Hitlerjugend

Jeugdterreur

De Hitlerjugend was allerminst een nette, ordelijke organisatie. Net als bij de SA, die onder de bevolking bekend stond als een ruwe en gewelddadige organisatie, zijn er incidenten bekend van buitensporigheden en geweld.

In 1929 verscheen van de schrijver Erich Maria Remarque het boek 'Im Westen nichts neuesí. Het sterk pacifistische boek gaat over een jongeman die, samen met zijn schoolvrienden, door zijn leraar wordt aangemoedigd deel te nemen in het leger om te strijden voor de Duitse zaak. Zijn oorlogservaringen komen echter haaks te staan op het Romeinse adagium dat de docent voor zijn klas predikt: 'dulce et decorum est pro patria mori', wat inhield dat het mooi en toepasselijk was om te sterven voor het vaderland. De nazi's wilden niets van dergelijke literatuur weten vanwege de pacifistische sentimenten. Toen in 1930 de verfilming van het inmiddels tot bestseller verworden boek in de bioscopen verscheen, verstoorden groepen jongens van de Hitlerjugend in meerdere steden in Duitsland de vertoning.

Vanzelfsprekend was er voor de machtsovername door Hitler ook sprake van onderlinge rivaliteit tussen de jeugdbewegingen. De gepolariseerde politieke verhoudingen in de Weimarrepubliek werkte ook door in de jeugdbewegingen van de verschillende partijen. Deze vijandige houding ten opzichte van elkaar manifesteerde zich in ruwe straatgevechten. Tussen 1931 en 1933 overleden 23 jongens van de Hitlerjugend als gevolg van dergelijk geweld. Het meest bekende voorbeeld is Herbert Norkus, een 12-jarig lid van de Hitlerjugend uit Berlijn. Toen hij op zondagochtend 26 januari 1932 interesse onder de bevolking wilde wekken voor een anticommunistische partijbijeenkomst van de NSDAP, werd hij plotseling aangevallen door jeugdige communisten toen hij zich zonder zijn metgezellen op straat bevond. Hij werd in de val gelokt en tot tweemaal toe werd er met messen op hem ingestoken. Hij wist een naburig huis te bereiken waar hij al bloedend aanbelde. De bewoner deed de deur echter snel dicht toen hij doorkreeg wat er aan de hand was. Daarop werd er nog vijfmaal op Norkus ingestoken. Hij krabbelde overeind en in een poging hulp te zoeken zakte hij in de nabije Zwinglistrasse in elkaar. Hij overleed ter plekke en liet een luguber bloedspoor achter in de straten van Berlijn. Naar verluid was zijn bovenlip er door de communisten afgesneden en zijn gezicht was tevens verminkt.

De nazi's grepen de mogelijkheid aan om hem tot martelaar van hun beweging te promoveren. In vier maanden tijd schreef de romanschrijver Karl Aloys Schenzinger een verhaal dat periodiek in de VŲlkischer Beobachter verscheen en vervolgens in boekvorm werd gepubliceerd. Het zou later als verplichte lectuur dienen voor leden van de Hitlerjugend. Het boek werd al snel verfilmd onder de naam 'Hitlerjunge Quex' waarin met een bijna mythische symboliek de dood van de jongen in beeld werd gebracht. De martelaarstatus van Norkus uitte zich in emotionele toespraken van nazileiders, marsen en herdenkingsdiensten. Hij kreeg zelfs zijn eigen 'heiligendag'; voortaan zouden op 24 januari zowel hij als alle andere gesneuvelde leden van de Hitlerjugend herdacht worden.

Ook binnen de Hitlerjugend zelf verliepen de activiteiten niet altijd even ordelijk. Tijdens paramilitaire trainingen, waarbij twee groepen tegen elkaar streden en elkaars rode of blauwe armband probeerden af te rukken, liep het vaak uit hand. Omdat de organisatie de jongens had bijgebracht om gebrand te zijn op een overwinning, en daar eigenlijk ook geen middelen voor te schuwen, werden de jongere en zwakkere leden vaak met geweld ontdaan van hun armbanden. Er braken geregeld vechtpartijen uit tussen beide groepen, gestimuleerd door de leiders.

In het najaar van 1934 werd de HJ-Streifendienst in het leven geroepen. Deze interne politieke politie zou er zorg voor dragen dat er geen dissidentie op zou treden. De effectiviteit van de indoctrinatie die een lidmaatschap bij de Hitlerjugend met zich meebracht, blijkt uit het feit dat er door leden van deze Streifendienst in een aantal gevallen zelfs naasten, zoals vrienden of familie, werden gerapporteerd. Zo gaf Walter Hess, lid van de Hitlerjugend, zijn vader aan nadat deze Hitler een 'gekke idioot' had genoemd. Zijn vader werd vervolgens gearresteerd waarna hij in concentratiekamp Dachau in hechtenis (Schutzhaft) werd genomen.

Tijdens de beruchte 'Kristallnacht' Ė de grootschalige pogrom tegen de Joden in de nacht van 9 op 10 november 1938 nadat een 17-jarige Joodse jongen Ernst vom Rath, een Duitse ambassadesecretaris in Parijs had vermoord Ė werd er veel schade aangericht en werden vele Joden mishandeld door leden van de Hitlerjugend. Joseph Walfort was zes jaar toen leden van de Hitlerjugend tijdens 'Kristallnacht' het huis van hem en zijn familie plunderden:

ďUiteindelijk braken ze in en maakten veel kabaal door ruiten in te gooien en het meubilair te vernielen. Vervolgens kwamen ze naar boven, waar wij verscholen zaten en ze zagen ons, maar deden niks omdat er geen [volwassen] mannen bij ons aanwezig waren. Nadat ze vertrokken waren begaven we ons naar beneden, waar we een complete ravage aantroffen. Het allereerste wat ik zag was mijn klerenkast die op de vloer lag. Alle kleren lagen eromheen en mijn geliefde speelgoedtreintje was tevens kapot.Ē

Definitielijst

indoctrinatie
Het, eventueel onder dwang, bijbrengen van een bepaalde mening of politieke leer. Deze dient dan verder kritiekloos te worden aanvaard.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Typische nazi-propaganda uit het tijdschrift "Die Hitlerjugend" (juni 1935) maakte de jonge leden duidelijk wie de vijanden van de Duitse staat waren en hoe men tegen ze op diende te treden.
(Bron: Publiek Domein)


De Hitlerjugend leverde op actieve wijze een bijdrage aan de beruchte Kristallnacht door bijvoorbeeld het vernietigen van Joodse eigendommen en het toebrengen van fysiek en emotioneel leed aan Joden.
(Bron: USHMM)

Informatie

Artikel door:
Bob Erinkveld
Geplaatst op:
03-02-2010
Laatst gewijzigd:
22-08-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.