Nederlandse bewakingsvaartuigen

Stoomloodsvaartuigen

Hr. Ms. BV 16

(ex Stoomloodsvaartuig No. 4, Hr. Ms. Hellevoetsluis)

Bouwwerf:Rijkswerf te Amsterdam 1905
Grootste lengte:41,8 meter
Grootste breedte:7,3 meter
Waterverplaatsing:461 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:525 pk
Maximale snelheid:8 knopen
Bemanning:15 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Het Stoomloodsvaartuig No. 4 Hellevoetsluis opereerde tijdens de Eerste Wereldoorlog als bewakingsvaartuig Hr. Ms. Hellevoetsluis. Het stoomloodsvaartuig werd in augustus 1939 weer ingericht als bewakingsvaartuig en als Hr. Ms. BV 16 in dienst gesteld en gestationeerd in IJmuiden. Op 17 mei 1940 week het vaartuig uit naar Groot-BrittanniŽ en werd als bewakingsvaartuig opgenomen in de Royal Navy. Op 30 november van dat jaar werd Hr. Ms. BV 16 door kanonvuur van de Duitse torpedobootjager Richard Beitzen tot zinken gebracht bij Star Point ten zuidoosten van Plymouth, Zuid-Engeland.

Hr. Ms. BV 17

(ex Stoomloodsvaartuig No. 5)

Bouwwerf:Rijkswerf te Amsterdam 1906
Grootste lengte:41,8 meter
Grootste breedte:7,3 meter
Waterverplaatsing:461 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:525 pk
Maximale snelheid:8 knopen
Bemanning:15 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Stoomloodsvaartuig No. 5, zusterschip van Stoomloodsvaartuig No. 4, werd in augustus 1939 ingericht als bewakingsvaartuig en door commandant LTZ 2 F. B. van den Berkhof in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 17. Het schip opereerde op de Noordzee en langs de Noordzeekust met als basis IJmuiden. Op 14 mei 1940 werd het schip in de haven van deze stad door de Duitsers verlaten aangetroffen en door hen in beslag genomen. Op 1 januari 1942 werd het bewakingsvaartuig opgenomen in de Kriegsmarine en in dienst gesteld als Hilfsminensuchboot (hulpmijnenveger) M3630. Op 14 maart 1944, tijdens werkzaamheden in het Kanaal bij Duinkerken, werd het vaartuig door Britse motortorpedoboten opgemerkt en beschoten. Hierbij is het schip verloren gegaan.

Hr. Ms. BV 18

(ex Stoomloodsvaartuig No. 16)

Bouwwerf:Rijkswerf Willemsoord te Den Helder 1924
Grootste lengte:46,5 meter
Grootste breedte:7,79 meter
Waterverplaatsing:584 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:950 pk
Maximale snelheid:10 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Dit stoomloodsvaartuig werd in augustus 1939 omgebouwd tot bewakingsvaartuig en in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 18. Na de Nederlandse capitulatie, op 14 mei 1940, viel het schip in Hoek van Holland in Duitse handen. Het werd bij de Kriegsmarine ondergebracht en in gebruik genomen als Hilfsminensuchboot M3800. Op 29 augustus 1944 werd het schip in gezonken toestand aangetroffen in Berck sur Mer (Le Havre), Frankrijk. Op 1 december 1945 werd het ex stoomloodsvaartuig gelicht en als oorlogsbuit aan de Sovjet-Unie toegewezen.

Hr. Ms. BV 19

(ex Stoomloodsvaartuig No. 17)

Bouwwerf:Rijkswerf Willemsoord te Den Helder 1924
Grootste lengte:46,5 meter
Grootste breedte:7,79 meter
Waterverplaatsing:584 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:950 pk
Maximale snelheid:10 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Net als zusterschip Stoomloodsvaartuig No. 16 werd Stoomloodsvaartuig No. 17 in augustus 1939 ingericht als bewakingsvaartuig. Het schip werd daarna in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 19. Het vaartuig opereerde op de Nieuwe Waterweg met als basis Hoek van Holland. Hier werd het bewakingsvaartuig op 14 mei 1940 door de Duitsers geconfisqueerd en vervolgens bij de Kriegsmarine in gebruik genomen als Hilfsminensuchboot M3440. In december 1942 werd het Nederlandse schip in Duitse dienst Vorpostenboot (patrouillevaartuig) V130 en in januari 1944 Vorpostenboot V801. Op 2 augustus van datzelfde jaar liep V801 bij Hoek van Holland op een mijn en zonk.

