Jan Berlijn, ontsnapt uit de Arbeidsdienst

Inleiding

Inhoudsopgave

Toen op 10 mei 1940 de oorlog uitbrak was het voor mij als 14 jarige het einde van de onbezorgde jeugdjaren die ik in Kralingen heb genoten. Met vader, moeder, twee zusjes, een broertje, een kostganger en een neefje woonden wij in de Assendelftstraat 36 a.

Het was een dolle toestand die we nu meemaakten, want wie had er nu aan gedacht dat ons land betrokken zou raken in een oorlog. De eerste wereldoorlog was ons toch ook voorbij gegaan.

De eerste dagen moesten we dus wennen aan vele overvliegende Duitse vliegtuigen, vele knallen die we hoorden, soms wel dreunen zoals toen de kazerne van de mariniers door Stukaís werd gebombardeerd. Ook hoorden we regelmatig knallen die naar later bleek, door ons geschut uit het Kralingse bos kwamen. Vliegveld Waalhaven dat door de Duitsers bezet was werd door onze artillerie beschoten.

Ik studeerde in de ULO-school aan de Gashouderstraat en was aan het derde, laatste leerjaar bezig. De eerste oorlogsdag was voor iedereen even wennen want het gehele leven had paniekerige toestanden teweeg gebracht. Ik ging toch maar naar school. Daar hoorden wij dat er voorlopig geen lessen gegeven zouden worden. We moesten alle leerboeken die wij in ons kastje in de schoolbank hadden liggen mee naar huis nemen om thuis als dat mogelijk was verder te leren. We zouden wel horen wanneer we weer naar school konden komen. Het was een heel gesjouw met die boeken.

De pinksterdagen die op de eerstvolgende zondag en maandag gevierd zouden worden gingen nu voorbij als gewone dagen. Het waren nu zeker geen feestdagen. Het was wel mooi weer en dus ook op 14 mei, toen het luchtalarm weer eens te horen was. We hoorden nu een massaal gedreun van vliegtuiggeluiden, die heel hard en steeds indringender op ons af kwamen en het beangstigde ons hevig toen ook vele ontploffingen steeds dichterbij kwamen. Vader schreeuwde dat we op de trap moesten gaan zitten. Nauwelijks hadden we op de traptreden plaats genomen toen we een verschrikkelijke harde ontploffing hoorden waardoor onze buitendeur open werd geblazen en we ontzettend veel glasgerinkel hoorden. Een scherpe kruitlucht werd het huis nu in geblazen. Toen we nadat de ontploffingsgeluiden wat afzwakten naar buiten gingen en in een laag glasscherven liepen, zagen we dat tegenover ons een tweetal panden met de grond gelijk waren gekomen door de vreselijke klap die wij hadden gehoord. Een grote blauwe steekvlam kwam door de nog zichtbare daken omhoog. Volgens mij gebruikten de Duitsers dus ook brandbommen.

Het bombardement was uiteindelijk door de vele branden die daardoor ontstonden de oorzaak dat ook ons huis later in vlammen op zou gaan. [Lees ook: herinneringen aan het bombardement op Rotterdam]

Om kort te gaan, want ik moet toch naar 15 november 1944, zijn we na enkele weken logeren bij schoonzus Nel aan de Ďs Gravenweg, gaan wonen in de Provenierstraat 49 a. Daar hebben we tijdens de oorlog vele oorlogsperikelen meegemaakt. In andere verhalen kom ik wel terug op die tijd.

In 1944 werd ik opgeroepen voor in dienst te treden van de ďNederlandsche ArbeidsdienstĒ. Ik was toen 18 jaar. Daar ben ik in september uit gevlucht met meeneming van een dienstfiets en valse papieren die ik zelf had opgesteld op papier van de NAD en daarop heb ik de handtekening van de Commandant vervalst. In de Hongerwinter (1944/1945) heb ik een uitvoerig verslag gemaakt van de 2Ĺ dag die ik nodig had om thuis te komen. Dat verslag kunt u op de volgende paginaís lezen.

Definitielijst

artillerie
Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
eerste wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Hongerwinter
Benaming voor de winter van 1944Ė1945 in Nederland. Noord Nederland was nog niet bevrijd van de Duitse bezetting en werd geteisterd door een stagnerende energievoorziening, voedseltekorten en een zeer koude winter.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Jan Berlijn op 14-jarige leeftijd.


Een actuele foto op 85-jarige leeftijd.


De reis van Dwingeloo naar Rotterdam die Jan Berlijn in 1944 maakte.

Informatie

Geplaatst door:
Redactie Go2War2.nl
Geplaatst op:
24-09-2010
Laatst gewijzigd:
22-05-2013
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.