Nederlandse troepentransportschepen in Britse dienst

Rotterdamsche Lloyd

ms Dempo

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde, Vlissingen
Te water gelaten:27 juli 1930
Opgeleverd:20 februari 1931
Grootste lengte:175,07 meter
Grootste breedte:21,45 meter
Waterverplaatsing:16.979 ton
Machine-installatie:2 x 10-cilinder Sulzer/De Schelde dieselmotoren
Machinevermogen:14.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:18 knopen
Passagierscapaciteit:277 1e klasse, 278 2e klasse, 70 3e klasse en 48 tussendek passagiers

Het motorschip Dempo werd in 1931 opgeleverd aan de Rotterdamsche Lloyd. In september 1939 werd het schip opgelegd te Soerabaja op Java, maar op 2 juli 1940 weer in de vaart gebracht op de lijn Java-New York. Van 7 tot 21 maart 1941 werd het schip te Liverpool verbouwd tot troepentransportschip en ingezet tijdens konvooireizen op de Middellandse Zee. Op 17 maart 1944 was het schip als onderdeel van konvooi SNF 17 op weg van Napels naar Noord-Afrika. Tussen Algiers en Philippeville werd het schip getorpedeerd door de Duitse onderzeeboot U-371. De U-boot had eerst het vůůr de Dempo varende Amerikaanse ss Maiden Creek getorpedeerd en de volgende torpedo trof de Dempo aan stuurboordzijde op het waterdichte schot tussen de ruimen 3 en 4. Hierdoor liepen beide ruimen vol en zonk het schip sneller weg dan werd verwacht. Gelukkig konden alle opvarenden worden gered door de escorteschepen. De Dempo had in drie jaar tijd 41.895 troepen aan boord gehad.

ms Indrapoera

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde, Vlissingen
Te water gelaten:21 maart 1925
Opgeleverd:30 januari 1926
Grootste lengte:154,79 meter
Grootste breedte:18,38 meter
Waterverplaatsing:10.678 ton
Machine-installatie:2 x 6-cilinder Sulzer dieselmotoren
Machinevermogen:7.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:15,5 knopen
Passagierscapaciteit:139 1e klasse, 132 2e klasse en 68 3e klasse passagiers

Van september 1931 tot april 1932 werd het motorschip Indrapoera van de Rotterdamsche Lloyd gemoderniseerd bij De Schelde. Het schip werd verlengd tot ruim 157 meter, kreeg twee nieuwe Sulzer/De Schelde dieselmotoren van totaal 9.000 pk en een nieuwe maximale snelheid van 17 knopen. De totale waterverplaatsing liep op tot 10.825 ton. Op 27 november 1933 werd het schip, afgemeerd aan de Lloyd-kade in Rotterdam, getroffen door brand. Het schip liep daarbij zware brand- en waterschade op en werd op de werf van Wilton Fijenoord te Schiedam gerepareerd. Het schip kreeg hierbij een nieuwe boeg en scherpere onderwaterlijnen. Van 10 augustus tot 10 september 1940 werd de Indrapoera in Liverpool verbouwd tot troepentransportschip. De Indrapoera werd tijdens de eerste jaren van de oorlog vooral ingezet op de Indische Oceaan, maar vanaf 1943 ook in de Middellandse Zee. Op 7 maart 1946 kwam het schip terug onder de vlag van de Rotterdamsche Lloyd en werd ingezet op de lijn Rotterdam-Batavia. In 1956 werd het schip verkocht aan een rederij in Panama die het doorverkocht aan de Italiaanse rederij Giacomo Costa Fu Andrea te Genua en omgedoopt in Asuncion. In dienst van verschillende Italiaanse rederijen kreeg het schip nog de namen Bianca C en Melanesien tot het in 1963 voor sloop werd verkocht aan het Italiaanse bedrijf Ariberto Bianchi te Cesa.

ms Sibajak

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde, Vlissingen
Op stapel gezet:13 maart 1926
Te water gelaten:2 april 1927
Opgeleverd:28 januari 1928
Grootste lengte:161,54 meter
Grootste breedte:19,5 meter
Waterverplaatsing:12.040 ton
Machine-installatie:2 x 8-cilinder Sulzer/De Schelde dieselmotoren
Machinevermogen:10.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:16 knopen
Passagierscapaciteit:226 1e klasse, 196 2e klasse, 62 3e klasse en 34 tussendek passagiers

