Operatie Charnwood

Het bombardement, 7 juli 1944

De structuur van de luchtmacht
De geallieerde luchtmachten waren voor operatie Overlord ondergebracht in de Allied Expeditionary Air Force (AEAF), onderdeel van het Supreme Headquarters Allied Expeditionary Forces (SHAEF). De AEAF stond onder bevel van Air Chief Marshal Trafford Leigh-Mallory. De AEAF bestond uit de 2nd British Tactical Air Force (onder Air Marshal Arthur Coningham) en de US Ninth Air Force. De AEAF had niet het bevel over de strategische bommenwerpers van RAF Bomber Command en de US Eighth Air Force. Na protesten van General Dwight Eisenhower dat hij de bommenwerpers nodig had voor operatie Overlord, werden deze onder operationeel bevel geplaatst van SHAEF, Leigh-Mallory van de AEAF had er geen controle over. Achter de schermen had ook Air Chief Marshal Arthur Tedder, de Deputy Supreme Commander, grote invloed op het inzetten van dit luchtwapen. Er waren veel mannen die invloed hadden op een deel van het luchtwapen, er was er echter niet ťťn die het overkoepelende commando had. Deze mannen waren het zelden eens over hoe het luchtwapen het beste ingezet kon worden.

De inzet van zware bommenwerpers
Op de avond van 13 juni, een dag na de start van operatie Perch, vroeg Bernard Montgomery's stafchef Major General Francis ('Freddie') de Guingand of Leigh-Mallory de volgende dag naar NormandiŽ kon komen om de inzet van de 1st Airborne Division te bespreken (operatie Wild Oats). Op deze dag vond ook de slag om Villers-Bocage plaats. Hierdoor werd operatie Wild Oats geannuleerd en werd door Montgomery ook het overleg met Leigh-Mallory afgezegd. De volgende dag vloog Leigh-Mallory toch naar NormandiŽ om een nieuw voorstel te doen om de patstelling rond Caen te doorbreken. Hij stelde voor om middelzware en zware bommenwerpers een luchtbombardement uit te laten uitvoeren waarachter het leger kon oprukken. Leden van zijn planningstaf zouden de volgende dag, 15 juni, naar NormandiŽ vliegen om de richtpunten vast te stellen. Montgomery ging hier mee akkoord.

Op de ochtend van 15 juni vlogen Zuckerman en Kingston-McCloughry naar Bayeux voor een verdere uitwerking van de plannen. Bernard Montgomery was bij deze bijeenkomst niet aanwezig, hij werd vertegenwoordigd door onder andere Dempsey en Crocker. Professor Solly Zuckerman was een bekende zoŲloog die zich tijdens de oorlog was gaan specialiseren in luchtbombardementen. Hij werd door Tedder naar NormandiŽ gehaald om daar te dienen als zijn wetenschappelijk adviseur. Air Commodore Edgar Kingston-McCloughry was Head of Operational Plans en Deputy Chief of Operations binnen de AEAF onder Leigh-Mallory. Lieutenant General Miles Dempsey was de commandant van het Britse Second Army en in die functie verantwoordelijk voor alle Britse en Canadese eenheden voor operatie Overlord. Lieutenant General John Crocker had het bevel over het Britse I Corps, direct onder Dempsey. Crockers troepen gingen op Juno en Sword Beach aan land en hadden als doel de verovering van Caen. Het was het Britse I Corps dat operatie Charnwood uitvoerde.

Dempsey begon de vergadering met een uitleg over de posities van de geallieerde en Duitse troepen in NormandiŽ. Al snel kwamen echter Tedder, Coningham en Broadhurst binnengestormd. Na eerst 10 minuten met Dempsey en Crocker overlegd te hebben werden alle luchtmachtofficieren bijeengeroepen en werd hen verteld dat het ondersteunen van de grondtroepen geen taak van de strategische luchtmacht was, maar van de tactische luchtmacht onder Coningham. Kingston-McCloughry vroeg nog waarom het leger vast zat in haar huidige positie als er voldoende steun was van de tactische luchtmacht, maar dit argument werd terzijde geschoven. Tedder vond dat Coningham niet door Leigh-Mallory gepasseerd had mogen worden. Het had echter tot gevolg dat de strategische bommenwerpers pas na de volgende mislukte omsingeling van Caen (operatie Epsom) weer ter sprake kwam.

