T.VIII W (T-8 W), Fokker

T.VIII W (T-8 W), Fokker

De Fokker T.VIII W werd het eerste toestel van de in 1938 opgerichte torpedodienst van de MLD. Het toestel was in 1937 ontworpen en markeerde tegelijk voor Fokker de overgang naar een nieuwe constructie. Waar eerdere Fokkers nog opgebouwd werden uit een geheel metalen framewerk dat aan de voorzijde met aluminiumplaat was bewerkt en de achterzijde overtrokken met linnen, werd voor het eerst de voorzijde van de romp geheel uit aluminium vervaardigd. Het middenstuk van de romp en de vleugels waren van hout en de achterzijde nog steeds met linnen overtrokken. De geheel aluminium voorzijde markeerde echter de overstap naar Fokkers die geheel uit aluminium werden opgebouwd.

 

Primair was de T.VIII W bedoeld ter vervanging van de verouderde T.IV, maar de eerste series bleven in Nederland terwijl de T.IV vooral in Nederlands-IndiŽ opereerde.
De eerste vijf, de R-1 t/m R-5 werden in 1939 afgeleverd. De eerste vijf werden gestationeerd op De Mok op Texel. Vanuit strategisch oogpunt begon men echter de Nederlandse watervliegtuigen, na de Duitse inval in Polen in 1939, meer te verspreiden over zogenaamde vliegtuigsteunpunten. De R-1 t/m R-5 werden gestationeerd op het Braassemermeer.

De R-5 ging in 1939 verloren doordat het op een patrouillevlucht boven de oostelijke Waddenzee door een Heinkel He 115 werd aangezien voor een Brits vliegtuig en werd neergeschoten. De opgepikte bemanning keerde ongedeerd terug naar Nederland. Dit incident resulteerde in de vervanging van de op Nederlandse vliegtuigen aanwezige rood-wit-blauwe rozet door een zwart omlijnde oranje driehoek.

De proefserie van vijf bleek echter zo goed te voldoen dat de MLD in 1939 een bestelling plaatste voor nog eens 19 exemplaren; dit type werd voortaan aangeduid als de T.VIII-W/G (G van Gemengde bouw). Deze serie werd gevolgd door een order van 12 toestellen van een nieuwe versie (T.VIII-W/M (Metaal)) speciaal voor Nederlands-IndiŽ. Deze laatste twaalf zouden geheel van metaal worden gemaakt. Op 10 mei 1940 had Fokker naast de eerste vijf in totaal 9 toestellen geleverd. Naast de overgebleven R-1 t/m R-4 waren de R-6, R-7, R-9 en R-11 operationeel. Op 12 mei werden hier nog rechtstreeks uit de fabriek de R-8 en R-10 aan toegevoegd.

Voor Finland werd voorts nog een serie van vijf toestellen op stapel gezet (versie T.VIII-W/C). Deze waren iets groter, terwijl de drijvers konden worden vervangen door wielen of ski's. Voor de Finse toestellen zou tevens een andere motor worden gebruikt en wel de Bristol Mercury XI. Voor proef is ťťn van de Finse toestellen uitgerust met een intrekbaar landingsgestel en kreeg typenaam T.VIII-L mee.

De meidagen.
Tijdens de meidagen bleven de R-1, R-2 en R-3 bij de GVT2 (Groep Vliegtuigen) op het Braassemermeer. De R-4 hoorde ook tot de GVT2 maar werd in reserve gehouden op De Mok. De R-6, R-7, R-9 en R-11 waren ingedeeld bij de GVT4 met als basis de Westeinderplassen. De R-11 werd echter overgevlogen naar Schellingwoude voor de vesting Amsterdam.

Aangezien er tijdens de meidagen een tekort was aan torpedo's, zijn de toestellen bewapend geweest met bommen.
De eerste echte operatie van de GVT2 bestond uit het overbrengen van de Nederlandse politici Van Kleffens en Welter naar Londen. Bij deze operatie die uitgevoerd werd door de R-1, R-2, R-3, R-4 en de Fokker C.VIII W G-8 behaalde alleen de R-3, gelukkig met de politici aan boord, Groot-BrittanniŽ. De overige toestellen zijn op weg naar het rendez-vouspunt vernield (R-4 en G-8) door Duitse jagers of door eigen personeel in brand gestoken na een noodlanding (R-2). De R-1 wist met lekgeschoten drijvers zich in veiligheid te brengen.
Op 13 mei kreeg de MLD opdracht uit te wijken naar Groot-BrittanniŽ. Ook de zeven luchtwaardige T.VIII W's vlogen via Frankrijk naar Groot-BrittanniŽ.