Het motormailschip Sibajak werd begin 1928 opgeleverd aan de Rotterdamsche Lloyd. De Rotterdamse rederij zette het schip in op de lijn Rotterdam-Batavia. Van 14 april tot 11 juni 1941 werd de Sibajak te Singapore verbouwd tot troepentransportschip. Ook dit schip werd tijdens de eerste oorlogsjaren ingezet op de Indische Oceaan, maar verscheen in de loop van 1943 steeds vaker in de Middellandse Zee. Op 6 juni 1946 werd de Sibajak vrijgegeven door het BMWT en kwam het in charter van de Nederlandse regering en werd ingezet als emigrantenschip. Op 31 juli 1951 werd het schip vrijgegeven en bij de Rotterdamse Droogdok Maatschappij gemoderniseerd. Vervolgens werd het motormailschip weer ingehuurd door de Nederlandse regering om emigranten naar Canada, AustraliŽ en Nieuw-Zeeland over te brengen. Pas in maart 1957 kwam er een einde aan dit contract waarna de Sibajak voor de inmiddels Koninklijke Rotterdamse Lloyd een wereldreis maakte. Op 6 april 1959 werd het schip voor sloop verkocht aan Chung Hing Enterprise Co. te Hong Kong. De laatste reis van de Sibajak ging van de Nederlandse Antillen, door het Panamakanaal, via Frans PolynesiŽ, Nieuw-Zeeland en AustraliŽ naar IndonesiŽ waar de inheemse bemanningsleden in Soerabaja ontscheepten. De laatste bestemming was Hong Kong waar het schip vanaf oktober 1959 werd gesloopt.

ss Slamat

Bouwwerf:Koninklijke Maatschappij De Schelde, Vlissingen
Op stapel gezet:29 april 1922
Te water gelaten:27 oktober 1923
Opgeleverd:12 april 1924
Grootste lengte:147,14 meter
Grootste breedte:18,88 meter
Waterverplaatsing:11.406 ton
Machine-installatie:2 x Parsons/De Schelde stoommachines
Machinevermogen:8.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:15 knopen
Passagierscapaciteit:139 1e klasse, 158 2e klasse, 69 3e klasse en 32 tussendek passagiers

In 1931 werd het dubbelschroefstoomschip Slamat van de Rotterdamsche Lloyd op de werf van Wilton-Fijenoord gemoderniseerd en kreeg het schip een nieuwe Mayer-voorsteven. Het machinevermogen werd opgevoerd tot 9.200 pk zodat het schip een nieuwe maximale snelheid van 17 knopen kreeg. De totale waterverplaatsing liep op tot 11.636 ton. Van 17 augustus tot 12 september 1940 werd het ss Slamat te Sydney verbouwd tot troepentransportschip. Tot begin 1941 werd het schip vooral ingezet op de Indische Oceaan en de Middellandse Zee om troepen van het Britse Imperium naar Egypte over te brengen. Op 26 april werd de Slamat ingezet bij Operatie Demon, de evacuatie van het Britse expeditieleger uit Griekenland. De volgende dag ging het Nederlandse schip op weg van Nauplia, op de Peloponnesos, naar Kreta met ruim 600 Britse imperiale troepen aan boord. Bij het eerste ochtendgloren werd het schip gebombardeerd door Duitse vliegtuigen en kreeg het een voltreffer. De evacuees en de bemanningsleden werden aan boord genomen van de begeleidende torpedobootjagers HMS Diamond en HMS Wryneck. Deze schepen werden later op de dag eveneens door Duitse bommen tot zinken gebracht waardoor er in totaal ruim 590 Britse troepen, 224 bemanningsleden van de Slamat en 225 opvarenden van de Britse torpedobootjagers omkwamen. Hierdoor was de ondergang van de Slamat de grootste Nederlandse scheepsramp uit de geschiedenis.

Definitielijst

Operatie Demon
1) Evacuatie van Britse troepen uit Griekenland van 24 april tot 1 mei 1941. 2) Britse bezetting van Abadan in PerziŽ op 25 augustus 1941
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.
U-boot
Duitse benaming voor onderzeeboot. Duitse U(ntersee)-boten hebben tot in mei 1943 een belangrijke rol gespeeld in de oorlogvoering. Ook veel vracht- en passagiersboten werden door deze sluipmoordenaars van de zee getorpedeerd en tot zinken gebracht.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Het motorschip Dempo van de Rotterdamsche Lloyd in 1931.
(Bron: Kustvaartforum)


Het motorschip Indrapoera.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


Het motormailschip Sibajak van de Rotterdamsche Lloyd.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)


Het stoompassagiersschip Slamat ging op 27 april 1941 verloren in Griekse wateren ten koste van vele mensenlevens.
(Bron: Zwama)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
02-03-2015
Laatst gewijzigd:
29-10-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.