Hall, Walraven van

Nationaal Steunfonds

Oprichting Nationaal Steunfonds

Walraven en Gijs van Hall vonden dat behalve zeemansgezinnen ook andere mensen en organisaties die werden getroffen door de Duitse maatregelen recht hadden op steun. De Zeemanspot en het Disconto Instituut functioneerden goed. Er was zelfs meer geld in kas dan dat er werd uitgekeerd. Ondertussen zagen de gebroeders Van Hall dat er behalve de gezinnen van zeelieden meer personen waren die hulp nodig hadden. De antisemitische maatregelen van de Duitsers werden steeds strenger en duizenden Joden besloten om onder te duiken. Ook waren er Nederlandse militairen die moesten onderduiken om te ontsnappen aan Duitse krijgsgevangenschap. Walraven en Gijs van Hall vonden dat het mogelijk moest zijn om ook deze mensen financieel te ondersteunen. In juni 1943 richtten de Van Hall's daarom het Landrottenfonds op. Deze naam werd later veranderd in het wat netter klinkende Nationaal Steunfonds (NSF).

Voor de verzorging van de duizenden (familieleden van) onderduikers waren extra financiŽle middelen nodig. Walraven en Gijs van Hall besloten om een aantal bankdirecteuren te benaderen en te vragen of hun instelling geld kon lenen aan het NSF. Van de twaalf banken die werden gepolst, werkten er tien mee. Zij verstrekten allen, in ruil voor waardeloze aandelen, een lening van É200.000 ten behoeve van het NSF. De Nederlandse regering gaf ook voor de leningen die werden aangegaan ten behoeve van het NSF een garantie dat deze na de oorlog zouden worden terugbetaald.

Organisatie

Walraven van Hall en Iman Jacob van den Bosch zetten het NSF op poten. Zij reisden door het hele land en formeerden plaatselijke comitťs. Zij zorgden er ook voor dat de lokale (verzets)organisaties zich bij het fonds aansloten.

Het NSF kende vijf afdelingen, namelijk: inzamelingsafdeling, opsporingsafdeling, uitbetalingsafdeling, onderzoeksafdeling en administratie. Een aanvraag voor steun werd gedaan door het invullen van een "Schadeformulier ongevallenverzekering". Deze formulieren werden verzameld door het districtshoofd (het NSF had het land verdeeld in 23 districten) en vervolgens naar Amsterdam gebracht, waar de aanvragen beoordeeld werden.

Al snel bleek dat het onmogelijk was het gehele NSF door een persoon te laten leiden. Daarom werd besloten om de verantwoordelijkheid over de verschillende provincies te verdelen. Van den Bosch ging zich bezighouden met het noorden en oosten van het land, Walraven gaf leiding in Noord- en Zuid-Holland, Zeeland en Utrecht. De leiding over de provincies Noord-Brabant en Limburg was eerst in handen van A. Voorwinde. Toen deze in augustus 1943 werd gearresteerd, werd de leiding overgenomen door Andreas Gelderblom. De drie leiders van het NSF kwamen eens in de twee weken bij elkaar om overleg te voeren. Jaap Buijs was hier ook vaak bij aanwezig, hij was een vertrouweling van Walraven en hielp hem met zijn verzetswerk.

Het driemanschap (Van Hall, Van Den Bosch en Voorhoeve/Gelderblom) besliste over het wel of niet toekennen van een uitkering en distribueerde het geld. Het geld werd door koeriers naar de districtshoofden gebracht. Deze gaven het weer aan een aantal plaatselijke hoofden en deze personen gaven het geld op hun beurt aan de uitbetalers. Door deze constructie kende ieder lid van het NSF slechts enkele andere leden. Als een persoon werd gearresteerd, kon hij onmogelijk de gehele organisatie verraden.

Walraven hield dagelijks een bespreking met zijn persoonlijke assistent/koerier Van den Brink of Brinkie (schuilnaam voor luitenant-ter-zee Weeda) en Jaap Buijs. Tijdens deze bijeenkomsten werden steunverzoeken beoordeeld en werkzaamheden gecoŲrdineerd van het NSF in de westelijke provincies van Nederland.

Medio 1943 werd de NSF-Vakgroep J opgericht. Dat was een afdeling van het NSF die zich ging bezighouden met het financieel ondersteunen van Joodse onderduikers. Aan het ondersteunen van Joden waren grote risico's verbonden, daarom werd de organisatie voor een deel losgekoppeld van het NSF en kreeg zij een eigen bestuur. Mocht de organisatie worden ontdekt, dan hoefde dit niet ten koste te gaan van de rest van het Nationaal Steunfonds.

Definitielijst

onderduiken
Het verstoppen voor de vijand.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Leidschegracht 5. De operatiebasis van Walraven van Hall en het Nationaal Steunfonds.
(Bron: http://www.beeldbankwo2.nl/)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
05-08-2012
Laatst gewijzigd:
17-01-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.