Mengele, Josef

Tweelingenonderzoek

Behalve zijn interesse voor kleine mensen en voor mensen met andere zeldzame lichamelijke afwijkingen, ging Mengeles belangstelling ook uit naar tweelingen. In het voorjaar van 1944 begon hij te experimenteren met tweelingen. Hij werd hiertoe vermoedelijk aangezet door Otmar Verschuer, die zelf naam had gemaakt op het gebied van tweelingenonderzoek. Mengele zag in dit onderwerp waarschijnlijk kans om hogerop te komen op de wetenschappelijke ladder. Het is wel eens gesuggereerd dat het zijn bedoeling was om de genetische code voor de geboorte van tweelingen te ontdekken, zodat het Arische ras zich sneller zou kunnen vermeerderen, maar dat lijkt ver gezocht. Een aannemelijkere reden is dat volgens Verschuer erfelijke invloeden het beste bestudeerd konden worden op tweelingen. In plaats van twee verschillende mensen met elkaar te vergelijken, konden twee ogenschijnlijk identieke personen vergeleken worden. “In de wereldgeschiedenis van de geneeskunde was dit een uniek fenomeen”, zo verklaarde Mengeles assistent Myklós Nyiszli. “Twee broers overleden gelijktijdig, en het was mogelijk om op beiden autopsie te verrichten. Waar vindt men, onder normale omstandigheden, tweelingbroers die op dezelfde plek op hetzelfde tijdstip overlijden?”

Het waren vooral eeneiige tweelingen jonger dan 16 jaar die door Mengele gebruikt werden voor zijn experimenten. Hij zocht hen aanvankelijk uit in het zigeunerkamp en het familiekamp (Lager BIIb) in Birkenau, maar later selecteerde hij hen op het aankomstperron. De kinderen werden gescheiden van hun ouders, die meestal vergast werden. Alleen wanneer de kinderen erg jong waren, werd hun moeder in leven gehouden om voor hen te zorgen. De tweelingen stonden exclusief ter beschikking van Mengele. Hij liet hen onderbrengen in een ontruimde ziekenbarak in het zigeunerkamp en na de ontruiming van dit kamp werden ze overgebracht naar een speciale afdeling in het vrouwenkamp (Lager BIa). In tegenstelling tot de andere gevangenen werd hun hoofd niet kaalgeschoren en mochten ze hun eigen kleren aanhouden. Ze waren vrijgesteld van de dagelijkse selecties en hoefden geen dwangarbeid te verrichten. Mengele verbood ook dat de tweelingen geslagen of mishandeld werden, omdat dit van invloed kon zijn op de resultaten van zijn onderzoek. Maar de experimenten die Mengele op hen uitvoerde waren al net zo gruwelijk als die op zijn andere proefpersonen.

De kinderen werden door Mengele geïnjecteerd of ingesmeerd met chemicaliën om te zien hoe beide helften van tweelingen daar op reageerden. Met hetzelfde doel nam hij bloed van hen af. Volgens Yitzhak Taub, één van de tweelingen die slachtoffer werden van Mengeles experimenten, werd er zoveel bloed afgenomen van hen “tot ze als lege plastic zakjes op de grond vielen”. Ander slachtoffers waren de toen 10-jarige Eva Mozes Kor en haar tweelingzusje Miriam. Eva herinnerde zich hoe “drie keer per week […] mijn beide armen afgebonden [werden] om de bloedsomloop te blokkeren en ze namen veel bloed af uit mijn linkerarm, één keer zoveel dat ik flauw viel. Terwijl ze bloed afnamen, gaven ze me minimaal vijf injecties in mijn rechterarm. Na één van die injecties werd ik heel erg ziek en de volgende ochtend kwam dokter Mengele langs met vier andere artsen. Hij keek op de temperatuurstatus en zei met een sarcastisch lachje. ‘Wat jammer, ze is nog zo jong. Ze heeft nog maar twee weken te leven.’ Ik verloor steeds het bewustzijn, en terwijl ik half bewusteloos was hield ik mezelf de hele tijd voor: ‘Ik moet blijven leven, ik moet blijven leven.’ Ze wachtten erop dat ik dood ging. Wanneer ik zou zijn overleden, zou mijn tweelingzus Miriam onmiddellijk naar Mengeles laboratorium zijn gebracht en met een injectie in het hart zijn gedood, waarna Mengele de vergelijkende autopsies zou hebben verricht.”

Het was gebruikelijk dat wanneer één lid van een tweeling stierf, de ander ook door Mengele werd gedood om door middel van autopsie hun organen te kunnen vergelijken. De kinderen werden ook het slachtoffer van uiteenlopende chirurgische ingrepen, vaak zonder verdoving, waarbij Mengele de pijndrempel van de beide tweelinghelften vergeleek. Waarschijnlijk het meest gruwelijke voorbeeld van een experiment van Mengele is het aan elkaar naaien van een vierjarige tweeling. “Ze werden als een Siamese tweeling met de ruggen aan elkaar genaaid”, zo verklaarde Vera Alexander die als verpleegster in de tweelingbarak in het zigeunerkamp werkte. “Hun wonden etterden vreselijk en ze huilden dag en nacht.” Beide kinderen stierven. Hoeveel tweelingen in totaal door Mengele gedood werden is onduidelijk. Volgens een schatting van de Pool Tadeusz Joachimowski, die op Mengeles kantoor werkte, ging het om 200 sterfgevallen op een totaal van 250 tweelingen. Volgens een andere schatting is het percentage dat stierf ongeveer 15 procent. Bij de bevrijding van het kamp op 27 januari 1945 werden in het kamp 72 jongere tweelingen levend aangetroffen. Het lot van de oudere tweelingen, die in januari 1945 geëvacueerd werden, is onbekend.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Otmar Verschuer, Mengeles mentor, was zelf een vermaard tweelingonderzoeker. Hier onderzoekt hij een tweeling op het Kaiser Wilhelm Institut in Berlijn.
(Bron: Max-Planck Gesellschaft Berlijn-Dahlem)


De tweelingzusjes Judith en Lea Csangri, maart 1944. In mei 1944 werden ze met hun moeder naar Auschwitz gedeporteerd, waar Mengele experimenten op hen uitvoerde. De meisjes en hun moeder overleefden.
(Bron: Yad Vashem Photo Archives)


Kinderen bij de bevrijding van Auschwitz, onder hen de tweelingzusjes Miriam en Eva Mozes die slachtoffer werden van Mengeles experimenten.
(Bron: USHMM)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
06-03-2012
Laatst gewijzigd:
15-04-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.