Dick van Faassen, oorlogsbeleving van een jongetje uit Lutten

Illegale stroom

Toen aan alles gebrek begon te komen, vooral door gemis aan brandstoffen, werden soms vergaande maatregelen genomen. De elektriciteitscentrales konden door gebrek aan kolen niet meer aan de vraag voldoen. Zodoende vond de bezetter het nodig om particuliere afnemers van het elektriciteitsnet af te sluiten. In elke woning werd de hoofdzekering verwijderd en het zekeringkastje gesloten en met een loodje verzegeld.

Er werd op allerlei manieren geprobeerd om met eenvoudige hulpmiddelen verlichting te realiseren. Kaarsen waren al gauw ook niet meer te krijgen. Wie nog een oude carbid-fietslantaarn had probeerde op die manier zijn kamer te verlichten. Ook werd gebruik gemaakt van z.g. ďdrijvertjesĒ, een driehoekig stukje blik met in het midden een gat met een katoentje en aan de punten stukjes kurk. Een weckglas werd gedeeltelijk gevuld met water, waarop een laagje koolzaadolie kwam. Het katoentje zoog de olie op en aangestoken had je een soort waxinelichtje. Wat een licht... je kon er amper bij lezen.

Ook andere ďuitvindingenĒ met fietsdynamoís enzovoort waren maar lapmiddelen. Er was wel stroom op het net omdat zaken, fabrieken, scholen en kerken wťl verlicht mochten worden. Waarom zou je niet illegaal van deze stroom gebruik maken? Mijn vader - ja, hij was nog steeds creatief - kreeg van mijn oom, die koster was, een reservehoofdzekering van de kerk. Het loodje van het hoofdzekeringkastje werd voorzichtig met een schilmesje opengepeuterd. De kerkzekering ging in het kastje, een stukje verduisteringspapier voor het glaasje, het kastje weer dicht. Nu het loodje er weer op. Voorzichtig werd het draadje door het loodje geschoven en met twee schijfjes kurk en een combinatietang werd het loodje weer stevig aangedrukt. Toen moest de meter nog worden stilgezet. Pa boorde een minuscuul gaatje onder in de meter en met een dun ijzerdraadje werd het telwieltje geblokkeerd. Nu hadden we weer elektrisch licht. De verduisteringsgordijnen werden extra nagekeken en Ďs avonds ging de grendel op de buitendeur. Steeds moest er iemand in de buurt van de schakelaar zitten. Er stonden altijd een paar drijvertjes op tafel. Bij het minste onraad ging het licht uit en de drijvertjes aan. Toch wel spannend!

Na de oorlog kwam iemand van het GEB vragen of er nog met de meter was geknoeid. Mijn vader was heel eerlijk en biechtte op wat hij had gedaan. Hij was kennelijk niet de enige. Zijn eerlijkheid werd beloond door het plaatsen van een nieuwe meter en.... met een voor die tijd forse rekening van naar ik meen 25 gulden. Duur grapje, maar we hadden maanden stroom voor niets gehad.

Pagina navigatie

Informatie

Artikel door:
Dick van Faassen
Geplaatst op:
24-03-2008
Laatst gewijzigd:
12-05-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.