Evacuatie van Breda, 12 mei 1940

Vooroorlogse maatregelen

Als garnizoenstad met meer dan 50.000 inwoners werd Breda sedert de algemene mobilisatie in augustus 1939 nadrukkelijk geconfronteerd met het nakende oorlogsgevaar. Het aantal in Breda gelegerde militairen nam aanzienlijk toe en diende te worden ondergebracht in de zes bestaande kazernes, maar ook in scholen. Onder leiding van burgemeester Bartholomaeus Wouther Theodorus Van Slobbe, zelf een oud-militair en gewezen gouverneur van CuraÁao, werden maatregelen genomen in verband met de "buitengewone" omstandigheden. Op 5 september 1939 keurde de gemeenteraad kredieten goed voor de aanleg van loopgraven, het stutten van openbare schuilkelders, het aanschaffen van gasmaskers voor de Luchtbeschermingsdienst en het inrichten van eerste-hulp- en ontsmettingsposten. Het Bredase stadsbestuur verrichtte reeds in 1939 een enquÍte bij een aantal omliggende gemeenten in verband met de mogelijkheden voor een tijdelijke opvang van Bredase inwoners indien een beperkte evacuatie van een gedeelte van de bevolking zich zou opdringen. Een algehele evacuatie van de stad werd in die periode kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog niet overwogen.

Merkwaardig genoeg was Breda niet opgenomen in het nationale evacuatieplan dat door de Commissie Afvoer Burgerbevolking op 29 augustus 1939 gepubliceerd werd. Burgemeester Van Slobbe vond het nochtans raadzaam om een eventuele tijdelijke spreiding van de burgerbevolking op een degelijke wijze voor te bereiden. Daartoe werd de stad ingedeeld in 51 wijken, aan het hoofd waarvan een wijkleider (en een reserve-wijkleider) werd aangesteld. Elke wijk was dan weer onderverdeeld in 20 groepen, met een eigen groepsverantwoordelijke. Het Bredase plan had tot doel om de uitwijking van naar naburige gemeenten zo ordelijk en efficiŽnt mogelijk te laten verlopen. De wijkleiders dienden omzichtig te werk te gaan: zij moesten toezicht houden op de appŤllijsten van de groepen en elke wijziging nauwkeurig noteren. Zij moesten lijsten doen opmaken van het bezit van paarden en runderen en doorspelen aan de Stadscommissaris van de Ontruiming, Joseph Meeýs. Zij kozen de verzamelplaatsen uit van waaruit de evacuatie zou geschieden.

Politieagenten en verplegend personeel zouden de wijkleiders bijstaan. Volgens de uitvoeringsmaatregelen van het plan zouden bejaarden, zieken en "andere gestichtsbevolkingen" prioritair weggevoerd worden met afzonderlijke transporten. Voor het vervoer van kinderen werden vrachtwagens ter beschikking gesteld. De vluchtelingen mochten maar meenemen wat in de op voorhand gedrukte aankondigingen vermeld stond. Kleinvee moest in het gemeentelijk slachthuis afgemaakt worden, terwijl runderen, paarden en varkens in "een geschikte weidegelegenheid" losgelaten moesten worden.

Definitielijst

mobilisatie
Een leger in staat van oorlog brengen, dus eigenlijk de overgang van vredestoestand naar oorlogstoestand. Het Nederlandse leger werd gemobiliseerd op 29 augustus 1939.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Het wapenschild van de stad Breda


Van Slobbe bij zijn aantreden als burgemeester
(Bron: Stadsarchief Breda)

Informatie

Artikel door:
Piet van Bouchaute
Geplaatst op:
28-03-2008
Laatst gewijzigd:
27-05-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.