Slag om Overloon en Venray

Inleiding

Inhoudsopgave

"Overloon, dat is mijnen, modder en bossen, tjokvol met Duitsers!"

"De ontploffing had me tegen de bodem van de toren geworpen. Ik kon alleen een inferno van brand en rook zien. Het lawaai van de granaatpenetratie was afschuwelijk. Het was net alsof en enorme reus het staal van onze tank in tweeën had gescheurd. Het is een geluid dat je nooit meer vergeet." (C.P. Lamb, Grenadier Guards)

Inleiding

In de nasleep van operatie Market-Garden vond een hevige veldslag plaats op Nederlandse bodem. Deze slag stond bekend als "Het tweede Caen". Andere benamingen zijn "slag in de schaduw" (van Market-Garden) en "vergeten slag". De operatie werd aanvankelijk uitgevoerd door de Amerikaanse 7th Armored Division en later door de Britse 3rd Infantry Division en de 11th Armoured Division. Aan Duitse kant stond in het gebied om Overloon tot aan de Maas eerst de zogenaamde Kampfgruppe Walther, een ad hoc strijdmacht met als harde kern de 107. Panzerbrigade, het Fallschirmjägerregiment 21, een bataljon SS en nog wat ondersteunende eenheden.

Tussen 30 september en 12 oktober 1944 werd een bloedige slag geleverd om het dorp Overloon vlakbij de noordelijke grens tussen Noord Brabant en Limburg. Hierna werd moeizaam en met zware verliezen, onder omstandigheden die deden denken aan de Eerste Wereldoorlog, verder opgerukt over de Loobeek en naar Venray totdat deze plaats viel op 19 oktober. Toen stopte de aanval. De troepen waren elders nodig, bij de strijd om de Westerschelde om Antwerpen te kunnen gebruiken als voornaamste bevoorradingshaven. Pas op 3 december 1944 viel het laatste Duitse bastion ten westen van de Maas, Blerick, in geallieerde handen. Het Duitse bruggenhoofd ten westen van de Maas, dat de geallieerden zoveel parten had gespeeld, was eindelijk opgerold.

Wat vooraf ging

Na de gedeeltelijke mislukking van Market Garden bevond zich een geallieerde saillant (een penetratie in het Duitse front) van 80 km diep en 20-30 km breed van de Belgische grens tot voorbij Nijmegen. Reeds gedurende Market Garden werd deze saillant fel omstreden. De beruchte Hell’s Highway, de enige geallieerde bevoorradingsweg richting Arnhem, werd verscheidene malen afgesneden door Duitse tegenaanvallen. Mede hierdoor rukte het Britse XXX Corps niet snel genoeg op. De parachutisten bij Arnhem werden niet op tijd bereikt. Het front stabiliseerde zich rondom Nijmegen.

Field Marshal Bernard Montgomery, die met typisch Brits optimisme vond dat Market Garden "voor 90% geslaagd was", wilde – nu de mogelijkheid om over de Nederrijn en de IJssel door te stoten richting Ruhrgebied niet langer bestond – een alternatief proberen: met Nijmegen als springplank via Gennep, Kleef en Emmerich richting Düsseldorf en Keulen doorstoten. Zo werd het sterkste deel van de Westwall gemeden en kon hij alsnog zijn aanval op het voor de Duitse oorlogsinspanning onmisbare Ruhrgebied inzetten. Hiervoor was het van vitaal belang dat het bruggenhoofd Venlo ten westen van de Maas zou worden veroverd. De geallieerden onderschatten echter nog steeds de kracht van de Duitse verdediging wat ook zou blijken bij de gevechten om Aken (2-21 oktober 1944) en bij een andere vergeten slag, de slag om het Hürtgenwald (6 oktober - 1 december 1944) en vanaf 16 december 1944 bij het volledig onverwachte Duitse offensief in de Ardennen.

Generalfeldmarschall Walter Model, opperbevelhebber van de Heeresgruppe B, had zijn eigen plannen met het Brückenkopf Venlo. Hij wilde hier vandaan uiteindelijk een aanval inzetten naar Nijmegen. Het bruggenhoofd werd, niet opgemerkt door de geallieerde inlichtingendiensten, flink versterkt. Toen de geallieerden aanvielen waren er 15.000 Duitsers in het Brückenkopf Venlo, namelijk het Duitse LXXXVI Korps bestaande uit de 7.Fallschirmjägerdivision "Erdmann" en de zwakke 180. Infanterie-Division. De voornaamste Duitse troef in het gebied waar de Amerikanen zouden aanvallen was de 107. Panzerbrigade. Zij vormde de harde kern van de Kampfgruppe Walther. Het front, de Hauptkampflinie (HKL), liep van Oploo en noordelijk van Overloon over de dorpjes Vortem en Mullem naar Sambeek aan de Maas. De HKL was versterkt met drie Fallschirmjägerbataljons (van Fallschirmjägerregiment 21), een Heeresersatzbataillon en een gemengde eenheid van bataljonssterkte van de 10. SS Panzer-Division Frundsberg onder Sturmbannführer Franz Roestl met onder andere 15 Sturmgeschütze. Ook aanwezig was het Luftwaffe-Festungs-Bataillon X dat zich bij de Hattert, tussen Overloon en Vierlingsbeek, had opgesteld met verscheidene 88 mm kanonnen.

Definitielijst

Bataillon
Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
bruggenhoofd
Een aan de andere kant van een (natuurlijk)opstakel veroverd stuk land waaruit de aanvaller zijn aanval verder kan voorzetten.
Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
Heeresgruppe
Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.
Infanterie
Het voetvolk van een leger (infanterist).
Kampfgruppe
Tijdelijke militaire formatie in het Duitse leger, samengesteld uit verschillende specialismen (pantsereenheden, artillerie, infanterie, anti-tankwapens en soms ook genie) met een speciale opdracht binnen het slagveld. De Kampfgruppen werden meestal genoemd naar de commandant van het verband.
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.
offensief
Aanval in kleinere of grote schaal.
Westwall
Wordt ook wel Siegfriedlinie genoemd, de Duitse verdedingingslinie aan de Frans-Duitse grens.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Een Sherman Crab (mijnenopruimtank) en Royal Engineers in Overloon, 14 oktober 1944.
(Bron: Imperial War Museums)


Field Marshal Montgomery (midden) bestudeert een landkaart met Lieutenant-General Horrocks (commandant van het XXX Corps) en prins Bernard in het kader van Market Garden, september 1944.
(Bron: Imperial War Museums)


Generalfeldmarschall Model tijdens een bezoek aan Aken, 9 oktober 1944.
(Bron: Bundesarchiv)

Informatie

Artikel door:
Peter ter Haar
Geplaatst op:
12-12-2013
Laatst gewijzigd:
01-10-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.