Noorse Patrouilleschip KNM Pol III

Patrouilleschip Pol III

Inleiding
De KNM Pol III diende ten tijde van de Duitse Operatie Weserübung als wachtschip in de Oslofjord. Op 8 april 1940 ontdekte het de Duitse Kampfgruppe 5, waarna het schip de kustbatterijen waarschuwde. In een direct gevecht met de Duitse torpedoboot Albatros (T 1), raakte de KNM Pol III ernstig beschadigd. KNM Pol III werd later in beslag genomen door de Duitse Kriegsmarine, die het schip achtereenvolgens als Vorpostenboot Samoa (NO 05), Samoa (V 6104), Samoa (V 6105) en Samoa (NH 01) in gebruik nam.

Werf:
Kiellegging:
Tewaterlating:
Indienststelling:
Einde:
Akers Mekaniske
Verksted, No. 429
1926
juli
1926
?
?
Noorse Marine:


?
8 april
1940
Kriegsmarine:


14 april
1940
8 mei
1945

Voorgeschiedenis
De Pol III werd in 1926 gebouwd als walvisjager door de Akers Mekaniske Verksted, onder No. 429 voor de Hvalfangerselskapet Polaris A/S te Larvik.

Noorse Marine
De Sjöforsvaret (Noorse Marine) gebruikte het schip vanaf 1939 als patrouilleschip in de Oslofjord, gestationeerd te Horten bij de Oslofjord Bevoktningsavdelning en stond onder bevel van Kapiteinloytnant (Kapitein ter Zee) Leif Welding-Olsen. Op 8 april 1940 onderschepte de KNM Pol III de Duitse Kampfgruppe 5 tijdens Operatie Weserübung. De KNM Pol III vuurde eerst een waarschuwingsschot en vestigde vervolgens haar aandacht op de Duitse Torpedoboot Albatros (T 1). Tegelijkertijd waarschuwde KNM Pol III met lichtkogels de Noorse kustverdediging en opende de aanval op de Albatros. Albatros beantwoorde het vuur, waarbij de kommandant van KNM Pol III, Leif Welding-Olsen gewond raakte. Op de KNM Pol III braken enige branden uit, waarop de bemanning het schip verliet. Leif Welding-Olsen lukte het, verzwakt door bloedverlies, niet in de reddingsboot te stappen en verdronk. Hiermee werd hij het eerste Noorse slachtoffer van de strijd. Doordat KNM Pol III de kustverdediging had gewaarschuwd, kon deze vervolgens de strijd aanbinden met Kampfgruppe 5, waarbij de Duitse kruiser Blücher tot zinken werd gebracht.

Technische gegevens

Naam: Pol III / Samoa
Land: Noorwegen / Duitsland
Type:
Patrouilleschip / Vorpostenboot
Waterverpl.: 241 BRT
Aandrijving:
Snelheid: 11 knopen
Bewapening: Noorwegen:
1 x 76 mm geschut
2 x machinegeweren
Duitsland:
1x 4,7 cm Geschut
1x MG 7,92 mm
Bemanning:
15

Kriegsmarine
De gehavende KNM Pol III werd op 9 april 1940 door het Noorse patrouilleschip Skudd 2 naar Tonsberg gesleept, waar het op 14 april 1940 door de Duitsers in beslag werd genomen. Na reparaties nam de Kriegsmarine het schip in dienst als Vorpostenboot Samoa (NO 05) en werd in 1941 overgeheveld naar de Admiral der Norwegischen Polarküste. Vanaf april 1941 tot juni 1941 deed het schip dienst als Samoa (V 6104) bij de 61. Vorpostenflottille in Bodo. Vanaf juli 1941 kreeg het de naam Samoa (V 6105), eveneens bij de 61. Vorpostenflottille. Tussen november 1941 en april 1942 lag het schip op de werf in Tromso en Harstad. Op 22 juli 1942 werd het schip geplaats in Hammerfest bij de 59. Vorpostenflottille. Vanaf 5 oktober 1942 diende het schip als Samoa (NH 01) bij de Hafenschutzgruppe Hammerfest en vanaf 15 mei 1944 als Samoa (V 6501) bij de 65. Vorpostenflottille in Hammerfest.

Naam:
Eenheid:
Periode:
Pol III
Oslofjord Bevoktningsavdelning
1939 - 8 april 1940
Samoa (NO 05)
?
14 april 1940 - 1941
Samoa (NO 05)
Admiral der Norwegischen Polarküste
1941 - april 1941
Samoa (V 6104)
61. Vorpostenflottille
april 1941 - juli 1941
Samoa (V 6105)
61. Vorpostenflottille
juli 1941 - november 1941
?
reparatie/ombouw
november 1941 - april 1942
?
59. Vorpostenflottille
22 juli 1942
Samoa (NH 01)
Hafenschutzgruppe Hammerfest
5 oktober 1942
Samoa (V 6501)
65. Vorpostenflottille
15 mei 1944

Na de Tweede Wereldoorlog
Na de Tweede Wereldoorlog kwam de KNM Pol III weer in dienst bij de Koninklijke Noorse Marine en wel bij de Noorse Mijnenveeg Vloot. De jaren hierna werd het schip aanzienlijk verbouwd en diverse malen verkocht. In 1947 werd de Pol II met het kenmerk LCVH verkocht aan de Skipsvedlikehold A/S (Henrik K Eriksen) in Oslo. Hier werd het schip volledig verbouwd en verkocht aan Hareid om als visserschip onder de naam Johan E. (No. M-16-HD) in de vaart te komen. In 1978 werd het verkocht aan Ornes en kreeg het de naam Odd Oskar. In 1983 voer het als Fisktrans bij Bodo om uiteindelijk als Arnotrans in Salten terecht te komen. In juni 1999 werd het schip andermaal verkocht als Arnoytrans. Een laatste melding van het schip kwam uit juli 2011, waarbij het schip was gezien bij een sloper.

Definitielijst

Kampfgruppe
Tijdelijke militaire formatie in het Duitse leger, samengesteld uit verschillende specialismen (pantsereenheden, artillerie, infanterie, anti-tankwapens en soms ook genie) met een speciale opdracht binnen het slagveld. De Kampfgruppen werden meestal genoemd naar de commandant van het verband.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.
Operatie Weserübung
Codenaam voor de Duitse inval in Denemarken en Noorwegen. Deze operatie, die begon op 9 april 1940, was bedoeld om Engelse acties in Scandinavië te voorkomen.

Afbeeldingen


Pol III nog als walvisjager
(Bron: Wilco Vermeer collection)


Boegkanon Pol III
(Bron: Wilco Vermeer collection)


Vorpostenboot Samoa
(Bron: Wilco Vermeer collection)


Pol III als Arnotrans na Wo2
(Bron: Wilco Vermeer collection)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
24-02-2015
Laatst gewijzigd:
26-02-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.