Nederlandse gemilitariseerde hulpschepen

Nederlandse torpedowerkschepen

Hr. Ms. Speelman

Bouwwerf:Wilton-Fijenoord te Rotterdam, 1926
Grootste lengte:70,1 meter
Grootste breedte:11,6 meter
Diepgang:3,17 meter
Waterverplaatsing:1.030 ton
Machine-installatie:2 x compound stoommachines
Machinevermogen:775 pk
Maximale snelheid:10 knopen

De Speelman was een passagiersvrachtschip van de KPM en werd op 22 februari 1942 gevorderd door de Koninklijke Marine. Het schip zou omgebouwd worden tot torpedowerkschip, maar waarschijnlijk is het nooit zover gekomen. Op 2 maart 1942 werd Hr. Ms. Speelman namelijk door de eigen bemanning tot zinken gebracht te Soerabaja. Op 26 januari 1945 werd het schip op last van de Japanners gelicht, hersteld en in de vaart gebracht als transportschip Hakko Maru. Op 7 mei van datzelfde jaar werd de Hakko Maru tijdens een Amerikaanse luchtaanval op Makassar tot zinken gebracht.

Hr. Ms. Serdang

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde te Vlissingen, 1897
Grootste lengte:53,9 meter
Grootste breedte:9,44 meter
Diepgang:3,69 meter
Waterverplaatsing:1.290 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:1.290 pk
Maximale snelheid:13 knopen
Bemanning:tot 64 koppen
Bewapening:2 x 10,5cm, 1 x 7,5cm en 4 x 3,7cm kanonnen, 1 x 7,5cm mortier

Hr. Ms. Serdang werd op 17 september 1897 bij de Koninklijke Marine in dienst gesteld als flottieljevaartuig. In 1921 werd het schip verbouwd tot mijnenlegger en bleef tot het einde van haar diensttijd als zodanig ingedeeld. In werkelijkheid kreeg het schip in de loop der jaren echter andere functies toebedeeld. Zo was het schip vanaf 1926 opnemingsvaartuig met transportcapaciteit voor drijvervliegtuigen. Vanaf oktober 1931 werd de Serdang toegevoegd aan het Torpedo-atelier te Soerabaja als torpedowerkschip. Begin 1942 werd daar de oorlogsfunctie moederschip voor de Bewakingsdienst Westervaarwater aan toegevoegd. Op 6 maart 1942 werd Hr. Ms. Serdang, samen met haar beide torpedovolgboten, op het Marine Etablissement tot zinken gebracht. Doordat een explosief te vroeg afging was er tijdens deze operatie een dode te betreuren. De Japanners hebben het nooit lonend gevonden om het oude schip te bergen.

Hr. Ms. Mercuur

Bouwwerf:Rijkswerf Willemsoord te Den Helder
Op stapel gezet:12 juli 1935
Te water gelaten:26 februari 1936
In dienst gesteld:4 juli 1936
Grootste lengte:41,9 meter
Grootste breedte:7,02 meter
Diepgang:2,52 meter
Waterverplaatsing:265 ton
Machine-installatie:1 x triple expansie stoommachine
Machinevermogen:330 pk
Maximale snelheid:12 knopen
Bemanning:31 tot 35 koppen
Bewapening:2 x 12,7mm mitrailleurs

Het torpedowerkschip Hr. Ms. Mercuur werd gebouwd ter vervanging van de oude Mercuur uit 1888. Het schip werd vooral gebruikt om oefentorpedo`s op te pikken en om deze te onderhouden. Op 15 mei 1940 viel het schip onbeschadigd in Duitse handen en werd onder de naam Merkur door de Kriegsmarine weggevoerd naar Duitsland. In mei 1945 werd het schip teruggevonden en op de Rijkswerf Willemsoord te Den Helder hersteld. Op 1 april 1948 werd het torpedowerkschip weer in dienst gesteld bij de Koninklijke Marine. Tijdens een moderniseringsperiode in 1959/1960 werd het werkschip uitgerust met een Kromhout dieselmotor die een vermogen kon genereren van 375 pk. De twee oude 12,7mm mitrailleurs werden vervangen door drie 20mm Oerlikon mitrailleurs. Op 30 januari 1973 werd de Mercuur buiten dienst gesteld en particulier verkocht. Het schip werd als zeegaand jacht gebruikt onder de naam Maartje. In 2005 werd het schip weer Mercuur genoemd en in Rotterdam gerestaureerd. Het schip werd zoveel mogelijk in de oude staat hersteld en in gebruik genomen als woonjacht. Haar huidige ligplaats is de binnenhaven van Scheveningen.

Definitielijst

Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
mortier
Kanon dat zijn granaten op korte afstand (via een zeer kromme baan) kan doen neerkomen.
Torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Het stoomschip Speelman van de KPM werd door de marine gevorderd om omgebouwd te worden tot torpedowerkschip.
(Bron: Wrecksite)


Het oude torpedowerkschip Hr. Ms. Serdang.
(Bron: Dutchfleet)


Hr. Ms. Mercuur bij Den Helder.
(Bron: Maritiem Digitaal)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-01-2014
Laatst gewijzigd:
05-06-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.