Hess, Rudolf

Antisemitisme en Tweede Wereldoorlog

Antisemitisme

Via zijn toespraken en zijn werk in de Zentralkommision leverde Hess wel zijn bijdrage aan het sterk toenemende antisemitisme in het Duitsland van de jaren 30. Volgens Albert Speer waren hij en Hess geen "bewuste antisemieten." Op 15 mei 1934 kreeg Hess de leiding over het Rassenpolitische Amt der NSDAP. In deze hoedanigheid was hij betrokken bij de uitvaardiging van antisemitische maatregelen, zoals het verbod voor partijleden om om te gaan met Joden en het beroepsverbod van Joodse advocaten. De Neurenberger wetten werden geformuleerd door deze partijinstelling; een gedeelte van deze rassenwetten werd geschreven door Rudolf Hess persoonlijk. Later vaardigde hij ook de bepalingen uit, waarmee het bijzonder strafrecht voor Polen en Joden werd afgekondigd. Ook bezocht Hess in 1936 het concentratiekamp Dachau waar hij persoonlijk door Heinrich Himmler werd rondgeleid.

Hess was geschokt door de Kristallnacht van 9 op 10 november 1938, waarbij op grote schaal Joodse winkels werden vernield, synagogen in brand gestoken en mensen werden mishandeld en vermoord. Dit vandalistische optreden ging in tegen de burgerlijke natuur van Hess. Hij stuurde een bericht naar de Gauleiter waarin hij opriep het geweld te beteugelen, maar hier werd niets mee gedaan. Wederom een blijk van het feit dat de invloed van Hess afnam. Hess kreeg steeds meer een representatieve functie. Van belangrijke overleggen werd hij meestal buitengesloten. Hess sprak zijn FŁhrer daardoor nog maar zelden. Als gevolmachtigde van de FŁhrer in buitenlandse aangelegenheden ondertekende Hess wel de wet die de Anschluss op 13 maart 1938 van Oostenrijk bij nazi-Duitsland bekrachtigde. Ook nam hij deel aan de onderhandelingen met Tsjecho-Slowakije, die leidden tot de annexatie van het Sudetenland in oktober 1938 en de overgebleven delen van het land in maart 1939.

Begin Tweede Wereldoorlog

Op 1 september 1939, de dag waarop nazi-Duitsland Polen binnenviel en daarmee de Tweede Wereldoorlog ontketende, benoemde Hitler Rudolf Hess, na Hermann GŲring, tot zijn tweede opvolger. Dit was meer een ceremoniŽle daad, die geen extra macht met zich meebracht. Hitler zou zelf verklaard hebben: "Ik hoop maar dat Hess mij nooit hoeft te vervangen, ik zou niet weten met wie ik dan meer te doen zou hebben, met de partij of met Hess."

Op 3 september 1939 verklaarden Groot-BrittanniŽ en Frankrijk de oorlog aan Duitsland wegens de aanval op Polen. Dit was een streep door de rekening van Hitler, die nooit had gedacht dat de geallieerden het om Polen tot een oorlog zouden laten komen. Hitler zag Groot-BrittanniŽ als een natuurlijke bondgenoot van Duitsland, zoals hij ook schreef in Mein Kampf. De "echte vijand" van Duitsland lag in het oosten, in de gedaante van de Sovjet-Unie. Misschien kwam Hess toen al op het idee om te trachten vrede met Groot-BrittanniŽ te sluiten. Hess schijnt te hebben aangeboden om in dienst te treden bij de Luftwaffe als gevechtspiloot. Hitler verbood hem dit echter en legde hem een vliegverbod op.

In eerste instantie verliep de oorlog zeer voorspoedig voor het Derde Rijk. Polen, Denemarken, Noorwegen, BelgiŽ, Nederland en Luxemburg werden alle veroverd door de Duitse Wehrmacht. In juni 1940 rekende Duitsland zelfs af met de erfvijand Frankrijk, dat zich op 22 juni officieel overgaf. Hess was overigens, in de hoedanigheid van plaatsvervangend partijleider, aanwezig bij deze ceremonie in CompiŤgne op 22 juni 1940. Ondanks het grote succes van de Blitzkrieg bleef Hess er van overtuigd dat er vrede moest worden gesloten met Groot-BrittanniŽ. Hess vond het vreemd dat twee "Germaanse mogendheden" elkaar bevochten, terwijl de ware vijand zich in het oosten bevond in de gedaante van de bolsjewistische Sovjet-Unie. Door deze vrede te bewerkstelligen hoopte hij vermoedelijk ook weer terug in de gunst van Hitler te komen.

