Hall, Walraven van

Begin van de oorlog

Duitse inval en lidmaatschap Nederlandse Unie

Op 10 mei 1940 werd Nederland binnengevallen door nazi-Duitsland. De Zaandammers werden om vijf uur 's ochtends gewekt door het geluid van passerende vliegtuigen en afweergeschut. Het verouderde Nederlandse leger was geen partij voor de getrainde en goed uitgeruste Wehrmacht. Na het bombardement op Rotterdam van 14 mei 1940 gaf Nederland zich over en werd het bezet door de Duitsers.

In de maanden daarop probeerden de Nederlanders zo goed mogelijk door te gaan met het leven dat zij leidden voor de oorlog. Veel mensen wisten niet welke houding zij moesten aannemen tegenover de Duitse bezetting. Er waren personen die zich verzetten, maar dit betrof slechts enkelingen.

Ondertussen zag de Nationaalsocialistische Beweging (NSB) van Anton Mussert haar kans schoon. Voor mei 1940 had deze partij weinig aanzien en macht (tenminste minder dan dat zij had gehoopt). Nu de Duitse overheersing een feit was, hoopte zij door een actieve collaboratie met de nazi's meer macht te verkrijgen. Veel mensen (waaronder ook Walraven) hadden echter een hartgrondige hekel aan de NSB.

Nederlandse Unie

Op 24 juli 1940 richtte het driemanschap Louis Einthoven (politiecommissaris in Rotterdam), Johannes Linthorst Homan (Commissaris van de Koningin in Groningen) en Jan de Quay (een Tilburgse hoogleraar en naoorlogs premier) de Nederlandse Unie op. De doelen van de beweging waren het doorbreken van de vooroorlogse verzuiling en het versterken van de nationale identiteit. De Nederlandse Unie accepteerde de bezetting van Nederland als een voldongen feit en werkte daarom samen met de Duitse bezetter. Veel mensen zagen deze beweging als een manier om hun onvrede over de NSB te laten blijken. De Nederlandse Unie nam namelijk sterk stelling tegen de NSB. De Unie zou uiteindelijk 600.000 leden tellen. Walraven van Hall behoorde tot een van de eerste personen in Zaandam die zich aanmeldde.

Toen in november 1940 in Zaandam een plaatselijke afdeling van de Unie werd opgericht, werd Van Hall aangesteld als voorzitter. Jacob (Jaap) Buijs, een Zaandamse houthandelaar, werd secretaris. De Zaandamse afdeling kreeg honderden aanmeldingen. Het maximum ledental zou uiteindelijk op 956 uitkomen.

De Nederlandse Unie bevond zich echter in een moeilijke situatie. In naam accepteerde zij de Duitse bezetting, maar vele leden waren het niet eens met dit standpunt. Het Uniebestuur moest schipperen tussen toegeven aan de Duitsers en het varen van een eigen koers. Dit leverde conflicten op, onder meer over hoe om te gaan het Unielidmaatschap van Joden en de verplichte deelname van Unieleden aan de collectes voor de Winterhulp. Op 14 december 1941 waren de Duitsers het gemanoeuvreer van de Nederlandse Unie zat en verboden zij de organisatie. Walraven van Hall besloot toen, samen met zijn Uniegenoot Buijs, om zich actief te gaan verzetten tegen de Duitsers.

Begin van het verzetswerk

Al tijdens zijn Unielidmaatschap was Walraven begonnen met zijn verzetswerk. Zijn eerste daden bestonden uit geldinzamelingen, die hij hield onder zijn vrienden en kennissen van de beursvloer. De collectes dienden ter ondersteuning van personen die waren getroffen door de Februaristaking. De gezinnen van degenen die waren doodgeschoten tijdens de staking, moesten ondersteund worden voor de verloren inkomens en ook waren er talrijke personen als gevolg van de staking ontslagen en daardoor beroofd van hun inkomen. Walraven, zijn broer Gijs en een aantal anderen besloten om deze getroffen gezinnen financieel te ondersteunen. De inzamelingen vonden plaats op kleine schaal: zij benaderden personen met de vraag of zij bijvoorbeeld É10 wilden doneren.

Definitielijst

collaboratie
Medewerking vanuit de bevolking aan de bezetters, meer in het algemeen samenwerking verleend aan de vijand door zogeheten collaborateurs.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
NSB
Nationaal Socialistische Beweging. Nederlandse politieke partij die symphatiseerde met de Nazi's.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Propagandaposter van de Nederlandsche Unie. Walraven van Hall was voorzitter van de plaatselijke afdeling in Zaandam.
(Bron: Beeldbank WO2)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
05-08-2012
Laatst gewijzigd:
17-01-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.