Duitsers en de Holocaust

Voorwoord

Inhoudsopgave

Wir haben es nicht gewusst

Gevraagd naar hun kennis van de uitroeiing van 6 miljoen Joden door de naziís antwoordden veel Duitsers na de oorlog dat ze daar niets van geweten hadden. Miljoenen van hen hadden in 1933 echter wel gestemd voor de openlijk antisemitische nazipartij en daarmee de basis gelegd voor wat is bekend komen te staan als de Holocaust. Wat wist de Duitse bevolking werkelijk van het lot van de Joden en hoe stond ze daar tegenover?

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd in het tijdschrift Wereld in Oorlog. Wereld in Oorlog vertelt opmerkelijke, aangrijpende en dramatische verhalen achter belangrijke gebeurtenissen, ontwikkelingen en militaire operaties in de recente oorlogsgeschiedenis. Het accent ligt daarbij op de Eerste en Tweede Wereldoorlog.

Rechtvaardigen

ďTalloze Joden zijn omgebracht, zonder reden, zonder nut, zonder nadenkenĒ, dat is wat Wehrmachtofficier Wilm Hosenfeld op 16 juni 1943 toevertrouwde aan zijn dagboek. Hij was gelegerd in Warschau waar dat voorjaar de laatst overgebleven Joden in het getto in opstand waren gekomen, omdat ze zich niet langer als makke schapen naar de gaskamers wilden laten afvoeren. Hosenfeld kende het lot van alle vanuit Warschau afgevoerde Joden; al in april 1942 schreef hij over het vergassen van Joden. ďNu is de laatste rest Joodse inwoners in het getto uitgeroeidĒ, zo vervolgde hij zijn dagboekaantekening. ďMet deze gruwelijke massamoord van de Joden hebben wij de oorlog verloren. [...] Wij verdienen geen genade, wij zijn allemaal medeschuldig.Ē

Hosenfeld was dus niet alleen op de hoogte van de uitroeiing van de Joden, maar veroordeelde dit ook uitdrukkelijk. Door het redden van twee Joden zette hij zijn woorden om in daden. Voor deze heldendaad, zoals verfilmd in ďThe PianistĒ (2002), werd hij op 16 februari 2009 door het IsraŽlische Holocaustinstituut Yad Vashem onderscheiden als Rechtvaardige onder de Volkeren. Op 1 januari 2009 telde Yad Vashem 460 Duitsers die met diezelfde onderscheiding geŽerd waren. Een schamel aantal in vergelijking met Nederland en Polen, waar respectievelijk 4.947 en 6.135 burgers benoemd werden tot Rechtvaardige. Van actief verzet tegen de Jodenvervolging was in Duitsland nauwelijks sprake, maar dat betekent nog niet dat het volk massaal en zonder enige reserves goedkeuring gaf aan het Jodenbeleid van de overheid. De houding van de Duitsers was diverser dan je zou verwachten in een dictatuur.

Definitielijst

dictatuur
Staatsvorm waarbij de macht in een land in de handen is van ťťn persoon, de dictator. Oorspronkelijk een Romeinse staatsvorm voor tijden van nood, waarbij de totale macht 6 maanden in de handen lag van ťťn persoon om de crisis het hoofd te bieden.
getto
Grotendeels van de buitenwereld afgescheiden stadswijk voor Joden. Het aanstellen van getto's had als doel om Joden uit het dagelijkse leven te weren. Vanuit getto's konden Joden bovendien gemakkelijker gedeporteerd worden naar de concentratie- en vernietigingskampen. Ook bekend als 'Judenviertel' ofwel 'Joodse wijk'.
Holocaust
Aanduiding voor de vernietiging van het Europese Jodendom door de nazi's. Holokauston is de Griekse benaming voor een geheel verbrande offergave.
Jodenvervolging
Een door de naziís opgelegde actie om Joden het leven moeilijk te maken, actief te vervolgen en zelfs uit te roeien.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
Yad Vashem
Yad Vashem is IsraŽls nationale Holocaustmonument, waar naast Joodse slachtoffers en verzetshelden ook niet-Joodse helpers van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog geŽerd worden. Deze niet-Joodse helpers worden Rechtvaardigen onder de Volkeren genoemd. Tot halverwege de jaren í90 werden bomen geplant voor deze redders. In 1996 werd een speciale herdenkingstuin opgericht waar alle namen van de helpers te vinden zijn. Jaarlijks komen er nieuwe namen bij.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Bruinhemden van de SA blokkeren een winkel van een Joodse eigenaar. Op de borden wordt gewaarschuwd niet te kopen bij winkels van Joden.
(Bron: U.S. Holocaust Memorial Museum)


Wilm Hosenfeld, de Wehrmachtofficier die wist van de Holocaust en zijn afschuw erover uitte in zijn dagboek.
(Bron: Familie Hosenfeld)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
06-11-2012
Laatst gewijzigd:
04-05-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.