Mijn vader vertelde ons dat het oorlog was en dat de bruggen werden opgeblazen. Het was een vreemde dag; hij ging niet naar zijn werk, maar was nieuwsgierig hoe het bij de bruggen zou zijn. Daarom pakte hij de fiets om te gaan kijken. Na lang zeuren mocht ik mee achterop. Een stukje over het fietspad tot de vlonder over de Dedemsvaart en toen langs de Zwarte Dijk richting Slagharen. De brug over de Krimvaart (officieel “Lutterhoofdwijk”) was grondig vernield, Het brugdek lag vervormd in het water. Daarna reden we naar de brug over de aftakking van de Krimvaart vanaf de Dedemsvaart in Lutten, in de volksmond “de brug van Schrijver” genoemd.

Hier was het brugdek van de scharnierpunten losgeslagen en hing nog aan één ketting aan de pijlers; maar het was onmogelijk om de brug over te steken. Reparatie was op korte termijn ook niet mogelijk. Verder ging het naar de z.g. “trambrug” bij aardappelmeelfabriek De Baanbreker, die niet was vernield. Waarschijnlijk hadden de militairen het niet nodig gevonden om deze brug te ondermijnen. Daar zagen we de eerste Duitsers, met een fiets aan de hand. Een tweetal verkenners had de brug van Schrijver geďnspecteerd en was op de terugweg. “Kiek” zei mijn vader, “dat bint Moffen”. Voor mij als schooljongen was dit een heel vreemde ervaring. Ik had toen ter tijd een heel rare voorstelling hiervan. In mijn ogen waren het geen mensen die daar liepen. Het waren in mijn verbeelding een soort maanmannetjes. Ze waren klein van stuk, met grote pothelmen diep over de ogen. De ene liep, in het rond loerend, met een groot pistool in de ene hand, met de andere zijn fiets meevoerend. De ander had moeite met zijn bagage. Aan zijn fiets hing een machinegeweer, terwijl hij de driepoot daarvan op de bagagedrager meevoerde. Kennelijk was deze losgeschoten want hij viel steeds half van de fiets en de soldaat moest constant sjorren om het ding weer achterop te krijgen. We waren afgestapt bij de trambrug en stonden dit duo stiekem lachend te bekijken, hoewel we toch wel een beetje angstig waren. Het tweetal zette hun fiets tegen de leuning van de Trambrug en ging een stuk karton ophangen waarop stond: “Brücke gesprengt - linke Seite fahren”. Ze stapten op de fiets en reden langzaam langs de linkerkant van de Dedemsvaart om verder de weg te verkennen.

Mijn vader zei: “Kom jonchien, wi’j goat noar huus”, ik sprong achterop, en we reden naar huis. Ik weet niet meer of hij daarna toch nog naar zijn werk is gegaan. Wel herinner ik mij dat ik met een paar vriendjes op grote afstand ging kijken toen de eerste troepen, gezeten in door paarden getrokken wagens, met het geweer tussen de knieën, over de Jachthuisweg trokken en verdwenen langs de zandweg aan de zuidkant van het kanaal, richting Dedemsvaart. Later kwamen er ook tanks, waarvan er één een stuk uit de muur van een schuur, die te dicht aan de weg stond, reed. Ook weet ik nog dat er ‘s morgens vroeg enkele Nederlandse legerauto’s met doden of gewonden vanaf de grens met grote vaart in westelijke richting reden. Waarschijnlijk was dat al voordat de bruggen waren opgeblazen. Gek eigenlijk; het is nu ruim 60 jaar later, maar in de herinnering lijkt het nog maar zo kort geleden gebeurd!

Op mijn verjaardag in februari 1942 kreeg ik van mijn vrienden Jan en Albert een cadeautje waar ik erg blij mee was. Het was “Het Vliegtuigenboekje” met daarin een aantal foto’s en tekeningen van verschillende oorlogsvliegtuigen uit het begin van de oorlog. Het was een klein boekje met op de kaft een afbeelding van de Fokker G-1. Verder o.a. de D-21. Later ben ik dat boekje kwijtgeraakt, maar mijn belangstelling voor vliegtuigen was gewekt.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De brug over de aftakking van de Krimvaart, “de brug van Schrijver”.


De brug over de Krimvaart.


Aardappelmeelfabriek De Baanbreker.

Informatie

Artikel door:
Dick van Faassen
Geplaatst op:
24-03-2008
Laatst gewijzigd:
12-05-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.