Onderzeeboten van de O 21-klasse

Hr. Ms. O 24

Hr. Ms. O 24 werd op 13 mei 1940 eveneens vervroegd in dienst gesteld. LTZ 1 G.B.M. van Erkel werd aangewezen als commandant en kreeg de moeilijke opdracht om de onderzeeboot, die nog nooit gevaren of gedoken had, over te brengen naar Engeland. Tegelijkertijd met zusterschip Hr. Ms. O 23 verliet de O 24 de Nieuwe Waterweg en ging bij het eerste daglicht op 14 mei onder water. Er ontstonden echter al vrij snel enkele lekken zodat de onderzeeboot naar de oppervlakte gedwongen werd. Ondanks de problemen kwam de O 24 diezelfde dag nog aan in Engeland. Samen met Hr. Ms. O 23 werd de O 24 afgebouwd op de werf van John Thornycroft te Southampton. Op 14 juli werd commandant Van Erkel afgelost door LTZ 1 O. de Booy. Eind augustus 1940 waren de afbouwwerkzaamheden aan de O 24 gereed en vertrok de nieuwe onderzeeboot naar Rothesay, Schotland, om op te werken.

Vanaf september 1940 werd Hr. Ms. O 24 ingedeeld bij de 9th Submarine Flotilla en onder Brits operationeel bevel gesteld. Tot eind 1940 voerde Hr. Ms. O 24 een aantal oorlogspatrouilles uit in de Noordzee en voor de Noorse kust, maar werd niet in de gelegenheid gesteld om vijandelijke schepen tot zinken te brengen. Vanaf begin 1941 werd de Nederlandse onderzeeboot ingedeeld bij de 8th Submarine Flotilla en gestationeerd in Gibraltar. Van hier uit werden vooral konvooidiensten uitgevoerd. De eerste oorlogspatrouille van Hr. Ms. O 24 bij ItaliŽ zou ook haar eerste succes brengen. Op 12 juni 1941 bracht Hr. Ms. O 24 de Italiaanse tanker Fianona van 6.660 ton tot zinken. De Nederlandse onderzeeboot was een week daarvoor vertrokken uit Gibraltar en had post gevat in de Golf van Genua. Hiermee was Hr. Ms. O 24 de eerste Nederlandse onderzeeboot, in de geschiedenis van de Koninklijke Marine en de Nederlandse Onderzeedienst, die een vijandelijk schip tot zinken bracht. Op de avond van de 12e bracht de O 24 de Italiaanse hulppatrouilleboot Carloforte van 143 ton met kanonvuur tot zinken. De Nederlandse onderzeeboot had het Italiaanse hulpvaartuig op 36 zeemijlen ten noordwesten van Gorgona onderschept.

Tijdens een volgende patrouille werd, op 6 augustus 1941, het Italiaanse koopvaardijschip Bombardiere van 613 ton door de O 24 met torpedo`s tot zinken gebracht. De volgende dag viel de Nederlandse onderzeeboot de Italiaanse schoener Margherita Madre van 296 ton aan met het dekkanon op 15 zeemijlen van Anzio, ten zuiden van Rome. Het houten zeilschip met hulpmotor verdween om 21:30 uur in de golven van de Tyrrheense Zee, slechts enkele mijlen verwijderd van de plaats waar de Bombardiere hetzelfde lot had ondergaan.

De volgende oorlogspatrouille van Hr. Ms. O 24 was eveneens succesvol. De onderzeeboot was op 28 augustus 1941 vertrokken vanaf haar basis in Gibraltar en viel op 6 september de Italiaanse trawler Carla van 347 ton aan die was omgebouwd tot bewakingsvaartuig. De beide afgevuurde torpedo`s misten maar door kanonvuur van de O 24 werd de trawler dermate zwaar beschadigd dat deze bij La Spezia aan de grond gezet en opgegeven werd. Drie dagen later werd op het Italiaanse vrachtschip SS Italo Balbo van 5.114 ton een enkele torpedo afgevuurd die doel trof. Het schip zonk 10 zeemijlen ten noordwesten van het eiland Elba waarna de O 24 langere tijd diep moest duiken om aan de dieptebommen van het escorte van het vijandelijke schip te ontkomen. Na deze patrouille zou Hr. Ms. O 24 er nog twee uitvoeren, die echter niet succesvol werden, voordat de boot in december terugkeerde naar Groot-BrittanniŽ voor onderhoud.