Op 6 juli besloot Bernard Montgomery om ondersteuning te vragen van de zware bommenwerpers. De verdedigingen aan de noordzijde van Caen waren namelijk in de afgelopen dagen versterkt. Tijdens de dagelijkse AEAF-vergadering op 7 juli werd dan ook al snel besloten om die avond 450 bommenwerpers van Bomber Command in te zetten. Eisenhower was zelf aanwezig bij deze vergadering, iets wat hij tot dan toe nog niet eerder had gedaan. Hij was er waarschijnlijk om zijn volledige steun uit te spreken voor de inzet van de bommenwerpers. Tedder was het er echter nog steeds niet mee eens, hij was bang dat het leger nu op elk gewenst moment de zware bommenwerpers wilde inzetten. Dit zou de bommenwerpers afhouden van hun eigenlijke strategische taken zoals het bombarderen van de Duitse oorlogsindustrie.

Het bombardement
Het bombardement was oorspronkelijk gepland voor de ochtend van 8 juli, net voor de grondtroepen zouden aanvallen. General Bernard Montgomery gaf als reden voor het vervroegen van het bombardement het slechte weer dat voorspeld werd voor de ochtend van de 8ste. Dit wordt echter weersproken door de officiŽle geschiedschrijvers van Groot-BrittanniŽ (Major L.F. Ellis) en Canada (Colonel C.P. Stacey). Ellis geeft als reden dat er door de grote afstand tussen het bombardement en de grondtroepen geen directe ondersteuning geleverd werd. Hierdoor was het niet nodig om direct voor het begin van de aanval te bombarderen en kon het bombardement vervroegd worden naar de avond ervoor. Daarnaast zou het bombardement de Duitsers verhinderen om versterkingen en tanks door Caen aan te voeren. Stacey geeft daarnaast ook nog aan dat er helemaal geen slecht weer voorspeld was voor 8 juli en dat er ook op die dag nog bombardementsvluchten werden uitgevoerd op andere doelen.

Het doel van het bombardement was het vernietigen van de verdedigingen ten noorden van Caen. Volgens de 21st Army Group bevonden zich hier ook betonnen versterkingen, waardoor 'cratering' geaccepteerd was. Daarnaast was er de wens om de bommen met een tijdsvertraging van 6 uur te laten ontploffen zodat ze vlak voor de start van het grondoffensief zouden afgaan. De 2nd Army gaf echter aan dat er geen betonnen versterkingen waren. Zij gaf ook aan dat een tweede doel van de operatie het voorkomen van het aanvoeren van versterkingen was en het daarbij ook onmogelijk gemaakt moest worden om een tegenaanval van tanks ten noorden van Caen te vormen.

Het bombardement vond plaats tussen 21:50 en 22:30 op de avond van 7 juli. De aanval werd vooraf gegaan door 14 Mosquitos van No. 8 Group van de RAF. Dit was de Pathfinder Group van de RAF en speciaal uitgerust om markeringen te leggen voor de bommenwerpers. Master Bomber, Wing Commander S.P. Daniels, van No. 35 Squadron, leidde de Pathfinder-eenheden. Het was de taak van de Master Bomber om zowel de Pathfinders als de daarop volgende bommenwerpers op het goede doel te houden.

Bomber Command vloog met 467 bommenwerpers (Lancasters en Halifaxes) van Nos 1, 4 en 6 Groups. Juichende troepen van de Britse 3rd en 59th en de Canadese 3th Infantry Divisions keken naar het spektakel. Om deze troepen te beschermen was, uit veiligheidsoverwegingen, het richtpunt meer naar het centrum van Caen verplaatst, in plaats van op de Duitse verdedigingen aan de noordrand van de stad. Ondanks dat Caen al snel werd gehuld in stof en rook werd, mede door het aansturen van Master Bomber Daniels, de aanval zeer accuraat uitgevoerd. Rapporten over het totale tonnage aan bommen dat werd afgeworpen, noemen een hoeveelheid die varieert tussen de 2.000 en 2.600 ton. De meeste bommen werden, zoals gewenst, uitgerust met een tijdvertraging van 6 uur, zodat ze vlak voor de grondaanval zouden ontploffen. Slecht een paar Lancasters en ťťn Mosquito gingen verloren.

