Nederlandse niet-gemilitariseerde hulpschepen: transportschepen

Transportschepen 1

ms Oosterschelde

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde te Vlissingen, 1933
Grootste lengte:55,12 meter
Grootste breedte:8,9 meter
Diepgang:2,25 meter
Waterverplaatsing standaard:129 ton
Machine-installatie:1 x 5-cilinder Sulzer dieselmotor
Machinevermogen:420 pk
Maximale snelheid:12 knopen
Bemanning:7 koppen

De Oosterschelde was een zogenaamde zijlader die voor de Provinciale Stoombootdiensten (PSD) in Zeeland bij De Schelde werd gebouwd onder bouwnummer 198. De veerboot werd ingezet op de lijn Zierikzee-Wolphaartsdijk. Op 10 mei 1940 werd de veerboot gevorderd om troepen over te zetten van Vlissingen naar Breskens. Acht dagen later werd het schip door Franse terugtrekkende troepen in Breskens in brand gestoken en zonk het in de haven. De veerboot werd gelicht en in augustus 1941 opgelegd in de nieuwe veerhaven van Perkpolder. Eind maart 1943 ging de boot terug naar De Schelde in Vlissingen en moest op last van de Duitsers hersteld worden. In de nacht van 31 mei op 1 juni 1943 werd Vlissingen door de geallieerden gebombardeerd en ťťn van de bommen viel precies tussen de veerboten Oosterschelde en Prins Willem I in wat resulteerde in twee doormidden gebroken schepen. De reparatie werd daarna opzettelijk vertraagd en pas na de oorlog werd de Oosterschelde definitief gerepareerd en zes meter verlengd. Op 25 oktober 1946 kwam de veerboot weer in dienst, maar nu op de lijn Terneuzen-Hoedekenskerke. Van 1959 tot 1963 werd de Oosterschelde `s zomers door de rederij Doeksen gecharterd om auto`s over te zetten van Harlingen naar Terschelling. Na de opheffing van de lijn van de Oosterschelde, op 3 januari 1972, werd de veerboot opgelegd in de Binnenhaven te Vlissingen. In datzelfde jaar werd de Oosterschelde particulier verkocht en ingezet voor de sportvisserij onder de naam Jutter. Vanaf 1982 deed het vaartuig dienst als partyboot in Amsterdam en Lelystad. In 1990 werd de oude Oosterschelde partyboot te Zwolle onder de naam Willem Jan.

ms Prins Hendrik

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde te Vlissingen, 1933
Grootste lengte:60,2 meter
Grootste breedte:12,42 meter
Diepgang:4 meter
Waterverplaatsing standaard:188 ton
Machine-installatie:1 x Sulzer dieselmotor
Machinevermogen:800 pk
Maximale snelheid:11,5 knopen

Op 21 januari 1932 werd in Vlissingen de kiel gelegd van de nieuwe koplader Prins Hendrik onder bouwnummer 196. Op 20 juni 1932 werd de Prins Hendrik te water gelaten en op 20 september 1932 overgedragen aan de Provinciale Stoombootdiensten. Na de overdracht bleek het schip niet zo stabiel te zijn, en daarom werd het verbreed op de waterlijn. Toen het vaartuig weer uit het dok kwam voldeed het aan alle eisen. De veerboot was gebouwd als reserveboot voor de lijnen Vlissingen-Breskens en Hansweert-Walsoorden. De Prins Hendrik werd op 10 mei 1940 gevorderd om troepen over te zetten naar Zeeuws-Vlaanderen. Op 17 mei werd de veerboot in Breskens tot zinken gebracht door terugtrekkende Franse troepen. In augustus van dat jaar werd de Prins Hendrik gelicht en naar De Schelde overgebracht om gerepareerd en verlengd te worden. De werkzaamheden werden opzettelijk vertraagd en de veerboot kwam tijdens de oorlog niet meer in dienst. In oktober 1944 brachten de Duitsers de Prins Hendrik weer tot zinken. Op 10 juni 1947 werd het wrak wederom gelicht en gerepareerd. De veerboot kreeg de machine-installatie van de Prinses Juliana, eveneens een veerboot van de PSD, aan boord en werd met nieuwe stuurhutten ingezet op de lijn Kruiningen-Perkpolder. In 1968 werd de Prins Hendrik vervangen door de moderne Prinses Christina en op 24 december van dat jaar werd de veerboot verkocht aan de Maltese reder E. Zammit & Sons Ltd. Op 28 maart 1969 vertrok de Prins Hendrik achter de sleepboot Fairplay XI naar Malta en werd daar vanaf 10 april 1969 ingezet op de verbindingslijn tussen Malta en Gozo. Vanaf 1979 verkeerde de veerboot in een alsmaar slechter wordende staat en was meer opgelegd dan in de vaart. In 1985 werd de veerboot definitief uit de vaart gehaald en gesloopt.

ms Prinses Juliana

Bouwwerf:Rotterdamsche Droogdok Maatschappij te Rotterdam, 1931
Grootste lengte:65,52 meter
Grootste breedte:12,72 meter
Diepgang:4,95 meter
Waterverplaatsing standaard:188 ton
Machine-installatie:1 x diesel elektrische motor
Machinevermogen:1.200 pk
Maximale snelheid:14 knopen

De kiel van de Prinses Juliana werd gelegd op 2 april 1931. Op 12 oktober van dat jaar werd het schip gedoopt en te water gelaten. Op 14 februari 1932 werd de Prinses Juliana overgedragen aan de Provinciale Stoombootdiensten en in dienst gesteld op de lijn Vlissingen-Breskens. Op 10 mei 1940 werd de ferry opgeŽist door de Koninklijke Marine voor troepentransport. Diezelfde dag liep de Prinses Juliana averij op bij een aanvaring met een Franse torpedobootjager. Acht dagen later werd de veerboot door terugtrekkende Franse en Britse troepen in Breskens tot zinken gebracht. Op 15 augustus werd het wrak gelicht en werd een aanvang gemaakt met door de Duitsers bevolen reparaties bij De Schelde te Vlissingen. De werkzaamheden werden echter gesaboteerd en in oktober 1944 brachten de Duitsers de onvoltooide ferry tot zinken in de haveningang van Vlissingen. Het wrak werd geborgen, maar kon niet meer hersteld worden. De dieselelektrische hoofdmotor werd overgezet in de Prins Hendrik en enkele onderdelen werden gebruikt bij de bouw van de nieuwe Prinses Juliana, de latere Koningin Juliana. De rest van de oude Prinses Juliana werd gesloopt.

Definitielijst

geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Aankomst van de Oosterschelde te Wolphaartsdijk.
(Bron: PSD)


Ms Prins Hendrik te Hansweert, jaren `30.
(Bron: PSD)


Ms Prinses Juliana te Vlissingen.
(Bron: PSD)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
05-12-2014
Laatst gewijzigd:
24-03-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.