Thomas Blatt, interview met de leider van de opstand in Sobibor

Inleiding

Inhoudsopgave

Vertaald uit het Engels met toestemming van de auteur, Thomas Blatt. Hij deed mee aan de opstand in het vernietigingskamp Sobibor en overleefde de oorlog. Na de oorlog schreef hij twee boeken over Sobibor. Meer informatie op www.sobibor.info.

Sashaís beeld heeft voor altijd in mijn herinnering voortgeleefd. Ik herinner me hem terwijl hij samen met Szlomo en mezelf bij het prikkeldraad stond waar een andere Jood met een bijl probeerde de draden door te kappen. Alles was in rep en roer, machinegeweren die de omgeving besproeiden, velen stortten getroffen ter aarde. Hij had slechts een revolver in zijn hand hetgeen totaal nutteloos was tegen de bewakers in de ver weg staande torens. Sasha toonde zich weer een ware leider, voor een kort ogenblik, zoals hij met een groep uit het kamp door de bossen trok.

Na de oorlog toen het nieuws over zijn overleving me bereikte, nam ik mezelf voor om hem ooit weer te ontmoeten. Nadat ik bij de eerste de beste gelegenheid naar Amerika was geŽmigreerd, schreef ik hem een brief en ontving ik een uitnodiging. Dat stelde me in staat om een visum voor de Sovjet-Unie te bemachtigen. Op 20 januari 1980 stapte ik op een vliegtuig in Los Angeles en de volgende dag kwam ik in Rostov aan.

Sasha en zijn vrouw Olga stonden me op te wachten in de aankomsthal van het vliegveld. De eerste keer in 37 jaar dat ik hem weer ontmoette, maar ik herkende hem onmiddellijk. Binnen een oogwenk lag ik in zijn armen en omarmden we elkaar met de gebruikelijke Russische omhelzing. Ondanks zijn leeftijd was zijn houding kaarsrecht en vol activiteit. Een taxi bracht ons rechtstreeks naar het hotel. (Als buitenlander was het voor mij niet geoorloofd om in een privťwoning te overnachten.) ís Avonds kwam hij naar me toe en inviteerde me voor het avondeten bij hem thuis. Na een korte wandeling stopten we voor een oud, houten appartementengebouw. De voordeur leidde via een kleine hal naar een kamer aan de rechterkant. Dit was zijn woning. Aan de andere kant van het halletje woonde zijn buurvrouw, een arts, en zij deelden het gemeenschappelijke keukentje en het toilet. In de twee kleine kamers woonde hij met zijn vrouw Olga, een erg aardige vrouw. Het meubilair was spartaans: slechts een tafel met enkele stoelen. Een hoek van de kamer was afgescheiden door een beddenlaken over een touwtje waarmee een driehoek werd gevormd waarachter zich een spiegel bevond waaronder een plankje met een scheermes en wat andere toiletbenodigdheden.

Alexander Aronowicz Pechersky werd geboren in Kremenchung in 1909. Later verhuisde hij in 1915 naar Rostov aan de Don alwaar hij muziek en theater studeerde. Nadat hij zijn diploma had behaald werkte hij als cultureel directeur voor een reeks van zogenaamde culturele centra waar hij amateurtoneelvoorstellingen regisseerde.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd hij opgeroepen door het leger als ondercommandant (Junior Commander). In september van datzelfde jaar werd hij aan het front gepromoveerd tot luitenant en diende hij bij de bataljons- en divisiestaf. Een maand later, in de omgeving van Wiazma, werd hij in oktober 1941 gevangengenomen door de Duitsers.

In mei 1942 werd hij naar het strafkamp Borysow gestuurd wegens een mislukte ontsnappingspoging uit het krijgsgevangenenkamp in Smolensk. Toen men zijn Joodse afkomst vaststelde werd hij in augustus 1942 naar een SS-werkkamp in Minsk gezonden.

Op vroege ochtend van 18 september hield SS-commandant Waks een korte toespraak die erop gericht was de mensen gerust te stellen omtrent het feit dat ze slechts naar Duitsland gestuurd werden om te werken. Iedereen kreeg driehonderd gram brood uitgereikt en ze werden naar het station gevoerd. Op 23 september kwam de trein aan in Sobibor.

Definitielijst

Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Sobibor-overlevende Thomas Toivi Blatt (links) met Alexander (Sasha) Aronowicz Pechersky, de leider van de opstand in Sobibor, tijdens hun ontmoeting in Rostov, 1980.
(Bron: Thomas Blatt)

Informatie

Geplaatst door:
Fred Bolle
Geplaatst op:
25-01-2009
Laatst gewijzigd:
28-03-2010
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.