2e Poolse Korps

Voorgeschiedenis

Inhoudsopgave

Inleiding

Het 2e Poolse Korps (het Anders’ Leger) was een Poolse militaire eenheid, gevormd tijdens de Tweede Wereldoorlog als onderdeel van de strijdmacht van de westelijke geallieerden. Het korps was samengesteld uit Poolse ex-krijgsgevangenen die tussen 1939 en 1941 in de Sovjet-Unie verbleven, Poolse veteranen van het Noord-Afrikafront, Poolse eenheden gestationeerd in het Midden-Oosten en later Polen die aan de kant van de Duitsers vochten en door de geallieerden krijgsgevangen waren genomen. Het korps werd aangevoerd door de Poolse luitenant-generaal Władysław Anders tussen de vorming van de eenheid in 1943 en 1947. Het 2e Poolse Korps was betrokken bij de harde strijd om Italië tussen 1944 en 1945 en werd uiteindelijk in Groot-Brittannië in 1947 opgeheven.

Voorgeschiedenis

Op 22 juni 1941 werd door Duitsland de grootschalig militaire operatie ‘Barbarossa’ gelanceerd en de oorlog tussen de As-mogendheden en de Sovjet-Unie was een feit. Joseph V. Stalin, in het nauw gedreven door een superieure vijand, begon hulp te zoeken bij andere landen. Op 5 juli 1941 opende de toenmalige Poolse minister-president in ballingschap te Londen Władysław Sikorski (aangemoedigd door de Britse diplomaat Anthony Eden) onderhandelingen met de Sovjet- ambassadeur in Londen, Ivan Mayski om de diplomatieke relaties tussen Polen en de Sovjet-Unie te herstellen. Deze onderhandelingen resulteerden uiteindelijk in het ondertekenen van het zogenaamde Sikorski-Mayski verdrag te Londen, op 30 juli 1941. Het verdrag werd ondertekend door beide heren. Stalin verklaarde alle verdragen tussen de Sovjet-Unie en Duitsland nietig, de opdeling van Polen tussen Duitsland en de Sovjet-Unie in 1939 ongeldig en stemde in met de vrijlating van duizenden Poolse krijgsgevangenen uit Sovjet-kampen en gevangenissen op 12 augustus 1941. In navolging van dit verdrag werd op 14 augustus 1941 te Moskou besloten tot militaire samenwerking tussen beiden landen. Stalin stemde ook in met de eis dat de vrijgelaten Poolse staatsburgers (en daarmee dus ook de krijgsgevangenen) een leger onder het bevel van de Poolse regering in ballingschap mochten vormen.

Reeds op 4 augustus 1941 was de Poolse luitenant-generaal Władysław Anders door Sikorski benoemd tot bevelhebber van dit leger. Een andere Poolse generaal, Michał Tokarzewski, kreeg de taak om te beginnen met de vorming van het Anders’ Leger in de Sovjet stad Totskoye op 14 augustus 1941. Het duurde echter nog tot 22 augustus 1941 voordat generaal Anders zijn benoeming tot bevelhebber bekendmaakte en zijn eerste orders uitvaardigde. De vorming van de eenheid begon in het gebied rond de Zuid-Russische stad Buzuluk en rekruteringen onder Poolse krijgsgevangenen in de kampen van de geheime dienst NKVD gingen van start. Aan het einde van 1941 waren 25,000 militairen (inclusief 1,000 officieren) gerekruteerd. Hieruit werden drie infanteriedivisies gevormd, namelijk de 5e, 6e en 7e Infanteriedivisie (Dywizja Piechoty). In het najaar van 1941 werden de eerste twee militaire hospitalen door het korps in Buzuluk en het nabijgelegen Tatisczewo opgericht.

In de lente van 1942 werd de organisatie van het leger verplaatst naar de regio Tashkent in Oezbekistan en werd de 8e Infanteriedivisie gevormd. De militaire hospitalen werd verplaatst naar het zuiden van het Jangi Julgebied in Oezbekistan. De vorming van het Anders’ Leger kende een aantal obstakels, namelijk het tekort aan Poolse officieren (een resultaat van het Katyn-bloedbad in 1940 waarbij de NKVD ongeveer de helft van het Poolse officierskorps had geliquideerd), de onenigheid tussen Polen en de Sovjet-Unie of niet-etnische Polen en Poolse burgers wel of niet gerekruteerd mochten worden, het verbod om de Sovjet-Unie te verlaten en de lage prioriteit die de Sovjet-Unie gaf aan de logistiek van dit project. Een ander probleem was dat de Sovjet- dwangarbeiderskampen en GULAG-functionarissen zich verzetten tegen vrijlating van de Polen omdat dit ten koste zou gaan van hun productiequota.