Hr. Ms. BV 19A

(ex Stoomloodsvaartuig No. 19)

Bouwwerf:Boele en Pot te Bolnes 1923
Grootste lengte:46,5 meter
Grootste breedte:7,79 meter
Waterverplaatsing:584 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:950 pk
Maximale snelheid:10 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Ook dit stoomloodsvaartuig was een zusterschip van Stoomloodsvaartuig No. 16 en werd eveneens in augustus 1939 verbouwd tot bewakingsvaartuig. Het schip werd door commandant LTZ 2 IJ. Smit in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 19A. Het bewakingsvaartuig opereerde op de Nieuwe Waterweg en langs de Noordzeekust met als basis Hoek van Holland. Op 11 mei 1940 vertrok Hr. Ms. BV 19A met 937 baren goud van de Nederlandsche Bank vanuit Rotterdam. Met zeeloods J. Drijver aan het roer ging het schip op weg naar de Noordzee voor een rendez-vous met de Britse torpedobootjager HMS Wild Swan die het goud over zou nemen en in veiligheid zou brengen. Tussen Maassluis en Vlaardingen liep het schip echter op een magnetische mijn en zonk. Hierbij kwamen 16 mensen om het leven onder wie 3 Britse zeelieden, commandant Smit en 13 andere bemanningsleden van Hr. Ms. BV 19A.

Half juni 1940 werd het schip in twee delen gelicht en vlak bij Maassluis tegen de dijk gezet. Daarna startten de Duitsers een bergingsoperatie om het goud op te vissen, die tot oktober 1940 zou duren. De bezetter kon 816 baren goud bergen. In 1946 en 1947 zijn nog eens 111 baren goud geborgen in opdracht van de Nederlandsche bank. De baggeraars die belast waren met de berging hadden er 4 verduisterd maar dit kwam uit en zij zijn voor deze diefstal opgepakt en berecht. Heden ten dage zijn er nog steeds 6 baren van 11 kilo goud vermist.

Hr. Ms. BV 30

(ex Stoomloodsvaartuig No. 8)

Bouwwerf:Rijkswerf te Amsterdam 1910
Grootste lengte:42,3 meter
Grootste breedte:7,3 meter
Waterverplaatsing:461 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:500 pk
Maximale snelheid:10,5 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Stoomloodsvaartuig No. 8 werd in augustus 1939 ingericht als bewakingsvaartuig en door commandant LTZ 2 R.W. Winkler in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 30. Het bewakingsgebied van het schip werden de Zeeuwse wateren en haar basis werd Vlissingen. Tegen de avond op 17 mei 1940 bevond Hr. Ms. BV 30 zich met een aantal andere schepen op de Wielingen toen zij aangevallen werd door Duitse vliegtuigen. Terwijl de Duitsers bommen afwierpen en de schepen met boordmitrailleurs bestookten verliet de bemanning van Hr. Ms. BV 30 het schip. Stoker P. Reynhoudt, loodskwekeling S. van Rees en matroos C. Heijkoop bleven echter aan boord. De laatstgenoemde kreeg de leiding omdat hij de oudste opvarende was. Ondanks herhaalde oproepen met de scheepstoeter kwam er verder niemand terug aan boord. Het drietal bracht vervolgens het schip veilig binnen in Zeebrugge, BelgiŽ. De drie werden later onderscheiden met het Bronzen Kruis met eervolle vermelding. In Zeebrugge kwam een welkome versterking aan boord in de vorm van een luitenant-ter-zee, vier matrozen en een stoker en het bewakingsvaartuig kon ontkomen naar Groot-BrittanniŽ. In Britse wateren deed het schip vervolgens dienst bij het loodswezen van de Royal Navy. In 1945 keerde het schip terug in Nederland en werd herdoopt in Altair. In 1950 kwam het stoomloodsvaartuig weer tijdelijk in dienst bij de Koninklijke Marine als radar oefenschip Hr. Ms. A803. In 1951 werd het schip gesloopt.

