Nederlandse hospitaalschepen

Motorschepen Maetsuycker en Ophir van de KPM

ms Maetsuycker

Technische gegevens

Bouwwerf:Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) te Amsterdam
Te water gelaten:19 september 1936
In dienst gesteld:23 januari 1937
Grootste lengte:114,45 meter
Grootste breedte:15,95 meter
Diepgang:6,12 meter
Waterverplaatsing:4.120 ton
Machine-installatie:4 x 8-cilinder Werkspoor dieselmotoren
Machinevermogen:6.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:14,5 knopen
Bemanning:101 koppen
Capaciteit als passagiersschip:hut accommodatie voor 24 1e en 27 2e klasse passagiers, tussendeks ruimte voor 1.428 passagiers

Het ms Maetsuycker, een vrachtschip met passagiersfaciliteiten, kwam in 1937 in dienst van de KPM. Op 20 januari 1942 werd het Nederlandse schip gecharterd door het British Ministry of War Transport en ingezet als troepentransportschip voor het Amerikaanse leger. Net als alle andere KPM schepen, die door de Britten gevorderd waren en toegewezen werden aan de Amerikanen, werd de Maetsuycker operationeel ondersteund door het hoofdkantoor van de KPM, dat sinds maart 1942 gevestigd was in Sydney. De Maetsuycker werd in 1942 en 1943 ingezet om Amerikaanse troepen en militaire goederen te vervoeren van AustraliŽ naar Nieuw-Guinea.

Vanaf 5 januari 1944 werd het ms. Maetsuycker in Melbourne omgebouwd tot hospitaalschip en kwam als zodanig in dienst bij de US Army War Shipping Administration als HMS Hospitalship No. 7. Onder commando van kapitein D.L. Ingelse diende het Nederlandse hospitaalschip bij de Amerikaanse 7e Vloot, onder Admiral Thomas C. Kinkaid, gedurende de Filippijnen campagne. Het schip had nog steeds een Nederlandse bemanning, maar een Amerikaanse medische staf en verplegend personeel aan boord. Begin juni 1945 raakte de Maetsuycker beschadigd tijdens een tyfoon bij de Filippijnen en moest voor reparatie uitwijken naar Sydney. Tijdens de reparatieperiode in AustraliŽ eindigde de oorlog in de Pacific. Op 27 juni 1946 werd het schip overgedragen aan de Nederlandse regering. Op 13 juni 1947 arriveerde het ms. Maetsuycker in Amsterdam, waar het schip in haar originele staat als vracht- en passagiersschip werd teruggebracht op de werf van de Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij (NDSM). De verbouwing was gereed in januari 1948 waarna het schip in dienst kwam van de KJCPL. Vanaf 1960 kwam het schip onder Panamese vlag toen het verkocht werd aan de Palembang Shipping Co. als ms. Tong Han. Vier jaar later ging de ex-Maetsuycker over naar de Compania de Naviera Gatum S.A. als ms. Gavina. In 1965 ging het als ms. Paceco naar de Compania de Naviera Thompson S.A. die in 1970 de naam veranderde in ms. Gamsolo en een jaar later in ms. Hysan. In september 1974 werd het schip gesloopt in Taiwan.

ms Ophir

Technische gegevens

Bouwwerf:Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) te Amsterdam
Te water gelaten:1 september 1927
In dienst gesteld:11 januari 1929
Grootste lengte:112,89 meter
Grootste breedte:15,75 meter
Diepgang:6,04 meter
Waterverplaatsing:4.120 ton
Machine-installatie:2 x 8-cilinder Stork dieselmotoren
Machinevermogen:4.600 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:15 knopen
Bemanning:162 koppen
Capaciteit als passagiersschip:hut accommodatie voor 62 1e en 48 2e klasse passagiers, 1749 (tussen)dek passagiers

Op 19 januari 1929 vertrok het ms Ophir naar Nederlands Oost-IndiŽ en werd daar in dienst gesteld op de lijn Palembamg-Batavia-Cheribon-Semarang-Soerabaja-Bali-Makassar bij de KPM. Op 5 februari 1942 voer het schip, samen met de Melchior Treub en begeleid door de Australische torpedobootjager HMAS Arunta, naar Colombo op Ceylon. Twintig dagen later werd het Nederlandse schip verhuurd aan het British Ministry of War Transport voor troepentransport. Op 12 april van dat jaar werd het schip echter gevorderd door de Royal Navy en in Calcutta, Brits IndiŽ, verbouwd tot hospitaalschip. Vanaf 25 augustus als HMS Hospitalship No. 4 in dienst met als vaargebied de Golf van Bengalen en als basis Bombay. Vanaf juni 1943 werd Port Said de tijdelijke thuishaven van de Ophir waarna het schip weer in Bombay gestationeerd werd. Van daaruit maakte het Nederlandse hospitaalschip tot het einde van de oorlog nog enkele reizen naar de oostkust van Afrika en eilanden in de Indische Oceaan.

Vanaf september 1945 lag de Ophir in Port Swettenham, bij het huidige Kuala Lumpur in MaleisiŽ, ter verzorging van bevrijde krijgsgevangenen. Op 19 oktober van dat jaar keerde het schip terug naar Batavia. Op 12 april 1946 werd de Ophir teruggegeven aan de Nederlandse Staat en kwam tot 1 januari 1947 in zogenaamde time-charter in dienst van de Nederlands Oost-Indische regering. Op 16 januari 1947 arriveerde de Ophir in Amsterdam en werd bij de NDSM in haar originele staat teruggebracht. Op 12 en 13 mei van dat jaar werden de proefvaarten met succes voltooid en werd de Ophir door de Stoomvaart Maatschappij Nederland gecharterd. In 1948 ging het schip terug naar de KPM met als thuishaven Amsterdam. In 1959 werd het schip in Hong Kong gesloopt.

Definitielijst

torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Ms. Maetsuycker in 1937.
(Bron: Geheugen van Nederland)


Ms. Maetsuycker als HMS Hospitalship No. 7.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


De Maetsuycker in Batavia in 1947.
(Bron: Geheugen van Nederland)


De Ophir in tropische wateren.
(Bron: Kombuispraat)


De Ophir als hospitaalschip in geallieerde dienst.
(Bron: Kombuispraat)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-09-2013
Laatst gewijzigd:
23-03-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.