Stalen mijnenvegers van de Jan van Amstel-klasse

Hr. Ms. Willem van Ewijck (2), Pieter Florisz en Abraham van der Hulst in Duitse handen

Hr. Ms. Pieter Florisz en Hr. Ms. Abraham van der Hulst werden op 12 mei 1940 toegevoegd aan het IJsselmeerflottielje. Dit flottielje bestond uit een achttal gevorderde motorsleepboten, de kanonneerboten Hr. Ms. Brinio en Hr. Ms. Friso, de torpedoboot Hr. Ms. Z 3 en de oude stoomkanonneerboot Hr. Ms. Hefring en had tot taak te voorkomen dat de Duitsers het IJsselmeer konden oversteken van Friesland naar Noord-Holland. Met de gezamenlijke bewapening van het flottielje zou dit ook kunnen lukken en de Friso bracht in de nacht van 11 op 12 mei in Stavoren een door de Duitsers gevorderde veerboot tot zinken.

Tegen vliegtuigen waren de schepen echter kansloos en Hr. Ms. Friso werd in de middag van 12 mei getroffen door een bom tijdens een Duitse luchtaanval. De stalen mijnenvegers schoten te hulp en Hr. Ms. Abraham van der Hulst, onder commandant luitenant-ter-zee 1 P. Wentholt, drukte haar achterschip tegen de zwaar beschadigde kanonneerboot zodat de bemanning kon overstappen. Vlak nadat iedereen van boord was kapseisde de Friso en kwam met de kielplaat boven drijven. De Pieter Florisz, onder leiding van commandant luitenant-ter-zee 2 G.E.A. Daane Bolier, die in de buurt gebleven was om luchtdekking te geven, bracht het wrak even later met kanonvuur tot zinken.

De volgende dagen gebeurde er niet veel en het IJsselmeerflottielje meerde op 13 mei af in Enkhuizen en Medemblik. De dag erna kregen de schepen tegenstrijdige orders van de commandant van het flottielje, schout-bij-nacht Vreede, en de Commandant Marine Willemsoord, schout-bij-nacht H. Jolles, die zich in Den Helder bevond. De flottieljecommandant gaf order in Enkhuizen te blijven en de Commandant Marine Willemsoord wilde dat de schepen door de sluizen in Den Oever zouden schutten en naar Den Helder doorvaren. De commandant van de Abraham van der Hulst, die tevens divisiecommandant van de mijnenvegers was, wilde duidelijkheid en probeerde informatie te verkrijgen via de radio en via de telegraaf. Bijzonder kostbare tijd ging verloren en in de avond kwamen berichten door van de capitulatie. Luitenant-ter-zee Wentholt en de commandant van de Florisz gingen er nu vanuit dat de sluizen in de Afsluitdijk door de Duitsers gecontroleerd werden en besloten hun schepen zelf tot zinken te brengen. Dit gebeurde voor de haven van Enkhuizen maar niet zorgvuldig genoeg. Zowel de Pieter Florisz als de Abraham van der Hulst werden op last van de Duitsers in augustus 1940 gelicht en hersteld op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij te Amsterdam. Zij kwamen in Duitse dienst als M552 en M553 en werden gebruikt als torpedowerkschepen.

De M553, de ex Abraham van der Hulst ging op 21 april 1944 verloren toen het schip in de Oostzee op een mijn liep. Het Nederlandse schip in Duitse dienst werd op 20 juli 1944 gelicht en verhaald naar Stettin aan de Poolse Oostzee kust. Op de Gollnowwerf brandde het schip helemaal uit na een Sovjet- luchtaanval.

Hr. Ms. Willem van Ewijck 2 was nog in afbouw op de werf van P. Smit te Rotterdam toen Nederland bezet werd door de Duitsers. De mijnenveger kon niet op tijd weggesleept worden en viel in handen van de bezetter. Het schip werd voor rekening van de Kriegsmarine afgebouwd en overgevaren naar Emden, aan de Duitse oost oever van de Eems. Hier werd het schip op 30 augustus 1940 als M551 in dienst gesteld. Het schip werd behalve als torpedowerkschip ook gebruikt als escorteur.

Definitielijst

capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

Pagina navigatie

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
30-12-2009
Laatst gewijzigd:
20-11-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.