Tijdens de onderhoudsperiode in Dundee nam LTZ 1 W.J. de Vries, op 3 maart 1942, de bevelvoering over Hr. Ms. O 24 op zich. Op 20 juli 1942 vertrok de Nederlandse onderzeeboot via Simonstown, Zuid-Afrika, naar Colombo, Ceylon, waar de boot een van de eenheden van de British Eastern Fleet werd. Het zou vier oorlogspatrouilles in Straat Malakka en tot 21 februari 1943 duren voordat Hr. Ms. O 24 weer een succesvolle aanval op een vijandelijk schip kon doen. Op die dag werd de Japanse kustvaarder Bandai Maru van 165 ton door kanonvuur van het Nederlandse schip tot zinken gebracht bij de Salang Eilanden, ten westen van Sumatra. Tijdens een volgende patrouille vuurde Hr. Ms. O 24 vier torpedo`s af op het Japanse passagiersschip Chosa Maru van 2.538 ton dat was omgebouwd tot hulpmijnenlegger. Eťn van de torpedo`s was een voltreffer en het Japanse schip zonk bij Penang aan de westkust van Brits MaleisiŽ.

Na nog een aantal oorlogspatrouilles waarbij geen vijandelijke schepen tot zinken werden gebracht, vertrok Hr. Ms. O 24 op 20 december 1943 via het Suez Kanaal, Gibraltar en Bermuda naar Philadelphia in de Verenigde Staten voor groot onderhoud. Deze ingrijpende onderhouds- en moderniseringsperiode zou tot midden augustus 1944 duren waarna nog een aantal weken van opwerken volgden. Op 21 september arriveerde de Nederlandse onderzeeboot in Holy Loch, Schotland. Op 25 oktober 1944 werd LTZ 1 P.J.S. de Jong, de latere minister van defensie en premier, de nieuwe commandant van Hr. Ms. O 24. Onder zijn bevelvoering vertrok de O 24 op tweede kerstdag 1944 naar AustraliŽ. Na aankomst van de Nederlandse onderzeeboot in Fremantle, West-AustraliŽ, werd deze onder Amerikaans operationeel bevel gesteld. Op 7 april 1945 vertrok Hr. Ms. O 24 voor een oorlogspatrouille die haar naar de zuidwestkust van Sumatra zou brengen. Het laatste succes voor Hr. Ms. O 24 zou een kleintje worden. Op 14 april beschoot de onderzeeboot met haar dekkanon de Japanse vissersboot Goenoeng van 40 ton die daarop zonk onder de kust van Zuid-Sumatra.

Na de capitulatie van Japan, op 15 augustus 1945, werd Hr. Ms. O 24 gestationeerd in Tandjong Priok, de havenstad van Batavia, Java. In april 1946 keerde de O 24 terug naar Nederland en ging in groot onderhoud op de Rijkswerf Willemsoord te Den Helder. Vanaf 1 december 1947 werd de onderzeeboot gebruikt als opleidingsschip en was van oktober 1948 tot april 1949 gestationeerd in Willemstad, CuraÁao. In 1962 werd de O 24 definitief buiten dienst gesteld en in juni 1963 voor sloop verkocht aan de firma Hilltrade te Rotterdam en vervolgens ontmanteld in Vlissingen.

Definitielijst

capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Tewaterlating van Hr. Ms. O 24 op 18 maart 1940 bij de RDM.
(Bron: Shipmotions)


Hr. Ms. O 24 op zee tijdens de Tweede Wereldoorlog.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


De Italiaanse tanker Fianona was het eerste vijandelijke schip dat door een Nederlandse onderzeeboot tot zinken werd gebracht.
(Bron: Wrecksite)


Het Japanse passagierschip Chosa Maru was omgebouwd tot hulpmijnenlegger en werd tot zinken gebracht door Hr. Ms. O 24.
(Bron: Wrecksite)


Hr. Ms. O 24 vaart de Waalhaven in Rotterdam binnen in 1945.
(Bron: Defensie.nl)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
16-04-2011
Laatst gewijzigd:
23-03-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.