Eerste aanval op de Waalbrug, 17 september 1944

Inleiding

Inhoudsopgave

Het veroveren van diverse bruggen over rivieren en kanalen in Midden-Nederland was ťťn van de belangrijke opdrachten voor de drie luchtlandingsdivisies die tijdens Market Garden werden ingezet. Voor de 82nd Airborne Division rond Nijmegen betrof het de brug over de Maas bij Grave, de bruggen over het Maas-Waalkanaal bij Nijmegen, de spoorbrug over de Maas bij Mook-Molenhoek/Katwijk en de spoor- en verkeersbrug over de Waal bij Nijmegen.

Op 17 september 1944 tegen 22.00 uur werd door 1st Battalion, 508th Parachute Infantry Regiment (508th PIR) een eerste poging gewaagd de Nijmeegse verkeersbrug, de Waalbrug, te veroveren zoals in het After Action Report 508th PIR Holland is te lezen.

Al voordat de 82nd Airborne Division opsteeg vanuit Engeland, had General James Gavin aan Colonel Roy Lindquist, Commanding Officer 508th PIR, opgedragen om direct na de landing een bataljon naar de verkeersbrug te sturen en deze in te nemen. Althans dit is hetgeen Gavin zich hiervan herinnert. Volgens Lindquist had hij andere orders, namelijk de inname van een strategisch object in het stadscentrum. Helaas is geen enkel document bewaard gebleven dat enige van de verschillende zienswijzen kan bevestigen.

Volgens 508th Regimental Liaison Officer Captain Chester E. Graham, had Gavin tijdens de briefing in Engeland aan Lindquist opgedragen zich naar de Waalbrug te begeven zodra hij dat na de afsprong praktisch mogelijk achtte. Hierbij zou Gavin hebben aangedrongen op snelheid en Lindquist hebben geadviseerd zoveel mogelijk de brug te benaderen vanuit landelijk gebied en de stad te proberen te vermijden. Na de sprong zou Chester Graham zich naar Lindquist's hoofdkwartier hebben begeven en hem gevraagd hebben wanneer hij 3rd Battalion naar de brug zou zenden. Lindquist zijn reactie zou zijn geweest:†"As soon as the DZ (drop zone) is cleared and secured." Toen Graham met dit bericht bij Gavin aankwam nam deze hem direct mee in zijn Jeep naar Lindquist en beval†deze de brug direct aan te vallen.

Uit verklaringen na de oorlog kan worden opgemaakt dat al voor de landingen de inname van de Waalbruggen bij Nijmegen op een tweede plan terechtkwam en dat zowel voor General Frederick Browning als voor Brigadier General Gavin het behoud van de hoogte bij Groesbeek, de verdediging van de landingszones, het belangrijkste werd. De operatieorders van de 82nd Airborne Division en de 508th PIR, vermelden dat†508th PIR een poging diende te wagen de Waalbruggen te veroveren, zodra de frontsituatie dat toeliet, of zodra de†divisie bevelhebber hier opdracht toe gaf. In de Field Order No 11 82nd Airborne Division, 13 september 1944 staat onder andere†als opdracht aan het 508th Parachute Infantry Regiment vermeld: "Seize, organize and hold key terrain features in area of responsibility, and be prepared to seize WAAL-River crossing at NIJMEGEN (714633) on order of Div Comdr."

De "Headquarters British Airborne Corps, Operations Instruction No. 1, Allied Airborne Operations in Holland" gaf duidelijk aan dat het behoud van de hoogvlakte met de landingsterreinen van groot belang was voor het slagen en de verdere voortgang van de operatie. Het vermeld "The capture and retention of the high ground between Nijmegen and Groesbeek is imperative in order to accomplish the Division's task." Volgens General James M. Gavin, verwoord in zijn in 1947 verschenen Airborne Warfare† (Washington: Infantry Journal Press, 1947, p. 75):† was Brownings opdracht "clear and emphatic" en wel zodanig dat de divisie "not to attempt the seizure of the Nijmegen Bridge until all other missions had been successfully accomplished and the Groesbeek-Berg en Dal high ground was firmly in our hands."
Deze visie wordt versterkt door de verklaring door Gavin afgegeven in 1945 (Letter, Gavin to Capt John G. Westover, Historical Office, 25 Jul 45,†in antwoord op vragen van†Westover aan Commanding Officers, 82d Airborne Division) waarin hij verklaard dat het fysieke bezit van de bruggen van generlei waarde zou zijn indien de Duitsers bezit hadden genomen van de hoogvlakte rond Groesbeek, omdat dit gebied de bruggen en al het vlakke terrein eromheen volledig domineerde.
Zelfs op 18 september nog liet General Browning aan Gavin weten dat het behoud van de hoogvlakte absolute prioriteit had. Dit blijkt uit het feit dat Browning op dat moment met als reden het behoud van de hoogvlakte, een aanvalsplan op de Waalbruggen afkeurde (82d Airborne Division CofS Jnl, vermelding van 07.00uur, 19 september 1944, wijzend op een overleg tussen Gavin en Browning, om 15.30 uur op†18 september 1944).
Duidelijk blijkt dat de inname van de Waalbruggen, ťťn van de opdrachten van de 82nd Airborne Division en in eerste instantie van het 508th Parachute Infantry Regiment was. Ook blijkt duidelijk dat het behoud van de hoogvlakte bij Groesbeek van groot belang werd gevonden uit tactische en praktische overwegingen. De hoogvlakte domineerde het operatiegebied, bevatte de landingszones en hier bevonden zich de beide hoofdkwartieren van Gavin en Browning.

Wat ook de precieze opdracht was, rond 22.00 uur, dus ongeveer acht uur na de landing, werd een eerste poging ondernomen de verkeersbrug in te nemen. Deze poging werd pas ondernomen nadat General Gavin om 18.00 uur op 17 september 1944 had vernomen dat 1st Battalion, 508th PIR geen aanval op de brug had ondernomen en hij Colonel Lindquist alsnog had opgedragen direct aan te vallen. Op het moment dat de Amerikanen bij Groesbeek landden, zouden, volgens rapporten van het Nijmeegse verzet, ongeveer 18 Duitse militairen deze brug hebben verdedigd. Tegen de tijd dat, acht uur later, de eerste aanval werd ondernomen, was dit al gegroeid naar 400 man, een 8.8 cm Flak kanon op het Keizer Lodewijkplein en vijf 47mm kanonnen rond het Hunnerpark.

Definitielijst

divisie
Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
Flak
Flieger/ Flugzeug Abwehr Kanone. Duits luchtafweergeschut.
kanon
ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
Regiment
Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De verkeersbrug over de Waal bij Nijmegen na de verovering op 21 september 1944.
(Bron: Wilco Vermeer)


Colonel Roy E. Lindquist.
(Bron: Wikipedia)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
16-09-2013
Laatst gewijzigd:
16-09-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.