Australische korvetten van de Bathurst-klasse

De Bathurst-klasse korvetten tijdens de Tweede Wereldoorlog

In december 1941 en januari 1942 vochten HMAS Maryborough, HMAS Wollongong, HMAS Toowoomba, HMAS Bathurst, HMAS Burnie, HMAS Goulburn en HMAS Ballarat mee in de Malayan Campaign, de verdediging van Singapore en Nederlands Oost-IndiŽ. Nadat Singapore gevallen was, op 15 januari 1942, waren de zeven Australische korvetten de laatste geallieerde schepen die de havenstad verlieten. Toen op 8 maart 1942 Nederlands Oost-IndiŽ capituleerde waren de zeven korvetten wederom de laatste geallieerde schepen die Tjilatjap, Zuid-Java, verlieten. Onder dekking van tropische regenbuien konden de zeven schepen ontkomen naar AustraliŽ.

Begin 1942 boekten enkele Bathurst-klasse korvetten echter ook hun eerste grote succes. HMAS Deloraine, bijgestaan door HMAS Katoomba, HMAS Lithgow en de Amerikaanse torpedobootjager USS Edsall, bracht op 20 januari de Japanse onderzeeboot I-124 met dieptebommen tot zinken, iets ten noorden van Darwin.

Tegen juni 1942 waren er 24 Bathurst-klasse korvetten gestationeerd in verschillende Australische havens van waaruit zij zich vooral bezig hielden met escortediensten en onderzeebootbestrijding. Vooral konvooien naar en van het front in Nieuw-Guinea werden door de Australische korvetten beschermd, maar ook vele konvooien in Australische wateren.

Begin 1943 werden HMAS Benalla en HMAS Shepparton omgebouwd tot hydrografische opnemingsvaartuigen. De korvetten werden daarna ingedeeld bij Task Group 70.5 van de US Seventh Fleet en werden ingezet om gebieden in kaart te brengen waar later Amerikaanse amfibische landingen plaats zouden vinden.

In mei 1943 werden HMAS Cairns, HMAS Cessnock, HMAS Geraldton, HMAS Wollongong, HMAS Gawler, HMAS Ipswich, HMAS Lismore en HMAS Maryborough ingedeeld bij de British Mediterranean Fleet. De Bathurst-klasse korvetten waren in de Middellandse Zee vooral actief als konvooi escortes. Ze bewezen meerdere malen hun waarde doordat ze met hun uitstekende luchtafweerbatterij Duitse en Italiaanse vliegtuigen onder vuur namen en uit de lucht wisten te halen.

Op 11 juni 1943 had HMAS Wallaroo mijnenveegwerkzaamheden afgerond in de Indische Oceaan bij Fremantle en was net na middernacht onderweg naar de havenstad bij Perth in Western-Australia. Het korvet voerde geen enkel licht om niet ontdekt te worden door vijandelijke onderzeeboten. Het was een bewolkte nacht en in de duisternis kwam de Wallaroo in aanvaring met het Amerikaanse Liberty Ship Henry Gilbert Costin, dat ook verduisterd onderweg was naar Fremantle. Bij de aanvaring kwamen drie bemanningsleden van het Australische korvet om het leven en het schip zonk vier uur later. De overige bemanningsleden konden zich redden aan boord van sloepen en reddingsvlotten. Het Liberty Ship kon licht beschadigd Fremantle bereiken.

Laat in de avond van 11 september 1943 werd in het westelijke bekken van de Middellandse Zee de Duitse onderzeeŽr U 617 meerdere keren aangevallen door Wellington bommenwerpers van de Royal Air Force (RAF). De U-boot werd zwaar beschadigd op een strand gezet in Spaans Marokko. De Duitse onderzeeboot werd later door geschutvuur van het Britse Flower-klasse korvet HMS Hyacinth en HMAS Wollongong vernietigd. Ruim vijf maanden later waren wederom een aantal Bathurst-klasse korvetten betrokken bij de vernietiging van een vijandelijke onderzeeboot. Op 11 februari 1944 werd de Japanse onderzeeŽr RO-110 door kanonvuur van HMAS Launceston, HMAS Ipswich en de Indiase kanonneerboot HMIS Jumna tot zinken gebracht in de Golf van Bengalen, aan de oostkust van India.

Op 18 oktober 1944 kwam HMAS Geelong in aanvaring met de Amerikaanse tanker York ten noorden van Langemak op de noordkust van Nieuw-Guinea. Het Australische korvet werd bij de aanvaring dermate zwaar beschadigd dat het zonk. Alle bemanningsleden van de Geelong werden door de York opgepikt en veilig afgezet in Langemak.