Zijn eerste poging verliep via de Duitse diplomaat Albrecht Haushofer, de zoon van zijn oude leraar. Via Portugal probeerde Hess contact te krijgen met Douglas Douglas-Hamilton, de hertog van Hamilton. Waarom Hess precies voor deze persoon koos, is niet geheel duidelijk. Hess had Douglas-Hamilton een keer ontmoet tijdens de Olympische Spelen in Berlijn in 1936. De hertog had echter geen belangrijke positie in de Britse regering. Hij was wel een tegenstander van Winston Churchill en een voorstander van vrede. Waarschijnlijk overschatte Hess de macht en invloed van deze hertog. Op 23 september 1940 verstuurde Albrecht Haushofer een brief aan een kennis in Lissabon, Violet Roberts, die vervolgens een bij de brief ingesloten boodschap zou moeten doorsturen naar de Duke of Hamilton. De boodschap werd echter onderschept door de Britse geheime dienst MI5 en Douglas-Hamilton zou deze nooit ontvangen. Het exacte verloop van de onderhandelingspogingen tussen Groot-BrittanniŽ en Duitsland is niet precies te achterhalen, omdat de Britse archieven hierover nog niet zijn geopend.

Toen begon bij Hess het plan te groeien om zelf naar Engeland te vliegen. Van deze plannen was Hitler niet op de hoogte. Hitler heeft echter zelf waarschijnlijk ook een poging ondernomen om te trachten tot onderhandelingen met Groot-BrittanniŽ te komen. Rochus Misch, de lijfwacht van Hitler, beschreef in zijn boek "De laatste getuige" de volgende gebeurtenis, die plaatsvond in november 1940:

"Tegen het eind van de maaltijd overhandigde een koerier een telegram aan rijksperschef Otto Dietrich. Deze las het snel en gaf het daarna aan Hitler. Toen die het bericht staande had gelezen, riep hij uit: ĎMijn God, wat willen ze toch allemaal van me? Ik kan daar toch niet naartoe vliegen en me op mijn knieŽn werpen?í Ik wist niet wat er aan de hand was, maar omdat het daarna verder werd besproken, kon ik wat brokstukken opvangen. Ik begreep dat het ging om een ontmoeting van militair attachť Enno Emil von Rintelen - die wij ĎHitlers postbodeí noemden - met zijn Zweedse collega graaf Bernadotte in Portugal. Ik hoorde pas later van de geruchten over geheime onderhandelingen met de Britten. In ieder geval herinner ik me dat Hess op een bepaald moment reageerde op iets wat Hitler zei. Hij richtte zich niet tot Hitler, maar tot zijn adjudant en zei iets zoals: ĎHij kan misschien niet. Maar ik, ik kan wel!"

Via de fabriek in Augsburg wist Hess een Messerschmitt BF 110 in handen te krijgen. Dit toestel had hij zogenaamd nodig voor testdoeleinden. Hij liet het toestel uitrusten met extra brandstoftanks en hij liet de radio- en navigatie-aparatuur aanpassen. De bediende van Hess, Josef (Sepp) Platzer, regelde een boerderij in Oostenrijk waar Hess zich kon voorbereiden op zijn vliegtocht. Ook zorgde hij middels zijn contacten met Hans Baur, de piloot van Hitler, voor kaarten van het Duitse luchtruim. Zelf verdiepte Hess zich in de Engelse geschiedenis en taal. Hij schreef onder meer een toespraak die hij wilde gaan houden voor Britse officieren.

Definitielijst

Anschluss
Duitse term voor aansluiting waarmee de annexatie van Oostenrijk door Nazi-Duitsland in 1938 (12 maart) wordt bedoeld. Hiermee ging Oostenrijk deel uitmaken van het Groot-Duitse Rijk.
antisemitisme
Antisemitisme is een benaming voor een vijandige houding ten opzichte van joden op grond van bepaalde vooroordelen. Er kan sprake zijn van religieus, racistisch en politiek anti-semitisme waarbij de tweede variant toepasbaar is op het antisemitisme binnen het Derde Rijk.
Blitzkrieg
De Nederlandse betekenis van dit Duitse woord is 'bliksemoorlog'. Zeer snel verlopende veldtocht. In tegenstelling tot een loopgravenoorlog is de Blitzkrieg erg snel en beweeglijk. Lucht- en grondstrijdkrachten werken nauw samen. Voor het eerst toegepast door de Duitsers (september 1939 in Polen)
FŁhrer
Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de fŁhrer van nazi-Duitsland.
Gauleiter
Leider en vertegenwoordiger van de NSDAP in een Gau.
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.
Mein Kampf
Boek geschreven door Hitler, waarin hij de grondslagen van het nationaal socialisme uiteenzet.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Hess en Heinrich Himmler tijdens een bezoek aan concentratiekamp Dachau, 8 mei 1936.
(Bron: Bundesarchiv / Wikimedia Commons)


Hitler bij de Franse overgave in CompiŤgne op 22 juni 1940. Hess is de vierde persoon van links.
(Bron: Bundesarchiv / Wikimedia Commons)


De Italiaanse dictator Benito Mussolini wordt vergezeld door Hess tijdens een bezoek aan MŁnchen op 29 september 1938.
(Bron: Bundesarchiv / Wikimedia Commons)

Informatie

Artikel door:
Wesley Dankers
Geplaatst op:
09-08-2014
Laatst gewijzigd:
21-05-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.