De Holocaustmonumenten van Europa

Titel: De Holocaustmonumenten van Europa
Schrijver: Martin Winstone
Uitgever: BBNC
Uitgebracht: 2014
Pagina's: 558
ISBN: 9789045315836
Omschrijving:

Overal in Europa herinneren locaties en monumenten aan de Holocaust, ook wel de Shoah genoemd. Meest bekend is het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz in Polen. Een pretpark, daar wordt het wel eens mee vergeleken gezien de massa toeristen die een bezoekt brengt aan deze plek, waar meer dan 1 miljoen Joden en leden van andere bevolkingsgroepen tijdens de Tweede Wereldoorlog vermoord werden door de naziís. Maar wie kent plaatsen als Gurs, Maly Trostenets en Rumbula? Het zijn alle drie eveneens locaties die onderdeel uitmaakten van het netwerk van kampen en moordplaatsen van het Derde Rijk, respectievelijk in Frankrijk, Wit-Rusland en Letland. De Britse schrijver en medewerker van het Holocaust Educational Trust Martin Winstone bracht dit erfgoed van het kwaad in kaart in zijn boek "De Holocaustmonumenten van Europa".

Het boek telt 19 hoofdstukken die elk een ander land behandelen (alleen het laatste hoofdstuk behelst meerdere landen), beginnend bij Frankrijk en eindigend bij Zweden. Elk hoofdstuk start met een informatieve beschrijving van de vooroorlogse Joodse geschiedenis, het verloop van de Holocaust en de hedendaagse Joodse gemeenschap in het betreffende land. Daarna passeren allerlei kampen, moordlocaties, musea, monumenten en overblijfselen van het vooroorlogse Joodse leven de revue. Verschillende steden met voorheen grote Joodse gemeenschappen, waaronder Amsterdam, Berlijn en Warschau, worden apart besproken. Ook wordt aandacht gegeven aan monumenten en locaties die herinneren aan de moord op Sinti en Roma, gehandicapten, verzetsmensen, homoseksuelen en krijgsgevangenen.

Historische feiten worden afgewisseld met praktische informatie, zoals openingstijden van musea en tips met betrekking tot (openbaar) vervoer richting soms lastig te vinden plaatsen. De lezer komt ook veel te weten over de grote verschillen in hoe er na de oorlog in de Europese landen omgegaan is met Holocausterfgoed. Zo duurde het in de voormalige Oostbloklanden vaak tot na de val van de Sovjet-Unie voordat de Holocaust op een waardige manier herdacht werd. Wanneer er al een monument te vinden was op een moordlocatie dan werd daarop zelden expliciet verwezen naar de Joden, maar slechts naar "slachtoffers van het fascisme". Niet zelden werden Joodse architectuur en Joodse begraafplaatsen, die in het nazitijdperk beschadigd maar niet vernietigd waren, alsnog door communisten met de sloopkogel verwoest of met de bulldozer platgewalst.

De auteur treedt in dit boek buiten de gebaande paden en weet informatie te geven die in toeristengidsen niet voorkomt. Zo vertelt hij dat de bekende "Arbeit macht frei"-poort van Auschwitz gedurende slechts een deel van de kampgeschiedenis de hoofdingang vormde en dat de poort zich in latere jaren bevond binnen het kampterrein dat veel groter was dan de tegenwoordige herinneringsplaats. Hij moedigt de lezer ook aan om plaatsen te bezoeken die nog niet zijn ingericht voor bezoekers, zoals het voormalige interneringskamp Rivesaltes in Zuid-Frankrijk, dat in 2015 eindelijk voor het publiek geopend moet gaan worden. Een andere in het boek genoemde locatie die ter plaatse niet in verband met de Holocaust wordt gebracht, is bijvoorbeeld het hoofdkwartier van Aktion Reinhard in Lublin. Het gebouw waarvandaan de uitroeiing van de Poolse Joden werd aangestuurd, herbergt tegenwoordig de rechtenfaculteit van de plaatselijke universiteit.

Het boek bevat handige kaartjes en een selectie van hedendaagse fotoís, maar helaas ontbreken een literatuurlijst en register. Een verwijzing naar de gebruikte literatuur had de lezer kunnen adviseren bij verder onderzoek en door het ontbreken van een register is het opzoeken van informatie lastiger dan nodig geweest zou zijn. Door het formaat van het boek, dat maar liefst 558 paginaís telt, is het als reisgids ook niet handzaam om ter plaatse mee te nemen. Ondanks deze nadelen is het boek een aanwinst voor de Holocaustliteratuur. Het is een compleet en informatief naslagwerk, zowel te gebruiken als voorbereiding voor reizen en excursies als om op beknopte maar gedegen wijze geÔnformeerd te worden over de geschiedenis van de Holocaust per land. Zeker in de boekenkast van de reislustige geÔnteresseerde in de Holocaust mag dit nuttige boek eigenlijk niet ontbreken.

Beoordeling: Zeer goed

Definitielijst

fascisme
De oorspronkelijke naam van de antidemocratische politieke beweging in ItaliŽ onder leiding van de dictator Benito Mussolini. Mussolini was leider van ItaliŽ van 1922 tot 1943. Tegenwoordig is fascisme een veelgebruikte term voor antidemocratische politieke stromingen. Ook het Duitse nationaalsocialisme wordt in de geschiedenis wel eens fascisme genoemd.
Holocaust
Aanduiding voor de vernietiging van het Europese Jodendom door de nazi's. Holokauston is de Griekse benaming voor een geheel verbrande offergave.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
vernietigingskamp
Kamp waar tijdens de Tweede Wereldoorlog grote groepen mensen (voornamelijk Joden en zigeuners) door de SS werden geliquideerd door middel van vergassing. Auschwitz, Treblinka en Majdanek zijn drie voorbeelden van vernietigingskampen.

Afbeeldingen


Bestel nu bij bol.com

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
18-08-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.