Zoals gezegd werd het bombardement door de geallieerde grondtroepen met gejuich ontvangen. De 8th Canadian Infantry Brigade van de 3rd Canadian Infantry Division gaf als commentaar vlak na de aanval: "Rook en vuur zijn geweldig voor het moreel." en "Alles aan ons front lijkt te branden. Het kon niet accurater". Major-General Nigel Tapp, commandant van het Britse 7th Field Regiment, Royal Artillery, schreef dat "het geluid en aanzicht van het bombardement een geweldige impuls voor het moreel waren, officieren en soldaten sprongen juichend uit hun schuttersputjes".

Air Vice Marshal Harry Broadhurst was de commandant van No. 83 Group, onderdeel van de 2nd Tactical Air Force, en het was zijn taak om het Britse 2nd Army van Lieutenant General Miles Dempsey te ondersteunen. Tijdens Broadhursts tijd in Noord-Afrika had hij een Duits Fieseler Fi 156 "Storch" verkenningsvliegtuigje weten te bemachtigen en hier vloog hij in NormandiŽ nog mee rond. Broadhurst en Dempsey stegen dan ook in de avond van 7 juli op om naar het bombardement te kijken. Al snel waren ze boven Caen en hadden ze een prachtig uitzicht op het bombardement. Ze werden echter ook al snel beschoten. Broadhurst dook hiervoor naar beneden en landde in een maÔsveld. Ook daar werden ze echter beschoten en bestormd door Canadese troepen. Eenmaal uitgestapt werd Dempsey door een Canadese captain om zijn identificatie gevraagd. Dempsey's reactie blijft het beste onvertaald: "Don't be a bloody fool, I'm your commanding general!"

Definitielijst

Bocage
Het karakteristieke heggenlandschap van NormandiŽ. Dit landschap vertraagde de opmars van de Geallieerde troepen na D-day zeer en kostte hen vele slachtoffers omdat de heggen zeer goed verdedigbaar waren en derhalve stuk voor stuk veroverd dienden te worden op de Duitsers.
Bomber Command
Onderdeel van de RAF dat zich met strategische en soms tactische bombardementen (zoals in NormandiŽ) bezighield.
Brigade
Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
cratering
Het onstaan van kraters in het slagveld door artillerie of luchtbombardementen.
Master Bomber
Gespecialiseerd toestel dat het markeren van het doelwit leidde en de bommenwerpers waar nodig corrigeerde zodat de bommen zo dicht mogelijk op het doelwit vielen.
operatie Epsom
Brits offensief van 26 tot 30 juni 1944 met de bedoeling om Caen in NormandiŽ te veroveren. De stad werd pas de volgende maand compleet veroverd.
operatie Overlord
De overkoepelende strategische planning voor de Geallieerde landing op de Normandische kust in juni 1944 t/m 90 dagen na D-Day.
operatie Perch
Mislukt Brits offensief om de stad Caen te omcirkelen en te veroveren op de Duitsers, 7 tot 14 juni 1944.
operatie Wild Oats
Onuitgevoerde operatie. Deze operatie bestond uit een luchtlanding nabij het vliegveld Carpiquet, ten westen van Cean in NormandiŽ. Doel was de beoogde Duitse terugtocht naar het zuidwestelijk gelegen Evrecy te blokkeren. Echter op luchtfoto's was een hevige Flak concentratie in dit gebied waarneembaar en er werd rekening gehouden met een hoog aantal slachtoffers. Echter, de positieve voortgang in de gevechten om Cean maakten definitief een einde aan dit plan.
Regiment
Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.
Tactical
Tactic betekent taktiek. De werkelijke uitvoering van het militaire bedrijf. De Amerikanen gebruikten de term Tactical ook om luchtmacht onderdelen aan te duiden die aanvallend optraden, zoals jagers en jachtbommenwerpers. Dit in tegenstelling tot Strategical, waarmee bommenwerper eenheden werden aangeduid.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De omgeving van Caen.
(Bron: Stacey, The Victory Campaign)


Een Halifax boven brandend Caen.
(Bron: Wikimedia Commons)


De vernietigde stad Caen.
(Bron: Wikimedia Commons)

Informatie

Artikel door:
Jeroen Koppes
Geplaatst op:
13-11-2010
Laatst gewijzigd:
29-06-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.