Begin 1945 werden 17 van de Bathurst-klasse korvetten, die voor rekening van de British Admiralty gebouwd waren, ingedeeld bij de British Eastern Fleet. Zij kregen hiervoor de beschikking over boegnummers die begonnen met de letter B. Acht van deze vaartuigen maakten Victoria Harbour, de haven van Hong Kong, vrij van mijnen voordat deze haven de thuisbasis werd van de Britse oostelijke vloot.

In de zomer van 1945 waren de meeste door Japan bezette eilanden in het Verre Oosten door de geallieerden heroverd en werden veel geallieerde oorlogsschepen ingezet om krijgsgevangenen te repatriŽren. Zo waren HMAS Cootamundra, HMAS Glenelg, HMAS Junee en HMAS Latrobe aangewezen om Australische, Amerikaanse en Nederlandse krijgsgevangenen op te halen van Ambon en andere Molukse eilanden. HMAS Gympie, HMAS Warrnambool, HMAS Parkes, HMAS Gladstone en HMAS Katoomba kregen dezelfde taak toebedeeld op Timor. Bovendien waren deze Australische korvetten aanwezig bij de officiŽle capitulatie van de Japanse troepen op Timor, die ondertekend werd aan boord van de Australische kanonneerboot HMAS Moresby op 11 september 1945.

HMAS Ballarat, HMAS Cessnock, HMAS Ipswich en HMAS Pirie waren op 2 september 1945 aanwezig bij de ondertekening van de Japanse capitulatie in Tokyo Bay, aan boord van het nieuwe slagschip USS Missouri. Tijdens deze plechtigheid waren honderden, vooral Amerikaanse, oorlogsschepen aanwezig in de baai bij de Japanse hoofdstad.

HMAS Armidale J240

Na haar inwerkperiode werd HMAS Armidale tot oktober 1942 ingezet als patrouillevaartuig aan de Australische noordkust en als escortevaartuig ten behoeve van de Nieuw-Guinea konvooien. Daarna werd het schip ingedeeld bij de 24th Minesweeping Flotilla en gestationeerd in Darwin waar het schip aankwam op 7 november 1942. Op 29 november werd HMAS Armidale, samen met zusterschip HMAS Castlemaine, naar Betano, Timor, gestuurd. Aan boord bevonden zich 63 leden van het Koninklijk Nederlands Indische Leger (KNIL) die de Nederlandse guerrillastrijders op Timor af zouden gaan lossen tijdens de Slag om Timor. De beide korvetten werden op 1 december 1942 aangevallen door Japanse torpedobommenwerpers en de Armidale kreeg twee voltreffers. Het nieuwe korvet zonk binnen 5 minuten. De overlevenden gingen aan boord van twee reddingsboten en twee vlotten. De overlevenden van een van de boten werden zes dagen later opgepikt door HMAS Kalgoorlie. Ditzelfde Bathurst-klasse korvet pikte op 7 december de overlevenden op van de tweede boot en een van de vlotten. Het laatste vlot werd op 8 december gespot door een Australische Catalina vliegboot, maar deze kon niet landen vanwege de ruwe zee. Daarna werd de zoektocht voortgezet, maar van de drenkelingen werd nooit meer iets vernomen. Bij deze ramp kwamen 83 manschappen om het leven waarvan 60 leden van het KNIL. HMAS Armidale was het enige Bathurst-klasse korvet dat door vijandelijk toedoen tot zinken werd gebracht.

Definitielijst

capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
KNIL
Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger (1830-1950) Benaming van het Nederlandse leger in IndonesiŽ.
slagschip
Zwaar gepantserd oorlogsschip met geschut van zeer zwaar kaliber.
torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.
U-boot
Duitse benaming voor onderzeeboot. Duitse U(ntersee)-boten hebben tot in mei 1943 een belangrijke rol gespeeld in de oorlogvoering. Ook veel vracht- en passagiersboten werden door deze sluipmoordenaars van de zee getorpedeerd en tot zinken gebracht.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


HMAS Deloraine was ťťn van de meest succesvolle Bathurst-klasse korvetten.
(Bron: Navy gov.)


HMAS Wallaroo ging op 11 juni 1943 bij Fremantle verloren na een aanvaring.
(Bron: World naval ships)


HMAS Geelong in 1944, vlak voordat het korvet verloren ging aan de noordkust van Nieuw-Guinea.
(Bron: Australian War Memorial)


HMAS Kalgoorlie met de letter B op de boeg.
(Bron: World naval ships)


HMAS Armidale was het enige Bathurst-klasse korvet dat door direct vijandelijk toedoen verloren ging.
(Bron: World naval ships)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-12-2012
Laatst gewijzigd:
01-03-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.