Amerikaanse vliegdekschepen van de Lexington-klasse

Inleiding

Inhoudsopgave

De Amerikaanse vliegdekschepen van de Lexington-klasse, USS Lexington (CV-2) en USS Saratoga (CV-3), waren de eerste echte vliegdekschepen van de Amerikaanse marine. Zij werden alleen voorgegaan door USS Langley (CV-1), maar dit was nog een experimenteel schip. De beide schepen van de Lexington-klasse waren tijdens de wapenwedloop, kort na de Eerste Wereldoorlog in 1920 en 1921, op stapel gezet als slagkruisers. De Lexington-klasse slagkruisers zou oorspronkelijk bestaan uit de zes schepen: Lexington, Constellation, Saratoga, Ranger, Constitution en United States. De zes schepen van de klasse zouden de eerste Amerikaanse slagkruisers worden die op stapel gezet werden. Als gevolg van het Marineverdrag van Washington (Washington Naval Treaty; 1922) werd de bouw echter gestopt en werden de casco`s, die het verst gevorderd waren, gespaard om omgebouwd te worden tot vliegdekschepen. De overige vier op stapel staande schepen werden in 1923 gesloopt. Het materiaal van de Ranger werd later gebruikt bij de bouw van het kleinere vliegdekschip USS Ranger (CV-4). De enige slagkruisers die ooit voor de US Navy afgebouwd zouden worden waren USS Alaska en USS Guam van de Alaska-klasse. Deze klasse zou eveneens uit zes schepen bestaan, maar de laatste vier werden aan het einde van de Tweede Wereldoorlog geannuleerd.

De Lexington-klasse slagkruisers zouden een standaard waterverplaatsing krijgen van ruim 43.000 ton. Verder zouden zij de beschikking krijgen over een machine-installatie die 180.000 pk kon genereren en zodoende de oorlogsschepen met een maximale snelheid van 33 knopen kon voortstuwen. Dit waren uitstekende eigenschappen om als basis te dienen voor vliegdekschepen. De US Navy maakte daarmee een zeer grote stap van de Langley van ruim 11.000 ton naar de Lexington-klasse vliegdekschepen die drie maal zo groot waren. Omdat de stap slaagde boekte de Amerikaanse marine een enorme vooruitgang in de ontwikkeling van vliegdekschepen, die uiteindelijk zou leiden tot de suprematie van de Amerikaanse vliegdekschepen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Om tot een machinevermogen te komen van 180.000 pk hadden de Lexington-klasse vliegdekschepen destijds onder andere niet minder dan zestien waterpijpketels nodig, die de nodige stoom moesten produceren om de vier turbo-elektrische stoomturbines aan te kunnen drijven. De uitlaatgassen van deze ketels moesten of omgeleid worden naar meerdere kleinere schoorstenen of naar ťťn grote. De ontwerpers van de Amerikaanse marine kozen voor de laatste oplossing waardoor de Lexington-klasse vliegdekschepen de enorme, bijna 25 meter hoge, schoorstenen kregen, die het brugeiland overschaduwden. Hierdoor kregen de beide schepen hun zo herkenbare silhouet.

De verbouwing van de beide Lexingtons verliep bijzonder traag omdat de US Navy nog maar weinig ervaring had met de bouw van vliegdekschepen. Niettemin waren de beide schepen, toen zij in 1927 in dienst gesteld werden, hun tijd ver vooruit vooral door de enorme en vrijwel geheel afgesloten hangars. De rompbeplating liep, in tegenstelling tot de Britse en Japanse vliegdekschepen, door tot aan het teakhouten vliegdek. De meegevoerde vliegtuigen, die in de hangar met ingeklapte vleugels opgesteld stonden, bleven op deze wijze veel beter beschermd tegen weersinvloeden en zeewater.

Omdat kruisers als de belangrijkste bedreiging voor vliegdekschepen werden beschouwd werden de Lexington-klasse vliegdekschepen uitgerust met acht 20,3cm kanonnen. Deze kanonnen, die in vier torens opgesteld werden voor het brugeiland en achter de schoorsteen, werden normaal geplaatst aan boord van zware kruisers. Het gewicht van de 20,3cm kanonnen verergerde het probleem van de asymmetrische gewichtsverdeling van de vliegdekschepen waardoor er meer stookolie achtergehouden moest worden om de schepen te kunnen trimmen. Dit ging natuurlijk weer ten koste van de actieradius. Bovendien hadden de kanonnen een twijfelachtige waarde tegen kruisers omdat zij niet over het vliegdek afgevuurd konden worden. De bakboordzijde van de vliegdekschepen bleef op deze wijze onbeschermd. Pas tegen de Tweede Wereldoorlog, toen de rol van het vliegdekschip beter uitgekristalliseerd was, erkenden de grote marines dat vliegdekschepen voor bescherming en luchtdekking bijna geheel afhankelijk waren van een scherm van kruisers en torpedobootjagers. In 1940 werden de 20,3cm kanonnen verwijderd, maar alleen op de Saratoga werden zij vervangen door 12,5cm kanonnen.

In 1941 kregen USS Lexington en USS Saratoga de beschikking over een aan de voorzijde aanmerkelijk breder vliegdek waardoor het veel gemakkelijker werd om de inmiddels grotere vliegtuigen te lanceren. De Lexington ging in mei 1942 verloren tijdens de Slag in de Koraalzee zodat alleen de Saratoga een tweede verbouwing onderging. Het vliegdekschip kreeg onder andere de beschikking over anti-torpedocompartimenten. De asymmetrische uitstulpingen onder de waterlijn konden niet alleen de impact van een torpedo incasseren, maar losten tevens het evenwichtsprobleem op. In 1946 werd USS Saratoga opgeofferd bij de atoomproeven bij het eiland Bikini.

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Ranger
Amerikaanse benaming voor een speciaal opgeleide soldaat (vergelijkdaar met commando).
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


USS Saratoga op zee, 6 juni 1935.
(Bron: Navsource)


USS Lexington.
(Bron: Navsource)


De Constitution in aanbouw op de Philadelpia Naval Shipyard, 14 juli 1921.
(Bron: History Navy)


De kleinere USS Ranger (CV-4) op 8 mei 1938.
(Bron: Wikimedia)


USS Saratoga in de Puget Sound na modernisering en onderhoud op 7 september 1945.
(Bron: Courtesy of Michael W. Pocock)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-07-2013
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.