Tweede slag om Königsberg

Voorbeschouwing

Inhoudsopgave

Inleiding

De tweede slag (of het beleg) van Königsberg was de definitieve slag om de hoofdstad van Oost-Pruisen (het huidige Russische Kaliningrad). Tussen 1 en 6 april 1945 werd de stad voor de tweede keer dat jaar omsingeld door het 3e Wit-Russische Front. Tussen 6 en 9 april 1945 was Königsberg het toneel van zware strijd en harde straatgevechten. Op 10 april was de stad geheel veroverd ten koste van duizenden mensenlevens. De oorlog was voor de inwoners van de eens zo trotse Pruisische hoofdstad echter nog lang niet voorbij.

Voorbeschouwing

Op 5 februari 1945 werd Generaloberst Otto Lasch benoemd tot commandant van de toen belegerde Festung Königsberg. Hij nam zijn intrek in een schuilbunker aan de Paradeplatz en vestigde daar zijn hoofdkwartier. Hij liet alle twaalf 19e eeuwse forten rond de stad bezetten en gaf de opdracht aan de Volkssturm om aanvullende verdedigingswerken in en buiten Königsberg te bouwen. Zo werden in een korte tijd loopgraven en schuttersputjes gegraven en mijnenvelden aangelegd onder het toeziend oog van legerpersoneel. De twaalf ringforten vormden de buitenste verdedigingslijn. Zijn tweede lijn waren de binnenforten in de stad zelf, daterend uit het midden van de 19e eeuw. De ruďnes van het oude koninklijke kasteel werden omgevormd tot een belangrijk steunpunt.

Op 26 februari 1945 werd het 1e beleg door het 3e Wit-Russische Front opgeheven op bevel van ‘STAVKA’; op 20 februari 1945 werd namelijk het beleg doorbroken in de sector van het Sovjet 39e Leger door een tegenoffensief van het Duitse garnizoen in Königsberg en de XXVII. Korps. Het 3e Wit-Russische Front kreeg een maand de tijd om zijn legers te herorganiseren en verzetshaarden op te rollen alvorens het offensief tegen Königsberg te hervatten. Voor het complete artikel over het 1e beleg van Königsberg wordt verwezen naar het artikel ‘Eerste slag om Königsberg’.

Midden februari 1945 waren 1,300,000 van de 2,300,000 Oost-Pruisische burgers geëvacueerd. Ongeveer de helft van de 1,000,000 achterblijvers was lid van de Volkssturm en de andere helft werd in de Wehrmacht geabsorbeerd. In totaal zouden 2.500.000 burgers en soldaten tussen januari en april 1945 via de zee geëvacueerd worden. Daarvan verlieten ongeveer 450.000 mensen de Oostzeehaven van Pillau (nu het Russische Baltijsk).

In de drie weken nadat het 1e beleg was doorbroken verlieten 100.000 burgers en vluchtelingen Königsberg via Metgethen om via Pillau Oost-Pruisen te verlaten. Zij werden blootgesteld aan voortdurend Sovjet-artillerievuur. In Peyse werd een kamp gecreëerd voor de wachtende vluchtelingen. Na het beleg werd het openbare leven in Königsberg hervat. De artilleriebarrages en luchtaanvallen op de stad zelf waren gestopt en Königsberg werd met de dag voller door terugkerende burgers van het platteland en terugtrekkende Duitse soldaten. Water, gas en elektriciteit waren weer beschikbaar en restaurants en bioscopen werden heropend. Zelfs de dierentuin begon weer bezoekers te trekken.

Definitielijst

offensief
Aanval in kleinere of grote schaal.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Volkssturm voor Königsberg in stelling. 20 januari 1945.
(Bron: Bundesarchiv)


Duitse militairen verlaten Pillau per boot. 1945.
(Bron: Bundesarchiv)

Informatie

Artikel door:
Kaj Metz
Geplaatst op:
29-07-2012
Laatst gewijzigd:
26-08-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.