Operatie Catapult: strijd tussen bondgenoten

De eerste fase van Operatie Catapult

Ten tijde van de Franse capitulatie lagen de Franse oorlogsschepen verspreid over een groot aantal havens. Zij lagen onder andere in Zuid-Engeland en AlexandriŽ, Brits Egypte. In Frans Senegal lag het bijna voltooide slagschip Richelieu maar de grootste concentratie Franse oorlogsschepen lag in de Frans Algerijnse haven Mers-el-Kebir vlakbij de stad Oran. De Britten wilden alle Franse schepen op de verschillende locaties neutraliseren in een zo kort mogelijk tijdsbestek. De gezamenlijke plannen werden Operatie Catapult genoemd.

De Britse Vice Admirals Sir Andrew Cunningham, de Commander Mediterranean Forces, en Sir James Somerville, commandant van Force H, de westelijke Middellandse Zeevloot, waren het niet eens met de plannen voor Operatie Catapult. Zij waren beiden bang dat de neutralisatie van de Franse vloot van de Franse bondgenoot een vijand zou maken en dat de hele wereld vervuld zou raken van anti Brits sentiment. Somerville deed Churchill nog een voorstel om de Franse schepen uit te laten varen en dan op zee op te laten brengen door de Britse oorlogsvloot zonder geweld te gebruiken. Dit voorstel werd echter van tafel geveegd door de Britse Prime Minister.

In de vroege ochtend van 1 juli telegrafeerde de Britse Admiraliteit naar Gibraltar met de melding dat Force H zich gereed moest maken om Operatie Catapult uit te voeren. Force H bestond uit de slagkruiser HMS Hood, vlaggenschip van Vice Admiral Somerville, de slagschepen HMS Resolution en HMS Valiant en het moderne vliegdekschip HMS Ark Royal onder escorte van de kruisers HMS Arethusa en HMS Enterprise. Dit eskader werd verder beschermd door de elf torpedobootjagers HMS Faulknor, HMS Foxhound, HMS Fearless, HMS Forester, HMS Foresight, HMS Escort, HMS Keppel, HMS Active, HMS Wrestler, HMS Vidette en HMS Vortigern en de twee onderzeeboten HMS Proteus en HMS Pandora.

De eerste fase van Operatie Catapult speelde zich af in de nacht van 3 juli 1940 in de zuid Engelse havens waar de Franse schepen overvallen werden door Britse mariniers. De schildwachten werden uitgeschakeld waarna de rest van de bemanningen aan dek werd geroepen. De Fransen waren totaal verrast en boden weinig tegenstand. Op deze manier werden in Portsmouth de kruiser Courbet, de torpedobootjagers Lťopard, Chevreuil, Savorgnan de Brazza en Pollux en een groot aantal andere, kleinere vaartuigen overmeesterd. In Plymouth ondergingen de kruiser Paris, de destroyer Triomphant en een aantal kleinere vaartuigen hetzelfde lot. Alleen op de grote onderzeeboot Surcouf boden de Fransen heftig verzet wat resulteerde in een vuurgevecht en ťťn Franse en twee Britse doden. In Sheerness en Falmouth werden enkele kleinere Franse oorlogsschepen overvallen. Na de neutralisatie van hun schepen kregen de Franse bemanningsleden de keuze om dienst te nemen in de Royal Navy of geÔnterneerd te worden. Slechts een enkeling besloot om in Britse dienst te gaan en zo kwamen bijna 12.000 Franse zeelieden in kampen terecht in de buurt van Liverpool waar zij behandeld werden als krijgsgevangenen.

Vice Admiral Cunningham had in de vroege ochtend van die derde juli zijn eskader slagschepen bestaande uit HMS Warspite (vlaggenschip), HMS Malaya, HMS Barham, HMS Ramillies en HMS Royal Sovereign verzameld voor de haven van AlexandriŽ, Egypte. Dit eskader werd bijgestaan door het oude vliegdekschip HMS Eagle en geŽscorteerd door een flottielje torpedobootjagers. In de haven bevond zich het Franse eskader Force X. onder bevel van Admiraal Renť-Emile Godfroy bestaande uit het slagschip Lorraine, de kruisers Suffren, Tourville, Duquesne en Duguay-Trouin, de drie torpedobootjagers Fortunť, Basque en Forbin en de onderzeeboot Protťe. Om 09:00 begaf Godfroy zich aan boord van HMS Warspite waar hij een brief ontving met daarop drie voorstellen:

  • De Franse oorlogsschepen worden met een vrijwillige bemanning ter beschikking gesteld van de Royal Navy.
  • De Franse schepen worden onder Brits toezicht ontwapend.
  • De Franse oorlogsbodems worden tot zinken gebracht.
De Franse Admiraal kreeg voldoende bedenktijd en de gelegenheid te overleggen met de Franse Admiraliteit onder leiding van Admiraal Le Luc.

Definitielijst

capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.
Operatie Catapult
Operatie ter vernietiging van de Franse vloot in Noord-Afrika door de Britse marine in juli 1940.
slagschip
Zwaar gepantserd oorlogsschip met geschut van zeer zwaar kaliber.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Force de Raide in Mers-el-Kebir met links de slagschepen en rechts de torpedobootjagers.
(Bron: Courtesy of Michael W. Pocock)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
28-02-2010
Laatst gewijzigd:
19-11-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.