Zware tank IS-serie

IS-1 model 1943

Inhoudsopgave

Inleiding

De IS (Iosif Stalin - 'Joseph' is de verengelsing van 'Iosif') zware tank serie was het antwoord van de Sovjets op de nieuwe generatie Duitse tanks aan het front in 1944, zoals de Tiger I, de Panther en de Tiger II tank. Tussen 1943 en 1945 werden drie verschillende varianten in deze serie (IS-1, IS-2 en IS-3) ontworpen en gefabriceerd. In tegenstelling tot de IS-1 en IS-2 is de IS-3 nooit aan het front ingezet tegen het Duitse leger.

IS-1 model 1943

In de herfst van 1942 werd in het Rode Leger en de Sovjet- overheid geaccepteerd dat de KV-zware tank serie technisch en tactisch gezien niets bijdroeg. De veel lichtere T-34 tank was op alle fronten beter dan de KV-1 zware tank. In september 1942 verscheen de Duitse Panzerkampfwagen Tiger Ausf. E (“Tiger”) aan het Leningradfront en het werd al snel duidelijk dat de KV-1 tank niet opgewassen was tegen deze tank, die veel zwaarder bewapend was. Kortom, de Sovjets moesten een tank ontwikkelen die tegen dit monster opgewassen was. Aan de SKB-2 (Speciale Ontwerp Bureau-2) onder supervisie van generaal Zh. Kotin in de Tankograd tractorfabriek (CHTZ) in Chelyabinsk werd de taak gegeven om met een verbeterde versie van de KV tank te komen. Dit team kwam uiteindelijk met de prototype KV-13 en daaruit werd de KV-85 tank geboren, die in de herfst van 1943 voor het eerst werd geproduceerd.

In de tussentijd werd in januari 1943 een Tiger tank bij Leningrad veroverd op de Duitsers en deze werd naar Moskou gebracht voor een technische inspectie. De vernietigende conclusie die de Sovjets uit deze inspectie trokken was dat er een compleet nieuwe zware tank nodig was om de generatie zware Duitse tanks van nu en die van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Aan generaal Kotin (die ook het bureau leidde dat bezig was met de ontwikkeling van de KV-85) werd het bevel gegeven om met een concept te komen van een nieuwe zware tank. Kotin splitste het ontwerpteam in tweeën en gaf het eerste team de opdracht om door te gaan met de ontwikkeling van de verbeterde versie van de KV-tank en beval het tweede team (bureau “IS” naar Joseph V. Stalin vernoemd) om met een prototype van een nieuwe zware tank te komen. Bureau “IS” werd geleid door Nikolai Shashmurin en bestond uit een aantal ervaren ontwerpers, zoals: A.S. Yermolayev, L. Sychev en N. Rybin. Het nieuwe tankproject werd de codenaam “izdeliye 237” (object 237) gegeven.

In de eerste fase van het ontwerpproces werd de veroverde Tiger tank blootgesteld aan vuur van het 76mm tankkanon (gebruikmakend van nieuwe ammunitie), de 122mm houwitser, het 85mm 52-K model 1939 luchtafweerkanon en het 122mm korpskanon. Zowel het 85mm 52-K model 1939 luchtafweerkanon als het 122mm korpskanon scoorden goed tegen de bepantsering van de Tiger en er werd onmiddellijk bevel gegeven aan het Centrale Artillerie Ontwerp Bureau van generaal F. Petrov in Sverdlovsk om te experimenteren met 85mm luchtafweergeschut in tanks. Het ontwerp van de ‘izd. 237’ was een combinatie van de KV-13 (het prototype voor de KV-85) en de KV-1S met toevoegingen van nieuwe technische elementen. Zo werd er een geschutskoepel gebruikt die vrijwel identiek was aan die van de KV-S maar die wel voorzien was van een dikkere bepantsering en een verbeterd gezichtsveld. De romp was grotendeels afkomstig van het ontwerp van de KV-13 prototype, maar dan wel met een gemoderniseerde motorruimte en een meer betrouwbaar versnellingsmechanisme. Het “IS” bureau begon in juni 1943 met de prototype fase van de ‘izd.237’. Met de introductie van de Duitse Panther tank in de zomer van 1943 bereikte de roep om betere en zwaardere tanks bij de Sovjets een climax. Aangezien de nieuwe ‘izd. 237’ zware tank niet voor het einde van het jaar klaar kon zijn werd er een noodmaatregel ondernomen door de nieuwe tankkoepel die oorspronkelijk ontwerpen was voor de ‘izd. 237’ te plaatsen op een KV-1S romp. Het resultaat kreeg de naam: KV-85. De KV-85 was dus praktisch gezien een tijdelijke oplossing om de technische kloof gedeeltelijk te verkleinen tussen het Duitse en Rode Leger totdat de ‘izd. 237’ (de toekomstige ‘IS-85’) op het strijdtoneel verscheen.

