Artillerie-Träger

Inleiding

Inhoudsopgave

Nadat de Duitse strijdkrachten zich in juni 1940 hadden weten te vestigen van de Noordkaap tot aan de Spaanse grens, volgde er een periode waarin de Kriegsmarine in de West-Europese kustwateren de dienst uitmaakte. De Marine Nationale Française was door de Franse capitulatie geneutraliseerd en de Britse Royal Navy had de handen vol aan de strijd tegen de U-boten op de Atlantische Oceaan en aan de Italiaanse marine in de Middellandse Zee, die zich vanaf de zomer van 1940 in de oorlog had gemengd. Hierdoor hadden de kleinere Duitse oorlogsschepen, zoals Torpedoboote, Zerstörer, Schnellboote en zelfs Kriegsfischkutter, tot kanonneerboot omgebouwde visserskotters, die inmiddels gestationeerd waren in veroverde havens in Noorwegen, Denemarken, Nederland en Frankrijk, bijna vrij spel.

In de zomer en het najaar van 1940 woedde de Battle of Britain in alle hevigheid en nadat deze slag door de Royal Air Force (RAF) in Brits voordeel was beslist, kreeg de Britse luchtmacht langzaam maar zeker het overwicht in de lucht. De Royal Navy had de rest van 1940 en het gehele jaar 1941 ruimschoots nodig om grotere aantallen kleine oorlogsschepen te verwerven. Vooral vanaf de zomer van 1942 kwamen er flinke aantallen nieuwe schepen ter beschikking zoals Flower-klasse korvetten en River-klasse fregatten. Tegen deze tijd beheersten de Britse gevechtsvliegtuigen het luchtruim boven het Kanaal, de Noordzee en de Golf van Biskaje. Samen met de nieuwe oorlogsschepen trok de RAF ten strijde tegen de eenheden van de Kriegsmarine op de zeeën langs de West-Europese kust. Dit ging soms ten koste van grote verliezen, maar naarmate 1942 vorderde en 1943 aanbrak boekte de Britten succes op succes.

Deze groeiende Britse successen tegen de Duitse konvooien in de West-Europese kustwateren werden niet alleen veroorzaakt door de eerder genoemde korvetten en fregatten, maar ook door gevechtsvliegtuigen van Coastal Command, geallieerde mijnen en de in aantal toenemende torpedomotorboten en kanonneermotorboten. Dit waren zeer snelle boten van ongeveer 35 ton, die een snelheid van wel 40 knopen konden bereiken. De torpedomotorboten waren uitgerust met mitrailleurs en torpedobuizen en uitermate geschikt om snelle aanvallen uit te voeren op konvooischepen en hun begeleiders. Eenmaal door torpedo`s beschadigde schepen werden door de even snelle kanonneermotorboten door middel van kanonvuur tot zinken gebracht. Deze omstandigheid groeide uit tot een situatie waarin zich vrijwel geen enkel Duits konvooi meer langs de West-Europese kust kon verplaatsen, zonder grote schade en verliezen op te lopen.

De Kriegsmarine was niet bij machte om snel nieuwe oorlogsschepen te bouwen om konvooien te beschermen en moest al vanaf 1941 een noodoplossing bedenken. Die vond de Duitse marineleiding in de vorm van gevorderde kustvaarders. De Duitse koopvaardij beschikte slechts over een beperkt aantal kleinere kustschepen omdat de Duitse kustlijn in verhouding kort is en omdat Duitsland nooit afhankelijk was geweest van bevoorrading over zee. Nederland had als zeevarende natie echter een relatieve lange kustlijn en de Nederlandse kustkoopvaardij beschikte daarom over honderden kustvaarders, die in de meeste gevallen ook een groter tonnage hadden. Het merendeel van de grote kustvaarders die door de Kriegsmarine gevorderd werd waren daarom Nederlands, sommige daarvan waren zelfs splinternieuw.

De gevorderde kustvaarders werden ingedeeld in twee klassen: de kustvaarders van rond de 200 ton werden omgebouwd tot Leichte Artillerie-Träger en schepen van 300 tot 400 ton werden Schwere Artillerie-Träger. Sommige kustvaarders waren al eerder gevorderd om dienst te doen als landingsvaartuig voor Unternehmen Seelöwe, de geplande invasie van Groot-Brittannië die nooit heeft plaatsgevonden. De Artillerie-Träger, die door de geallieerden guncoasters werden genoemd en uitgerust waren met kanonnen en luchtdoelmitrailleurs, werden geduchte tegenstanders van zowel Coastal Command als de Royal Navy.

Definitielijst

Artillerie
Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
capitulatie
Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
invasie
Gewapende inval.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


SAT 1 Ost tijdens de oorlog.
(Bron: Wlb-Stuttgart)


De motorcoaster Berkelstroom werd op 4 april 1941 door de Kriegsmarine gevorderd.
(Bron: Kustvaartforum)


De Trompenburgh werd in november 1940 gevorderd door de Duitse marine, vrijgegeven en vervolgens in september 1941 weer opgeëist.
(Bron: Kustvaartforum)


LAT 23 Germania, een omgebouwde coaster van Duitse afkomst.
(Bron: Wlb-Stuttgart)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
08-03-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.