Adolphe Cryns, de meidagen van 1940

10 mei 1940: de inval

Inhoudsopgave

Hieronder enkele uitreksels uit het dagboek van Adolphe Cryns, politiecommissaris van Sint-Niklaas, een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen.

En zo komt de fatale dag, de 10de mei 1940. Wij worden vroeg in de morgen telefonisch opgeroepen door onzen van dienst zijnden inspecteur: "Mijnheer de Kommissaris, 't is oorlog - de Duitsers zijn ons Land binnengevallen - er zijn al doden!" Ik spoed mij naar het stadhuis. Onderweg bemerk ik vliegtuigen die hoog in de lucht boven de stad vliegen. Hun nationaliteit laat geen twijfel want er komen enige phosfoorbommen naar beneden, waarvan er een terecht komt op de koer van de Rijkswacht op een paar honderd meters van mijn woning. In dit vroege uur lopen er meer mensen op 't straat dan naar gewoonte. Aan tal van huizen staan lieden te bellen om hun nog slapende familieleden of kennissen het nare nieuws toe te roepen. De burgemeester Henri Constantin Joseph Heyman en schepen De Vidts komen aan op het stadhuis.

Wij roepen al onze manschappen dringend op voor taken die ons zeker te wachten staan. Iedereen is door de hand Gods geslagen en niemand weet wat te doen. Ik krijg telefonisch bevel van de Veiligheid van de Staat om al de in onze stad verblijvende Duitsers aan te houden. Dit was onze eerste oorlogsdaad waar we in het begin van de bezetting veel last zouden door krijgen vanwege de bezetter. De Duitsers vermeld op de hiernavolgende lijst werden aangehouden; de meesten lagen nog te bed. Wij doen personen onderbrengen in de stadsbibliotheek, toen ten stadhuize.

De eerste reactie van de meeste inwoners is het bestormen van de winkels. Alles wordt opgekocht naar gelang ieders vermogen. Onze diensten moeten op vele plaatsen tussenkomen om wat orde te scheppen. Aan die gang van zaken zijn de winkels vlug leeg, maar tal van winkeliers nemen hun voorzorgen en verbergen een deel van hun waar. Deze toestanden doen ons terugdenken aan de eerste dagen van de vorige wereldoorlog 1914-1918, toen wij als 10-jarige knaap moeder vergezelden in de winkels om een voorraad aan te leggen, voorraad die we toen hebben moeten achterlaten bij onze vlucht naar Antwerpen, waar we in het bombardement van deze stad terecht kwamen.

Reeds rond de middag komen de eerste Franse troepen door onze stad. Zij rijden in de richting van Antwerpen. Het is het 7de Franse leger onder bevel van generaal Henri Giraud, dat de verbinding moet tot stand brengen met het Nederlands en het Belgisch leger. De uitrusting van de Franse troepen stemt tot nadenken, bijzonder na al het gene we al gehoord hebben over de Duitse bewapening. Veel gerij met paarden - oude motorvoertuigen - deze Franse eenheden zien er niet nijg strijdvaardig uit, en dragen de sporen van de "Front Populaire" van minister Leon Blum, het uiterst linkse bestuur dat in Frankrijk zoveel schade aanrichtte en het leger tegenwerkte.

Te Brussel worden de eerste bommen gesmeten. Rond de middag wordt de dochter van de nijveraar Peeters door een bom gedood aan de overweg van de Antwerpse steenweg alhier. Het is het eerste oorlogsslachtoffer onzer stad. Deze eerste dag van de oorlog behalen de Duitsers grote overwinningen op ons gedemoraliseerd leger, en ook geholpen door verraad in onze rangen. Zij steken op verschillende plaatsen het Albertkanaal over langs bruggen die niet werden opgeblazen.- Dezelfde dag vernielen ze ook aan de grond de helft van de Belgische gevechtsvliegtuigen nog voor onze piloten het vliegveld bereiken.

Dezelfde dag paraliseren zij het fort Eben-Emael waar ze op het fort zelf hun commando's en speciale genietroepen afzetten met zweefvliegtuigen. Dit fort werd ons altijd afgeschilderd als oninneembaar. Onze generale legerstaf had nochtans niet voorzien dat luchtlandingscommando's op het fort zelf konden afspringen. 's Anderendaags, de 11 de mei, gaf de bemanning van het fort zich over. De 10de mei en volgende dagen vernietigen de Duitsers al de voornaamste spoorwegknooppunten en wegenknooppunten. De grote wegen en treinen worden gedurig gemitrailleerd, en geen enkel geallieerd noch Belgisch vliegtuig te zien; de Duitsers hebben volledig vrije hand en het is om te wanhopen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Adolphe Cryns, politiecommissaris van Sint-Niklaas tijdens de Tweede Wereldoorlog
(Bron: Archief Adolphe Cryns)


Generaal Henri Giraud, de Franse bevelhebber.


Duitse soldaten rusten uit na de inname van Eben-Emael.

Informatie

Artikel door:
Piet van Bouchaute
Geplaatst op:
05-08-2008
Laatst gewijzigd:
13-08-2008
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.