Evacuatie van het Britse expeditieleger uit Griekenland

Voorwoord

Inhoudsopgave

Van 24 april tot 1 mei 1941 werden ruim 50.000 manschappen van het Britse expeditieleger geŽvacueerd uit Griekenland. Hierbij waren, behalve een groot aantal oorlogsschepen, negen troepentransportschepen betrokken waarvan drie van Nederlandse afkomst. De drie Nederlandse schepen werden alle tot zinken gebracht waarbij de ondergang van het stoomschip Slamat leidde tot de grootste scheepsramp in de Nederlandse geschiedenis.

Eind 1940 deed de Italiaanse dictator Benito Mussolini een poging uit de schaduw van zijn bondgenoot Adolf Hitler te treden door Griekenland binnen te vallen. Mussolini wilde met de verovering, van het in zijn ogen gemakkelijke doelwit, laten zien waar hij en ItaliŽ militair gezien toe in staat waren. Op 28 oktober 1940 vielen Italiaanse troepen vanuit het eerder bezette AlbaniŽ Griekenland binnen. De Grieken bleken echter taaie tegenstanders en de Italianen konden hun verdedigingslinies niet doorbreken. Binnen drie weken hadden de Grieken de Italiaanse opmars een halt toegeroepen en gingen zij over tot de tegenaanval, die de Italianen terugdrong tot over de Albanese grens. De Italianen lieten versterkingen aanrukken, maar een grote tegenaanval op de Grieken op 9 maart 1941 liep wederom op niets uit. Na een week riep Mussolini zijn troepen terug en kwam er een einde aan de Grieks-Italiaanse Oorlog.

Inmiddels had de Duitse strategie er vanaf het begin van de oorlog uit bestaan de Britten te verdrijven uit het Middellandse Zeegebied. De verovering van JoegoslaviŽ en Griekenland paste daarom in het Duitse strategische denken. Hiermee zouden de As-mogendheden namelijk aansluiting vinden met de Duitse troepen in Noord-Afrika, die aan het oprukken waren richting Egypte en Palestina, beiden Britse protectoraten. Vooral om deze reden, maar ook om bondgenoot ItaliŽ uit de brand te helpen had Hitler in november 1940 besloten om Griekenland binnen te vallen. Vanaf die tijd deden Duitse troepen regelmatig uitvallen vanuit Bulgarije en RoemeniŽ op steden in Noord-Griekenland. Op 6 april 1941 lanceerden de Duitsers met hun bondgenoten ItaliŽ en Bulgarije een massale aanval op JoegoslaviŽ en Griekenland. Tien dagen later moest JoegoslaviŽ al buigen voor de Duitse Blitzkrieg en het Balkanland capituleerde. Op 23 april zagen de Grieken zich genoodzaakt hetzelfde te doen.

Op Grieks verzoek, maar ook uit eigen belang zonden de Britten, onder codenaam Operatie Lustre, een 60.000 troepen tellend imperiaal expeditieleger naar Griekenland. De operatie begon op 2 maart 1941 toen de eerste Britse, Australische, Nieuw-Zeelandse, Palestijnse en Cypriotische troepen in AlexandriŽ, Egypte werden ingescheept. Op 26 maart gingen de eerste Britse imperiale troepen in Piraeus, de havenstad van Athene, aan land en trokken naar het noorden. Vanaf 6 april bleek echter al snel dat de gecombineerde Griekse en Britse legers geen partij waren voor de Duitsers. Dit kwam niet alleen doordat de 360.000 man sterke geallieerde legers in aantallen ruim onder deden voor de 680.000 Duitse en 565.000 Italiaanse manschappen, maar vooral omdat de Luftwaffe heer en meester was in de regio. Op 21 april ging de Britse regering akkoord met het voorstel van de bevelhebber van het Britse expeditieleger, Lieutenant-General Sir Henry Maitland Wilson, om de troepen uit Griekenland te evacueren. Deze operatie werd aangeduid met de codenaam Demon.

Al in de eerste nacht van het Duitse offensief, van 6 op 7 april 1941, had de Luftwaffe zware luchtaanvallen uitgevoerd op Piraeus. Daarbij was het Britse munitieschip Clan Fraser in de lucht gevlogen en zonken, als gevolg van de geweldige explosie, niet minder dan dertien andere schepen. Nog erger was echter de totale vernieling van de havenfaciliteiten van de Atheense havenstad. Hierdoor kon Operatie Demon niet uitgevoerd worden vanuit deze belangrijke haven en waren de Britten afhankelijk van kleinere havens zoals Rafina en Porto Rafti ten oosten van Piraeus, Megara ten westen van Athene en Nauplia (Nafplion), Monemvasia en Kalamata op de Peloponnesos. Omdat de Luftwaffe geen tegenstand van betekenis had, moesten de geallieerden er van uitgaan dat de Duitse toestellen vrij spel zouden hebben bij het bombarderen van de evacuatiekonvooien. Daarom was de duisternis de enige geallieerde bondgenoot tijdens Operatie Demon.

Definitielijst

Blitzkrieg
De Nederlandse betekenis van dit Duitse woord is 'bliksemoorlog'. Zeer snel verlopende veldtocht. In tegenstelling tot een loopgravenoorlog is de Blitzkrieg erg snel en beweeglijk. Lucht- en grondstrijdkrachten werken nauw samen. Voor het eerst toegepast door de Duitsers (september 1939 in Polen)
geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
Luftwaffe
Duitse luchtmacht.
offensief
Aanval in kleinere of grote schaal.
Operatie Demon
1) Evacuatie van Britse troepen uit Griekenland van 24 april tot 1 mei 1941. 2) Britse bezetting van Abadan in PerziŽ op 25 augustus 1941
Operatie Lustre
Britse steun aan Griekenland in het voorjaar van 1941.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Britse soldaten aan boord van een oorlogsschip tijdens Operatie Demon.
(Bron: Kiwi Veterans)


Griekse artillerie in actie tegen Italiaanse troepen.
(Bron: Desert War)


Nieuw-Zeelandse troepen arriveren te Piraeus, begin april 1941.
(Bron: Kiwi Veterans)


Terugtrekkende Nieuw-Zeelandse troepen in Griekenland tijdens een rustpauze.
(Bron: Kiwi Veterans)


Overzicht van de oorlog in Griekenland en Operatie Demon.
(Bron: P. Kimenai Go2War2)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-04-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.