Hr. Ms. BV 31

(ex Stoomloodsvaartuig No. 7)

Bouwwerf:Rijkswerf te Amsterdam 1910
Grootste lengte:41,8 meter
Grootste breedte:7,3 meter
Waterverplaatsing:461 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:500 pk
Maximale snelheid:10,5 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Net als zusterschip Stoomloodsvaartuig No. 8 werd Stoomloodsvaartuig No. 7 in augustus 1939 omgebouwd tot bewakingsvaartuig. Het schip werd in dienst gesteld bij de Koninklijke Marine als Hr. Ms. BV 31 door commandant LTZ 2 E.P. de Lint. Hr. Ms. BV 31 werd gestationeerd in Vlissingen en de Zeeuwse wateren werden haar als operatiegebied toegewezen. Na de capitulatie van Zeeland, op 17 mei 1940, trachtte het schip te ontkomen naar Groot-BrittanniŽ samen met Hr. Ms. BV 41 en Hr. Ms. Bath I. De bewakingsvaartuigen werden door Duitse vliegtuigen aangevallen en door de bemanningen verlaten. BV 31 dreef in de Wielingen, bij Cadzand, op een magnetische mijn en verging.

Hr. Ms. BV 32

(ex Stoomloodsvaartuig No. 12)

Bouwwerf:Rijkswerf te Amsterdam 1915
Grootste lengte:42,3 meter
Grootste breedte:7,23 meter
Waterverplaatsing:488 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:525 pk
Maximale snelheid:10,5 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Hr. Ms. BV 32 werd door commandant LTZ 2 J.A. Saarloos in dienst gesteld nadat het schip in augustus 1939 ingericht was als bewakingsvaartuig. Het voormalige stoomloodsvaartuig opereerde in Zeeuwse wateren met als basis Vlissingen. Op 17 mei 1940 viel het schip in Duitse handen en werd tot oorlogsbuit verklaard. Op 8 augustus werd het schip onder gebracht bij het Lazarett Verband als LAZ 1. Op 1 januari 1941 ging het schip over naar de Zeereddingsdienst als ZRD 1 om vervolgens, op 19 mei 1941, overgeboekt te worden naar de Kriegsmarine als HI 14 en vanaf juni 1941 als H 855. Later werd het schip gebruikt als Vorpostenboot V 1339, later V 1417. Op 17 januari 1945 is het Nederlandse schip in Duitse dienst gezonken op de Noordzee.

Hr. Ms. BV 33

(ex Stoomloodsvaartuig No. 9)

Bouwwerf:Rijkswerf te Amsterdam 1911
Grootste lengte:42,3 meter
Grootste breedte:7,23 meter
Waterverplaatsing:461 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:500 pk
Maximale snelheid:10,5 knopen
Bemanning:19 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanon

Stoomloodsvaartuig No. 9 was een zusterschip van de stoomloodsvaartuigen 7 en 8 en werd evenals deze schepen in augustus 1939 ingericht als bewakingsvaartuig. Daarna werd het schip door commandant LTZ 2 A.M. van Oosterhout in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 30. Het schip was gestationeerd in Vlissingen en kon van daaruit op 17 mei 1940, via BelgiŽ, uitwijken naar Groot-BrittanniŽ. Het schip deed daarna dienst bij de Royal Navy als loodsboot onder de naam Achterop. Na de oorlog keerde het stoomloodsvaartuig terug naar Nederland en werd herdoopt in Regulus. In 1950 kwam het weer in dienst bij de Koninklijke Marine als radar oefenschip Hr. Ms. A819. In 1952 werd het schip voor sloop verkocht.

Definitielijst

capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
kanon
ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
radar
Engelse afkorting met als betekenis: Radio Detection And Ranging. Systeem voor het met elektromagnetische golven vaststellen van de aanwezigheid, afstand, snelheid en richting van voorwerpen als schepen, vliegtuigen, enz.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Stoomloodsvaartuig No. 4 werd Hr. Ms. BV 16.
(Bron: P. Kimenai Go2war2)


Zusterschip Stoomloodsvaartuig No. 5 werd Hr. Ms. Bewakingsvaartuig (BV) 17.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


Stoomloodsvaartuig No. 19 werd in 1939 omgebouwd en in dienst gesteld als Hr. Ms. BV 19A.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


Het wrak van Hr. Ms. BV 19A werd in juni 1940 in twee delen gelicht.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


Stoomloodsvaartuig No. 9 werd Hr. Ms. BV 33.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-09-2011
Laatst gewijzigd:
01-06-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.