In Groot-BrittanniŽ
In Groot-BrittanniŽ aangekomen bleken de Fokker T.VIII W toestellen de enige die van daaruit werkelijk voor gevechtsdoeleinden konden worden ingezet. De vliegtuigen werden gestationeerd in Pembroke Dock in Wales alwaar zij de basis vormden voor het eerste Nederlandse squadron binnen de RAF Coastal Command en wel het 320ste (Dutch) Squadron.
Ze kregen hier Britse camouflagekleuren, herkenningstekens en registratienummers (AV958 t/m AV965). Als herkenning voor een Nederlands squadron werd aan de zijkant op de neus een kleine oranje driehoek aangebracht. De Fokkers werden gebruikt voor patrouille- en konvooidiensten boven de Ierse Zee en voor vluchten naar bezet Nederland ten behoeve van het verzet.
Eind 1940 werden ze vervangen door Lockheed Hudson bommenwerpers, welke door de Nederlandse regering in ballingschap waren aangekocht. De T.VIII W's hadden hun werk gedaan en vooral door gebrek aan de juiste onderdelen kon men ze niet langer gebruiken. Alle exemplaren zijn gesloopt.

Weer Duitse Fokkers
In de Eerste Wereldoorlog was Fokker dť leverancier van vliegtuigen voor de Duitse luchtmacht. De Fokkers waren zo gevreesd dat Duitsland geen enkel Fokkervliegtuig meer mocht bezitten. Met de inval in Nederland in mei 1940 kwam hier verandering in. Bij Fokker stonden talloze G.1 en T.VIII W toestellen op de productielijn en beide typen zijn dan ook voor de Duitsers afgebouwd. De G.1 is hiervan niet intensief gebruikt, eigenlijk alleen voor lesdoeleinden. De Fokker T.VIII W is echter intensief door de Duitse Luftwaffe gebruikt.
Bij de inval stonden bij Fokker de R-12 t/m R-36 op de productielijn, daarnaast stonden de voor Finland bedoelde FW-160 en FW-161 bijna klaar. Deze iets grotere versie is ook voor de Luftwaffe afgebouwd samen met nog drie van dit type die nog geen registratie hadden.
De Duitse toestellen zijn ingezet voor verkenningsdoeleinden boven de Noordzee en de Middellandse zee. De meeste toestellen waren ingedeeld bij de 1./SA Gr.126. (SeeAufklšrungsGruppe). Op 6 mei 1941 werd de R-25 (KD+GQ) te Amsterdam 'gestolen' door Wim Boomsma, Govert Steen (piloot), Wybert Lindemann en Bealearts van Blokland, die met het toestel wegvlogen naar het Britse Broadstairs. Het toestel is vanuit Felixtown tot in 1944 ingezet voor clandestiene vluchten naar Nederland om verzetsstrijders op te halen.
Uiteindelijk zijn ze de overige "Duitse"†toestellen in 1943 vervangen door Arado Ar 196 watervliegtuigen.

Technische gegevens:

Taak:

Torpedobommenwerper

Type:

Fokker T.VIII W/G (T-8 W/G)

Bemanning:

3 tot 4

Afmetingen:

Spanwijdte: 18,00m
Lengte: 13,00m
Hoogte: 5,00m
Vleugeloppervlak: 43,90 m2

Gewicht:

Leeggewicht: 3100kg
Geladen gewicht: 5000kg

Prestaties:

Maximumsnelheid: 285 km/u
Kruissnelheid: 220 km/u
Plafond: 6800m
Bereik: 2750km

Motoren:

twee Wright Whirlwind R-975 motoren met een vermogen van
450 pk

Bewapening:

ťťn 7,62 mm mitrailleur
ťťn 12,7 mm mitrailleur
750 kg aan bommen of torpedo's

Productie:

36 stuks (T.VIII-W/G 19, T.VIII-W/M 12 en T.VIII-W/C 5)

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.
mitrailleur
Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Bronnen

- David D., The Complete Encyclopedia Of World Aircraft, Brown Packaging Books Ltd., London, 1997
- Korbee P., 85 jaar Marineluchtvaartdienst in beeld, Marineluchtvaartdienst, 2002
- Wilson S., Aircraft of WWII, Airospace Publications Pty Ltd, Australia, 1998
- Wings, Midway to Hiroshima, CD-Rom, Discovery/Maris multimedia, 1995

Afbeeldingen


T.VIII W in Duitse dienst


T.VIII W RAF 320 (Dutch) Squadron


T.VIII W in vooroorlogse "neutraliteits"kleuren


Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
13-02-2003
Laatst gewijzigd:
09-09-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.