Nederlandse mijnenvegers

Inleiding

Inhoudsopgave

De Russisch-Japanse oorlog van 1904 tot 1905 was de eerste oorlog waarbij veel schepen verloren gingen door zeemijnen. Zowel door de Russen als de Japanners werd de mijn op grote schaal ingezet en in beide kampen werden hierdoor grote verliezen geleden. Naar aanleiding van deze bevindingen richtten alle belangrijke marines in de wereld een mijnendienst op. De Koninklijke Marine deed dit in 1907. In 1910 werden de eerste mijnenleggers ontworpen en gebouwd.

Naast het mijnenleggen was het ruimen van mijnen zeer belangrijk. Het stoomloodsvaartuig Hr. Ms. Frans Naerebout was in 1909 het eerste schip dat werd gebruikt voor zogenaamde mijnenvisoefeningen. In 1910 werd het tweede mijnenvisvaartuig, Hr. Ms. Heimdall in dienst gesteld. Het mijnenvissen bestond uit het binnenhalen van drijvende contactmijnen, die met staalkabels aan een anker vastzaten, waarna ze gedemonteerd werden.

Dit was zeer gevaarlijk werk en er werd snel gezocht naar andere mogelijkheden. Die werden gevonden door veegtuigen te gebruiken die bestonden uit gevlochten kabels die achter een aangepast schip gesleept werden en op een bepaalde diepte werden gehouden door drijvers. Op de kabels waren klauwen bevestigd die door middel van snijwerktuigen of kleine explosieve ladingen de mijnkabels konden doorsnijden. De mijnen kwamen dan bovendrijven waarna ze met mitrailleurvuur tot ontploffing of tot zinken werden gebracht. Deze in de jaren 20 en 30 doorontwikkelde en gestandaardiseerde, veegtuigen zijn algemeen bekend als Oropesa-tuigen en waren tot in de jaren 80 in gebruik bij de Westerse marines.

Vanaf 1918 werden vier sleepboten omgebouwd tot mijnenveger: Hr. Ms. M1 t/m M4. Tien jaar later werden de eerste mijnenvegers als zodanig ontworpen en gebouwd. Dit werden Hr. Ms. A, B, C en D. Net als de acht mijnenvegers van de Jan van Amstel-klasse, die vanaf 1937 op stapel gezet werden, waren alle genoemde schepen gebouwd van staal omdat de magnetische mijn nog een onbekend begrip was.

De Duitsers gebruikten vanaf 1939 massaal magnetische mijnen. Deze, op de bodem rustende objecten, kwamen tot ontploffing als een magnetisch veld, in de vorm van een stalen schip, passeerde. Vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog werd bovendien de akoestische mijn vaak ingezet. Deze eveneens op de bodem gelegde mijnen explodeerden als een verdragend geluid onder water, zoals dat van een scheepsschroef, werd opgevangen. Deze nieuwe uitvindingen vroegen om nieuwe vormen van bestrijding. In Groot-BrittanniŽ werd hiertoe een groot aantal eenvoudige houten motormijnenvegers gebouwd die uitgerust konden worden met LL-tuig tegen magnetische en Hammerblock-tuig tegen akoestische mijnen. In totaal zijn 19 van dergelijke vaartuigen door de Nederlandse marine overgenomen.

Alle Nederlandse mijnenvegers kregen de beschikking over herkenningstekens per divisie en individuele identificatietekens (zie identificatie Nederlandse (hulp-)mijnenvegers).

Definitielijst

divisie
Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
Hammerblock-tuig
Mijnenveegtuig tegen akoestische mijnen. Een pneumatische hamer in een kegelvormige container werd door een mijnenveger voortgetrokken aan een lange kabel met een drijver. Het geluid van de hamer bracht de mijn tot ontploffing.
LL-tuig
Mijnenveegtuig tegen magnetische mijnen. Een lange kabel, voortgetrokken door een mijnenveger. werd onder hoogspanning gebracht en verstoorde het magnetisch veld van de mijn die hierdoor tot ontploffing kwam.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De A-klasse stalen mijnenveger Hr. Ms. B.
(Bron: Wikipedia.org)


Hr. Ms. Frans Naerebout, de eerste Nederlandse mijnenveger
(Bron: Peter Kimenai Go2War2)


De Duiveland-klasse motormijnenveger Hr. Ms. Overflakkee.
(Bron: Peter Kimenai Go2War2)


Uitdraaien van het Oropesa-tuig aan boord van een mijnenveger.
(Bron: Peter Kimenai Go2War2)


Het zogenaamde Hammerblock tegen akoestische mijnen.
(Bron: Peter Kimenai Go2War2)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
07-07-2010
Laatst gewijzigd:
23-02-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.