In augustus 1943 werden zowel de KV-85 als de ‘izd.237’ gedemonstreerd in aanwezigheid van Stalin en de leden van de GKO op de Kubinka testbasis. Stalin gaf het bevel om meteen met de productie van de KV-85 te beginnen en om de ‘izd.237’ zo snel mogelijk klaar te stomen voor productie. Pogingen om de ‘izd.237’ productieklaar te maken begonnen in september 1943 maar ondervonden vertraging vanwege problemen met het chassis en met de verbeterde wielophanging. Daarnaast werd de productie van de izd.137 vertraagd omdat het net ontwikkelde D-5T 85mm kanon teleurstellende resultaten behaalde tijdens schiettesten op buitgemaakte Tiger tanks in Chelyabinsk. De ingenieurs van het bureau “IS” moesten dus op zoek naar een betere bewapening voor de izd.237 tank. In eerste instantie werd overwogen om het net ontwikkelde D-10 100mm kanon te gebruiken, maar aangezien het kanon nog niet gemaakt en getest was en het kaliber voorheen nog onbekend was in het Rode Leger, zou de ammunitietoevoer een groot probleem kunnen worden. De klok begon te tikken en de Sovjets konden het zich niet permitteren dat ze in deze cruciale periode op technisch gebied overschaduwd begonnen te raken door de vijand. Het 122mm korpsgeschut was reeds in gebruik bij het Rode Leger, dus werd dit kaliber gekozen als primaire bewapening voor het nieuw ontwerp: de izd.240.

In november 1943 werden de eerste IS-85 zware tanks (de door Stalin in augustus 1943 toegewezen naam voor de izd.237) geproduceerd en tegelijkertijd werd het project voor de ontwikkeling van de izd.140 goedgekeurd.

Het volgende schema geeft een overzicht van de IS-85/IS-1 productieaantallen per jaar:

1943: 67
1944: 40
Totaal: 107

De eerste IS-1 model 1943 tanks verschenen in september 1943 aan het front in de Oekraďne en werden ingedeeld bij de 1e, 8e en 13e Speciale Garde Zware Tank Doorbraak Regimenten. Meteen werd al duidelijk dat de tank kwetsbaar was voor Duitse lange afstandsgeschut. Dit geschut penetreerde niet altijd de bepanstering van de IS-1, maar de inslagen veroorzaakten wel vaak splintervorming in de tank waardoor de bemanning gewond raakte. De IS-1 tanks waren in de lente van 1944 verwikkeld in de zware strijd bij Starokonstantinov, Korsun-Shevshenkovskiy en Fastov station west in Kiev. Het 1e Speciale Garde Zware Tank Doorbraak Regiment was het eerste regiment dat met IS-1 zware tanks verwikkeld raakte in gevechten met Tiger tanks (503. Schwere Panzerabteilung) bij Starokonstantinov op 4 maart 1944. Het 85mm kanon van de IS-1 bleek echter niet optimaal te werken tegen de bepantsering van de Tiger. In het midden van 1944 werden alle IS-1’s teruggeroepen naar de fabriek om geconverteerd te worden tot IS-2 Stalin tanks.

Technische specificaties

Model: IS-1 model 1943
Gewicht: 44000kg (44 ton)
Bemanning: 4
Motor: V-2-IS (V2K), 12 cilinders, 513pk
Brandstof: 520 liter
350 liter (extern)
Snelheid: 37km/u op de weg
24km/u op het veld
Bereik: 250km op de weg
110-125km op het veld
Afmetingen:Lengte: 8,32m
Breedte: 3,25m
Hoogte: 2,9m
Bodemvrijheid: 0,47m
Bewapening: 1x A5-T85 85mm kanon
3x 7.62mm DT MGn
Bepantsering: Voorkant romp: 120mm
Zijkanten romp: 90mm
Achterkant romp: 60mm
Onderkant romp: 25mm
Bovenkant romp: 25mm
Koepel: 30-100mm
Productie: 107
Productieperiode: 1943-1944

Definitielijst

Artillerie
Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
houwitser
Ook bekend als Haubitze (Du) of Howitser (En). Houwitser is een krombaan geschut. Schiet dus met een kromme baan en heeft daardoor een minder grote reikwijdte. Deze kan voor een 155mm houwitser toch nog bij 18 km liggen
kaliber
De inwendige diameter van de loop van een stuk geschut, gemeten bij de monding. De lengte van de loop wordt vaak aangegeven in het aantal kalibers. Zo is bv de loop van het kanon 15/24 24 ×15 cm lang.
kanon
ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
Regiment
Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.
Rode Leger
Leger van de Sovjetunie.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De IS-85 zware tank.


Een IS-2 model 1944 in actie tijdens de slag om Boedapest.


Een schematische weergave van de IS-1 model 1943.

Bekijk video
Bekijk video

Russische documentaire over de IS-2 met originele opnames van het voertuig tijdens de oorlog.
(Bron: Youtube)

Informatie

Artikel door:
Kaj Metz
Geplaatst op:
08-10-2011
Laatst gewijzigd:
24-12-2011
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.