Nederlandse troepentransportschepen in Britse dienst

Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN)

ms Christiaan Huijgens

Bouwwerf:Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij, Amsterdam
Te water gelaten:28 september 1927
Opgeleverd:26 januari 1928
Grootste lengte:167,65 meter
Grootste breedte:20,88 meter
Waterverplaatsing:15.637 ton
Machine-installatie:2 x 10-cilinder Sulzer dieselmotoren
Machinevermogen:11.600 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:16,5 knopen
Passagierscapaciteit:285 1e klasse, 250 2e klasse, 103 3e klasse en 283 tussendek passagiers

Het motormailschip Christiaan Huijgens werd in 1928 het tweede passagiersschip van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN). Het schip werd van 10 augustus tot 14 september 1940 te Sydney verbouwd tot troepentransportschip. Vanaf begin 1943 werd de Christiaan Huijgens ingezet bij konvooireizen in de Middellandse Zee waar het op 19 juli van dat jaar in aanvaring kwam met het Britse stoomschip Batory. Het Nederlandse schip liep vrijwel geen schade op en kon later dat jaar ingezet worden bij de geallieerde landingen in Noord-Afrika en SiciliŽ. Op 26 augustus 1945 liep het ms Christiaan Huijgens, nog steeds in charter door het BMWT en in ballast op weg van Antwerpen naar Londen, op de Westerschelde, tien mijl ten noordwesten van Westkapelle, op een zeemijn. Het schip werd zwaar beschadigd op de Zuid-Steenbank aan de grond gezet. Op 31 augustus werden de tot dan toe vruchteloze bergingspogingen gestaakt. Op 5 september 1945 brak het schip ter hoogte van de schoorsteen doormidden en moest als verloren worden beschouwd.

ss Johan de Witt

Bouwwerf:Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij, Amsterdam
Op stapel gezet:29 juli 1916
Te water gelaten:2 mei 1919
Opgeleverd:27 juli 1920
Grootste lengte:146,97 meter
Grootste breedte:17,98 meter
Waterverplaatsing:10.519 ton
Machine-installatie:2 x triple expansie stoommachines
Machinevermogen:7.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:15,5 knopen
Passagierscapaciteit:188 1e klasse, 123 2e klasse, 36 3e klasse en 42 tussendek passagiers

In 1933 werd het dubbelschroefstoomschip Johan de Witt van de SMN op de werf van de Amsterdamsche Droogdok Maatschappij verbouwd. Het schip werd voorzien van een Mayer-boeg en met circa zeven meter verlengd. De waterverplaatsing werd 10.747 ton en de passagierscapaciteit werd uitgebreid tot 165 1e klasse, 128 2e klasse, 361 3e klasse en 421 4e klasse passagiers. Daarna werd het schip, samen met het ss Jan Pieterszoon Coen weer ingezet op de lijn Amsterdam-Batavia-Soerabaja. In de meidagen van 1940 wilden de marineautoriteiten de Johan de Witt gebruiken om de haven van IJmuiden te blokkeren, maar er waren zoveel gegadigden om met dit schip naar Batavia uit te wijken dat het ss Jan Pieterszoon Coen aangewezen werd als zinkschip. Van 24 augustus tot 28 september werd het ss Johan de Witt te Sydney verbouwd tot troepentransportschip. Gedurende de Tweede Wereldoorlog legde het schip 220.000 zeemijlen af onder andere vanuit AustraliŽ. De Johan de Witt vervoerde in die periode in totaal 39.797 geallieerde troepen. Na de oorlog werd het schip ingehuurd door de Nederlandse Staat om troepen naar Nederlands Oost-IndiŽ te vervoeren en te repatriŽren. Op 15 december 1948 werd het ss Johan de Witt als ss Neptunia verkocht aan de Panamese rederij Compania Maritima del Este S.A. Op 2 november 1957 liep de Neptunia, op weg van Boston naar Bremerhaven, bij Cobh op de Zuid-Ierse kust op de Daunt Rock en om te voorkomen dat het schip zonk werd het op een modderbank aan de grond gezet. Alle passagiers en bemanningsleden werden gered, maar het schip was een total loss. Op 29 januari 1958 werd het wrak voor sloop verkocht aan NV Levie Simons Scheepssloperij te Hendrik-Ido-Ambacht, vlot getrokken en op het vroegere terrein van de Maatschappij Fijenoord ontmanteld.

