Nederlandse torpedomotorboten

Motor Torpedo Boats van de MTB 202-klasse

Technische gegevens

Grootste lengte:21,3 meter
Grootste breedte:5,9 meter
Diepgang:1,6 meter
Waterverplaatsing:35 ton
Machine-installatie:3 x Packard benzinemotoren
Machinevermogen:3.360 pk
Maximale snelheid:39 knopen
Bemanning:12 koppen
Bewapening:2 x 53,3cm torpedolanceerbuizen, 1 x 20mm, 1 x 2 7,7mm en 2 x 1 .303 mitrailleurs

De MTB`s van de MTB 202-klasse behoorden tot de zogenaamde Vosperboten. De torpedomotorboten waren door Vosper te Plymouth ontwikkeld, maar werden onder licentie gebouwd op verschillende kleine Britse werven.

Hr. Ms. MTB 202 (Kemphaan)

In de zomer van 1943 werd besloten dat het Britse 9th MTB Flotilla een geheel Nederlandse formatie zou worden. Daarom werden nogmaals vier Britse motor torpedo boats aangekocht die bij Vosper gebouwd waren. MTB 202, gebouwd door J. Samuel White & Co te Cowes, Isle of White, was er ťťn van en werd op 13 augustus 1943 door LTZ 2 J.L. Bommezijn te Dover in dienst gesteld als Hr. Ms. MTB 202. De boten kregen vogelnamen die echter niet veel gebruikt werden, zelfs niet in de logboeken van de torpedomotorboten zelf. De 202 werd Kemphaan genoemd.

In de nacht van 26 op 27 september 1943 lieten de torpedomotorboten Hr. Ms. MTB 202, MTB 204 en MTB 231, samen met drie Britse MGB`s, een Duits konvooi in de val lopen in het Nauw van Calais. Door een afleidingsmanoeuvre van de MGB`s en een goed gecoŲrdineerde torpedoaanval van de MTB`s konden de Duitse Vorpostenboot V 1501 en de transportschepen Madali van 3.019 ton en de Jungingen van 800 ton, tot zinken worden gebracht. Dit was de meest succesvolle actie van Nederlandse torpedomotorboten vanuit Engeland.

Op 5 mei 1944 nam LTZ 2 KMR G.A. Dogger het commando van Hr. Ms. MTB 202 op zich. Op 5 september 1944 werd de Nederlandse Torpedomotordienst in Groot-BrittanniŽ opgeheven omdat de bemanningsleden nodig waren voor de vorming van zogenaamde havendetachementen in bevrijd Nederland. De MTB 202 werd op die laatstgenoemde datum buiten dienst gesteld en opgelegd te Portland. In februari 1946 werd de boot van de sterkte afgevoerd en verkocht.

Hr. Ms. MTB 203 (Arend)

Hr. Ms. MTB 203 behoorde tot de eerste vier Britse MTB`s die door Nederland aangekocht werden. De torpedomotorboot werd eveneens door J. Samuel & Co. gebouwd en op 3 maart 1942 te Cowes in Nederlandse dienst gesteld door commandant LTZ 2 E.H. Larive en kreeg de naam Arend. In de nacht van 13 op 14 oktober 1942 was MTB 203 aanwezig bij het tot zinken brengen van de Duitse hulpkruiser Komet, die vanuit Le Havre naar de Atlantische Oceaan vertrok. LTZ 2 C.H. van Eeghen nam in april 1943 het commando van MTB 203 over van commandant Larive. Op 20 augustus van dat jaar nam commandant LTZ 3 KMR B. Vreede het commandostokje over om het op 4 januari 1944 over te dragen aan LTZ 2 G.W. Bendien. Hr. Ms. MTB 203 vertrok in de avond van 17 mei 1944, met vier andere eenheden van de 9th MTB Flotilla, vanuit Dover om grondmijnen te leggen bij Boulonge. Kort na middernacht liep Hr. Ms. MTB 203 op een Duitse mijn van een tot dan toe onbekend vijandelijk mijnenveld. De bemanning werd gered door Hr. Ms. MTB 204 met uitzondering van een stoker-olieman die met de torpedomotorboot ten onder ging.

Hr. Ms. MTB 204 (Valk)

Ook Hr. Ms. MTB 204 behoorde tot de eerste torpedomotorboten die door de Koninklijke Marine overgenomen werden. De Vosperboot werd rechtstreeks van de werf van J. Samuel & Co. overgenomen en op 27 maart 1942 te Cowes in dienst gesteld door commandant LTZ 2 W.A. de Looze. Hr. Ms. MTB 204 kreeg de naam Valk. De boot verrichtte als onderdeel van de 9th MTB Flotilla patrouillediensten in het Kanaal. Op 15 oktober 1942 nam LTZ 2 H.C. Jorissen het commando van de torpedomotorboot op zich. Op 14 september 1944 werd de boot buiten dienst gesteld en in conservatie genomen. Op 16 december van datzelfde jaar werd het schip opgelegd te Portland en in februari 1946 van de sterkte afgevoerd.