Op 18 maart 1942 werd besloten om het groeiende Anders’ Leger, dat haar levensmiddelen deelde met een eveneens steeds groter wordende groep Poolse burgers, te verplaatsen naar Perzië (het huidige Iran). Het leger werd vanuit Krasnavodsk tussen 24 maart en 3 april 1942 getransporteerd over de Kaspische Zee en arriveerde in de haven van Pahlavi (tegenwoordig: Bandar-e -Anzali). Een aantal maanden daarvoor was Perzië namelijk tijdens Operation Countenance door troepen van het Gemenebest en de Sovjet-Unie binnengevallen, waarna het land gedurende de rest van de Tweede Wereldoorlog de facto werd opgedeeld door Groot-Brittannië (het zuiden) en de Sovjet-Unie (het noorden). Doel van deze operatie was het veiligstellen van de Perzische olievelden en het openhouden van geallieerde aanvoerlijnen naar de Sovjet-Unie.

Een tweede golf van Poolse soldaten en burgers volgde tussen 9 augustus en 1 september 1942. Zij werden eerst ook via de Kaspische Zee getransporteerd, maar toen de Luftwaffe de boten eind augustus begon te bombarderen, werden de resterende Polen per trein via de landroute tussen Ashkhabad en Teheran, met als tussenstop de Perzische stad Meshed. De Sovjets zagen de Poolse burgers liever niet vetrekken omdat die een nuttige bijdrage konden leveren in de Sovjet oorlogsindustrie en agrarische sector. De Britten eisten eveneens om de burgers in de Sovjet-Unie achter te laten, zodat ze geen extra monden hoefden te vullen. Generaal Anders daarentegen ging tegen de eisen in en vond het idee om Polen achter te laten onverantwoord en zag het als zijn taak om iedereen bij elkaar te houden tot het einddoel bereikt was en beval dat ook de burgers mee moesten. In totaal werden 113,105 Polen geëvacueerd. De volgende schema’s geven een overzicht van deze twee transportgolven.

Eerste transportgolf (24 maart – 3 april 1942), verdeeld over de verschillende soorten reizigers:

Soldaten: 28.427
Officieren: 1.603
Vrijwilligers PWSK: 1.159
Kadetten: 1.880
Burgers (volwassenen): 7.689
Bugers (kinderen): 3.100
Totaal: 44.398

Tweede transportgolf (9 augustus – 1 september 1942), verdeeld over de verschillende soorten reizigers:

Soldaten: 36.701
Officieren: 2.430
Stafleden: 112
Vrijwilligers PWSK: 1.765
Kadetten: 2.738
Burgers (volwassenen): 15.868
Bugers (kinderen): 9.633
Totaal: 67.247

Vanaf het moment dat het Anders’ Leger in zijn geheel naar Perzië was overgebracht, had het een korpssterkte bereikt van 7 divisies en 1 brigade, met in totaal 74,000 troepen. Het Anders’ Leger werd overgedragen aan de Britse overheid en zodoende verenigd met de vrije Poolse strijdkrachten in het westen. De formatie werd gevoegd onder het High Command in the Middle East en verplaatste zich via Perzië en Irak naar Palestina. In Palestina verlieten 4,000 Poolse Joden het leger, zij het via desertie of met toestemming, die zich vervolgens aansloten bij veteranennederzettingen in de regio. Ondanks verzoeken van de Britse autoriteiten, ging het Anders’ Leger’ nauwelijks over tot de opsporing van deze deserteurs.

Definitielijst

brigade
Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
Katyn
Bos bij Smolensk in de Sovjet-Unie. In 1943 vonden de Duitsers hier de lijken van ca. 4.000, door de Russen vermoorde, Poolse officieren.
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.
NKVD
Benaming van de veiligheidsdienst van de Sovjetunie ten tijde van WO II.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Stalin en Sikorski in december 1941 te Moskou.


Generaal Wladyslaw Anders vóór 1939.


Generaal Wladyslaw Anders en premier Wladyslaw Sikorski in december 1941, tijdens een bezoek aan de Poolse troepen in de Sovjet-Unie.


Het ‘Anders’ leger in Sovjet-Unie, begin 1942.

Informatie

Artikel door:
Kaj Metz
Geplaatst op:
23-03-2012
Laatst gewijzigd:
05-06-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.