ms Johan van Oldenbarnevelt

Bouwwerf:Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij, Amsterdam
Op stapel gezet:29 juni 1928
Te water gelaten:3 augustus 1929
Opgeleverd:26 april 1930
Grootste lengte:185,62 meter
Grootste breedte:22,8 meter
Waterverplaatsing:19.040 ton
Machine-installatie:2 x 10-cilinder Sulzer dieselmotoren
Machinevermogen:14.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:17 knopen
Passagierscapaciteit:338 1e klasse, 281 2e klasse, en 64 3e klasse passagiers

Het motormailschip Johan van Oldenbarnevelt werd in 1930 toegevoegd aan de vloot van de SMN. Van december 1941 tot 27 januari 1942 werd het schip te New York omgebouwd tot troepentransportschip. Het schip werd vooral ingezet voor troepenvervoer vanuit India, Nieuw-Zeeland en AustraliŽ naar het Middellandse Zeegebied en later vanuit Engeland naar Noord-Afrika en ItaliŽ. Na de oorlog werd het schip gecharterd door de Nederlandse regering om troepen te vervoeren naar Nederlands Oost-IndiŽ. In 1950 werd het schip bij de Nederlandsche Dok- & Scheepsbouw Maatschappij te Amsterdam verbouwd tot emigrantenschip voor 1.414 passagiers in ťťn klasse. Vanaf maart 1959 werd de Johan van Oldebarnevelt verbouwd tot cruiseschip met een capaciteit van 1.186 passagiers wederom in ťťn klasse. Op 6 maart 1963 werd het schip als ms Lakonia verkocht aan de Griekse rederij Shipping Investment Corp. te Piraeus. Op 19 december 1963 vertrok de Lakonia voor een cruise van Southampton naar Madeira en de Canarische Eilanden met aan boord 643 passagiers en 385 bemanningsleden. Op 22 december brak brand uit in de kapsalon die zich snel uitbreidde. Het schip werd verlaten en 128 opvarenden kwamen om het leven. Het wrak werd door de Noorse sleepboot Herkules op sleeptouw genomen, maar het uitgebrande cruiseschip kapseisde en zonk op 250 mijl ten zuidwesten van Gibraltar.

ms Marnix van St. Aldegonde

Bouwwerf:Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij, Amsterdam
Op stapel gezet:8 december 1928
Te water gelaten:21 december 1929
Opgeleverd:12 september 1930
Grootste lengte:176,79 meter
Grootste breedte:22,7 meter
Waterverplaatsing:19.129 ton
Machine-installatie:2 x 10-cilinder Sulzer/De Schelde dieselmotoren
Machinevermogen:14.000 pk
Aantal schroeven:2
Maximale snelheid:17 knopen
Passagierscapaciteit:363 1e klasse, 281 2e klasse, 64 3e klasse en 60 tussendek passagiers

Het motormailschip Marnix van St. Aldegonde werd in 1930 opgeleverd aan de SMN en door de Amsterdamse rederij ingezet op de lijn Amsterdam-Batavia. Vanaf 1939 onderhield het schip een pendeldienst tussen Lissabon en Nederlands Oost-IndiŽ. Van 13 mei tot 7 juli 1941 werd het schip te Singapore geschikt gemaakt voor het vervoer van geallieerde troepen. In augustus 1942 was het ms Marnix van St. Aldegonde betrokken bij Operatie Torch, de geallieerde landing in Noord-Afrika. Op 6 november 1943 werd het schip, dat op weg was van Liverpool naar Salerno, ter hoogte van Cape Bougaroni, door Duitse vliegtuigen tot zinken gebracht. Aan boord bevonden zich 3.235 opvarenden die allen gered konden worden. De Marnix van St. Aldegonde vervoerde tijdens de Tweede Wereldoorlog 24.629 geallieerde troepen.

Definitielijst

Operatie Torch
Geallieerde amfibische landingen in Marokko en Algerije op 8 November 1942. Voorgaande namen van Torch zijn (zie) Gymnast en Super-Gymnast.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De Christiaan Huijgens liep op 26 augustus 1945 op een mijn en ging verloren.
(Bron: Maritiem Digitaal)


Het dubbelschroefstoomschip Johan de Witt van de SMN.
(Bron: Stoomvaart Maatschappij Nederland)


Het motormailschip Johan van Oldenbarnevelt.
(Bron: Stoomvaart Maatschappij Nederland)


Het motormailschip Marnix van St. Aldegonde tijdens een proefvaart in 1930.
(Bron: Stoomvaart Maatschappij Nederland)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
02-03-2015
Laatst gewijzigd:
29-10-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.