Hr. Ms. MTB 222 (Sperwer)

Hr. Ms. MTB 222 werd gebouwd op de werf van Camper & Nicholson te Gosport en op 17 april 1942 tijdelijk in Nederlandse dienst gesteld en kreeg de naam Sperwer. Op 5 juni van dat jaar werd de torpedomotorboot vervangen door Hr. Ms. MTB 235 en teruggegeven aan de Royal Navy.

Hr. Ms. MTB 229 (Gier)

De MTB 229, die gebouwd werd op de werf van McGruer te Clynder, werd door Nederland aangekocht toen besloten werd dat de 9th MTB Flotilla een geheel Nederlandse formatie zou worden. De torpedomotorboot werd op 13 juli 1943 te Weymouth in dienst gesteld als Hr. Ms. MTB 229 en kreeg de naam Gier. Op 1 oktober 1943 werd LTZ 3 KMR B. Vreede commandant van de MTB 229 en op 15 november 1944 werd hij afgelost door LTZ 2 H. van Mastrigt. Vanaf eind 1944 fungeerde Hr. Ms. MTB 229 als patrouille- en communicatievaartuig in het bevrijde Zeeland. De boot werd op 22 juni 1946 te Vlissingen buiten dienst gesteld en negen dagen later van de sterkte afgevoerd, maar pas in augustus 1948 verkocht.

Hr. Ms. MTB 231 (Stormvogel)

Ook deze torpedomotorboot werd door McGruer te Clynder gebouwd en was nodig om de 9th MTB Flotilla op sterkte te krijgen. De boot werd op 20 augustus 1943 te Dover door commandant LTZ 2 C.H. van Eeghen in Nederlandse dienst gesteld als Hr. Ms. MTB 231 met de naam Stormvogel. Op 18 september 1944 werd de MTB 231 buiten dienst gesteld en opgelegd te Portland. In februari 1946 werd de boot van de sterkte afgevoerd en verkocht.

Hr. Ms. MTB 235 (Sperwer 2)

MTB 235 werd gebouwd bij de Berthon Boat Co. te Lymington en op 16 juni 1942 door commandant LTZ 2 P.E. Tegelberg in Nederlandse dienst gesteld als Hr. Ms. MTB 235 ter vervanging van MTB 222 en kreeg dezelfde naam. De torpedomotorboot verrichtte als onderdeel van de 9th MTB Flotilla patrouillediensten in het Kanaal totdat zij op 15 september 1944 buiten dienst werd gesteld. Op 16 december van dat jaar werd de boot opgelegd te Portland en in februari 1946 van de sterkte afgevoerd en verkocht.

Hr. Ms. MTB 236 (Havik)

MTB 236 werd aangekocht ter uitbreiding van de 9th MTB Flotilla en op 28 augustus 1943 te Shoreham door commandant LTZ 2 B. ter Bake in Nederlandse dienst gesteld als Hr. Ms. MTB 236. De boot was gebouwd door Camper & Nicholson te Gosport. De Vosperboot kreeg de naam Havik. Op 13 juli 1944 nam LTZ 2 H.L. Sixma baron van Heemstra het commando van de Nederlandse torpedomotorboot op zich. De boot werd op 25 september 1944 te Dover buiten dienst gesteld en op 16 december van dat jaar opgelegd in Portland. In februari 1946 werd de torpedomotorboot van de sterkte afgevoerd en verkocht.

Hr. Ms. MTB 240 (Buizerd)

MTB 240 maakte deel uit van de Motor Torpedo Boats die in 1942 door de Nederlandse marine gekocht werden van de Royal Navy. De torpedomotorboot, die gebouwd was op de werf van Morgan Giles te Reignmouth, werd op 6 juni 1942 te Portsmouth door commandant LTZ 3 F. Visťe in Nederlandse dienst gesteld. Hr. Ms. MTB 240 kreeg de naam Buizerd. Op 5 september 1944 werd MTB 240 buiten dienst gesteld en vervolgens op 16 december opgelegd in Portland. In februari 1946 werd de boot van de sterkte afgevoerd en verkocht.

Definitielijst

torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Britse Vosperboot van de MTB 202-klasse.
(Bron: Naval History)


De Vosperboot HMS MTB 234.
(Bron: Naval History)


Hr. Ms. MTB 240 (Buizerd).
(Bron: P. Kimenai Go2War2)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-12-2013
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.