Gemilitariseerde schepen van de Gouvernements Marine

Opnemingsvaartuigen

Hr. Ms. Tydeman

Bouwwerf:Marine Etablissement te Soerabaja, 1916
Grootste lengte:69 meter
Grootste breedte:10 meter
Diepgang:3,6 meter
Waterverplaatsing:1.160 ton
Machine-installatie:2 x Werkspoor dieselmotor
Machinevermogen:700 pk
Maximale snelheid:10 knopen
Bemanning:104 koppen
Bewapening:2 x 3,7cm kanonnen

De Tydeman was een motorschip met 2 schroeven, dat speciaal gebouwd werd als opnemingsvaartuig. Opnemingsvaartuigen stonden in dienst van de hydrografie: het onderzoek van zeeŽn, rivieren, en meren en de grensvlakken daarvan zoals de zeebodem, de kust en het wateroppervlak. Ook hielden opnemingsvaartuigen zich bezig met het onderzoek van stromingen en zeekartering. Hoewel de tewaterlating al op 24 juli 1916 plaatsvond, kwam de Tydeman pas eind 1918, direct na de Eerste Wereldoorlog in de vaart. Na de indienststelling bij de Koninklijke Marine, in 1939, werden er in de Verenigde Staten twee nieuwe Enterprise dieselmotoren besteld ter vervanging van de slecht functionerende Werkspoor dieselmotoren. De motoren werden in 1942 afgeleverd in Nederlands Oost-IndiŽ, maar konden door de oorlogsomstandigheden niet meer ingebouwd worden. Hr. Ms. Tydeman werd op 4 maart 1942 in Tjilatjap tijdens Japanse bombardementen door een near miss (indirecte bomtreffer) tot zinken gebracht. Op 25 maart 1944 werd het wrak op last van de Japanse bezetter gelicht, omgedoopt in Choijo en naar Tandjong Priok gesleept. Hier werd begonnen met de reparatie en verbouwing. Het midscheepse bovendek werd verwijderd en achter de brug werd een driepootmast geplaatst. Verder kwamen de Japanners niet en na de Tweede Wereldoorlog werd het schip dan ook onafgebouwd teruggevonden. Het vaartuig verkeerde echter in een dermate slechte staat dat herstel niet lonend werd geacht. Op 24 april 1946 werd het wrak tijdens schietoefeningen in Straat Soenda door de Nederlandse lichte kruiser Hr. Ms. Jacob van Heemskerck tot zinken gebracht.

Hr. Ms. Willebrord Snellius

Bouwwerf:Maatschappij voor Scheeps- en Werktuigbouw Fijenoord te Rotterdam, 1928
Grootste lengte:62,1 meter
Grootste breedte:9,7 meter
Diepgang:3,61 meter
Waterverplaatsing:930 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:525 pk
Maximale snelheid:10,5 knopen
Bemanning:84 koppen
Bewapening:1 x 7,5cm kanon, 2 x 12,7mm mitrailleurs

Na aankomst in Nederlands Oost-IndiŽ nam het nieuwe opnemingsvaartuig van de Gouvernements Marine deel aan een oceanografische expeditie, van 27 juli 1929 tot 15 november 1930, in het oosten van de Indonesische archipel. De Willebrord Snellius was voor de militarisering van de Gouvernements Marine enige jaren in dienst van de Koninklijke Marine als opnemingsvaartuig. Na de militarisering ging het schip naar Menado, Noord-Celebes, om de stationsdienst van Hr. Ms. Fazant over te nemen, die ingezet zou gaan worden als vliegbootmoederschip. Op 10 mei 1940 was Hr. Ms. Willebrord Snellius betrokken bij de inbeslagname van het Duitse vrachtschip Friderun van 2.500 ton op de rede van Menado. Toen de Japanners Noord-Celebes bezetten kon de Willebrord Snellius ontkomen naar Soerabaja, Java. Op 6 maart 1942 werd het schip als blokschip tot zinken gebracht voor het Marine Etablissement. De Japanners hebben het wrak opgeblazen om de ingang vrij te maken. Pas in 1956 en 1957 werden de laatste resten van het schip geborgen en gesloopt.

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
kanon
ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Hr. Ms. Tydeman.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


De Willebrord Snellius voor de Tweede Wereldoorlog.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


Hr. Ms. Willebrord Snellius.
(Bron: F. Spetter)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-02-2012
Laatst gewijzigd:
01-10-2013
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.